باسقى بەت / سىر-سۇحبات / «قوجالار شەجىرەسىنە» قوسىمشا

«قوجالار شەجىرەسىنە» قوسىمشا

«كىم ءوزىن دالەلدى شەجىرەسىز ءبىزدىڭ اۋلەتكە قوسسا جانە كىم ءوزىن سەبەپسىز ءبىزدىڭ اۋلەتتەن شىعارسا، وعان اللانىڭ قارعىسى بولسىن» جانە «مەنىڭ اۋلەتىمنىڭ ادىلدەرى مەن قاسيەتتىلەرىن اللا ءۇشىن سىيلاڭدار، اقىماقتارىن مەن ءۇشىن سىيلاڭدار. سەيىتتەردى سىيلاۋ ۇلىق عيبادات، ولارعا قارسىلىق ۇلىق كۇنا» اللانىڭ سوڭعى جانە ۇلىق ەلشىسى مۇحامماد مۇستافا (س. ا. ۋ.) ءحاديسى.

«يستوريا كازاحستانا ۆ پەرسيدسكيح يستوچنيكاح». ابد ال-كادير مۇقامماد-امين.ماجدما ال-انساب ۆا-ل-اشدجار – 2-توم 242-243-بەتتەر. الماتى «دايك-پرەسس» 2005.يبن رۋشت (ابورەسسە)

ءبىزدىڭ زەرتتەۋىمىز بويىنشا قوجالاردىڭ ءار اتاسى بەلگىلى ءبىر تاريحي ادامنىڭ ۇرپاعى بولعاندىقتان سول اتانىڭ اتىمەن اتالادى. ەندى وسى اتالاردىڭ ءوز ورنىمەن ۇرپاعىن اتاپ ءوتىپ ورنىنا قويساق، ماقساتقا جاقىنداي تۇسەمىز.

وسى جۇيە بويىنشا قوجالاردى ءۇش توپقا بولەمىز:

1.ابۋ-باكر اۋلەتى-حاليفا ابۋ باكر اس-سىددىق  (632-634) (سىددىقىيلار)

2. ومار اۋلەتى – حاليفا ومار يبن حاتتاب ال-فارۋق (634-644) (ۋماريلار)

3 . الي اۋلەتى – حاليفا حازىرەتى الي يبن ابۋ تاليب (656-661) (اليديلەر)

بۇگىنگى كۇنى قازاقستاندا قوجالار دەپ اتالىپ جۇرگەن اۋلەتتەر:

ءبىرىنشى: اللانىڭ راسۋلىنىڭ نەمەرە ءىنىسى حازىرەتى ءاليدىڭ ەكى ۇلى، حۋسەيننىڭ ۇرپاعى – سەيت قوجالار.

سايد اتا اۋلەتى -قىدىرقوجا مەن شۇبار اتتى ءمالىم سەيتتەر، قاڭلى سەيتتەر.

قىدىرقوجا – نەگىزىنەن وڭتۇستىك قازاقستاندا، از اۋلەت قاراعاندى مەن تەمىرتاۋدى مەكەن ەتكەن. شۇبار اتتى ءمالىم سەيتتەر سىردىڭ تومەنگى اعىسى – قىزىل وردا، ارالدا ارعى شەتى اقمولا – ومسك – قارقارالى – تالدىقورعان – جاركەنت – سارى بەل ارعى جاعى جارقوجا اۋلەتى قىتايدا. جاركەنت ماڭىندا جادىگەر اۋلەتى، اندرەەۆكا، ءۇش ارالداعى قوجالار شۇبار اتتىلار. قاڭلى سەيتتەر نەگىزىنەن وزبەكستاندا، شىمكەنتتە ءبىراز ءۇي بار.

حازىرەتى حاساننىڭ ۇرپاعى شاريفتەر، حوۆاندىق قوجالار تاشكەنت قالاسىندا ءبىراز ءۇي بار.

بۇرحانيددين قىلىش اۋلەتى-احماد كوساني  (ماقتۋم اعزام)  – سابلۋت قوجالار – تۇرسىنقوجا، ۇلانقوجا، جيەنقوجا، قالدارقوجا، شامشىقوجا،

قىلىشتى قوجالار،تۇرسىنقوجا اۋلەتىنەن نازارقوجا-كيىك ساۋعان قوجالار مەن قوڭىرۇيلى قوجالار اقتاۋ، ماڭعىستاۋ، اتىراۋدا، ازدا بولسا اقتوبە مەن باتىس قازاقستاندا بار. ۇلانقوجا اۋلەتى اۋليە اتادان باستاپ شىعىس قازاقستان، بالقاش ماڭى، بارشاتاس، شۇبار تاۋ، اياگوز، ماقانشىعا دەيىن الىپ جاتىر

جالاليددين ۇرپاعى سا-قوجالار-بۇل اۋلەت نەگىزىنەن جەتىسايدا تۇرادى. گيدۋاندىق قوجالار – وڭتۇستىك قازاقستاندا.   جۋيبارلىق قوجالار سارىاعاش اۋدانى كولەمىندە جاساپ جاتىر.

حازىرەتى ءاليدىڭ حانافيا انامىزدان تۋعان ۇلى، مۇحامماد حانافيا – ۇرپاعى ابد ۋل-جاليل باب، يسحاق باب، ابدراحيم باب.

 ابد ۋل-جاليل بابتان تارايتىن حوراسان قوجالار، دۋانا قوجالار جانە نياز قوجا بالالارى.

حوراسان قوجالار – قىزىلوردا، شىمكەنت، تۇركىستان ماڭىندا شوعىرلانعان. قازاقستاندا كىشى ءجۇزدىڭ نەگىزگى بولىگى حوراسان قوجالاردى ءپىر تۋتىنعان.

نياز قوجا بالالارى – قارا باۋلىق، تىركىس، ءماشراپ، بەگلەر بولىپ تورتكە بولىنەدى. بۇل اۋلەت نەگىزىنەن سارىاعاش ماڭىندا، وزبەكستاندا سەكسەن اتا ماڭىندا تۇرىپ جاتىر.

ءمادى (ماھدي) – ديۋانا قوجا ۇرپاقتارى

قوججان قوجا، قىلىش قوجا، ءپىرزادا قوجا، باق-مۇحاممەد قوجا

قوجاكالەن قوجا، زامان قوجا، سۇلەيمەن قوجا، قىلۋەت قوجا، نياز قوجا، بولات قوجا، قاجىمۇحاممەد (اجىقوجا), باقمۇحاممەد قوجا، سايدمۇحاممەد قوجا (ەرسەيىتپەمبەت). استانا، اقمولا وبلىسى باياناۋىل، ەكىباستۇز،اق كول جايىلما، پاۆلودار وبلىسىندا تۇرادى.

2.قىلىشقوجا  – مەدەتقوجا، جيەنقوجا، نۇرىمقوجا، قىدىر قوجا، ەر كوشەك قوجا، ءداۋىت قوجا، سمايل ازدەر، جاقىپ قوجا، اۋەزبەك قوجا، باقمۇحاممەد قوجا (باباقوجا).

3.پىرزاداقوجا – ولجاباي قوجا، وسپان قوجا، قوجاھارەر، قوجامۇحاممەد (كامەتەك), ءۋالى قوجا، مامبەت قوجا، كەدەي قوجا. قىلىشتى قوجالار مەن ءپىرزادا كوبىنە بىرگە جۇرەدى.ارعىن ىشىندە باسەنتين-اتاسىنىڭ اتا ءپىرى بولعان اجىبايقوجا اۋلەتى پاۆلودار ماڭىندا. مۇتكەنوۆ اۋلىندا.

4. باق-مۇحاممەد قوجا – ياكۋبقۇربان قوجا، نۇرجان قوجا، ەر قالمۇحاممەد قوجا (جالاڭاياق ازدەر اۋليە), دەربىسالى قوجا.وڭتۇستىك قازاقستان مەن قىزىلوردا وبلىسىندا شوعىرلانعان.ءبىرلى-ەكىلى يمامدىق جولىمەن ارعىن قىپشاق ىشىنە شىققان بار.

«ءمادى(ماھدي)-ديۋانا قوجا»   قوعامدىق قورى قىزىلوردا قالاسى،  2015 جىلعى 22 ناۋرىز.

يسحاق باب-اققورعاندىق قوجالار مەن باحشايىش قوجالار.

اق قورعاندىق قوجالار- ۇسەن شايىق، قاراشايىق، وقشاتايلىق، بۇرحان شايىق، يبراحيم قاۋعاني اتالار – 5 اتا – نەگىزىنەن قىزىلوردا وبلىسىندا;

باقشايىش قوجادان – كىشى ءجۇز ىشىندە ءمۇسىرالى اۋلەتى بار.قىتايدا – سارعالتاق قوجا اۋلەتىنەن ءجامىش بابانىڭ اسقار، زاپران اۋلەتى تۇرادى.

قىتايدىڭ التاي بەتىندەگى ءمۇھامماد مومىن اۋلەتىنىڭ نەگىزى ءالى تابىلعان جوق.ءتۇبى ءازىلحان ەشانعا قاراپ ويىسۋى مۇمكىن. زەرتتەۋ كەرەك.

ابد راحىم بابتىڭ ۇرپاعى – قاراحاندىق قوجالار. بۇل اۋلەت قاراحاندىق، قۇلانباستىق، اق كولدىك جانە زەرگەر قوجالار.

قاراحاندىققوجالار وتە قاتتى قىسىم كورىپ بىتىراپ كەتكەن-ارعى شەتى سامارحاند، تاشكەنت ماڭىندا، قازاقستاندا شىمكەنت، تۇركىستان، قىزىلوردا ماڭىندا شوعىرلانعان.

 قۇلانباستىققوجالار – وزبەكستاندا سەكسەن اتا ماڭىندا،شىمكەنتكە كەلىپ ورنالاسىپ قالعاندارى كوبىرەك. اق كولدىك جانە زەرگەر قوجالار – نەگىزىنەن سارىاعاشتا، شىمكەنتتە.

ەكىنشى:  ءابۋ باكر سىددىقتىڭ ۇرپاعى – سۋناق قوجالار جانە ءشامشى قوجالار مەن قىلاۋىز قوجالار. بۇل اۋلەت-تۇركىستان – باباي-شورناق جانە قىزىلوردا وبلىسىندا. وزبەكستاندا كوپشىلىك بولىپ تۇرادى.

ءۇشىنشى: حازىرەتى وماردىڭ اۋلەتى، قىرىقساداق قوجالار، شايحانتاۋىر قوجالار جانە بابايلىق (شەت) قوجالار. سوڭعى كەزدە تۇلكىباس اۋدانىنداعى پىستەلى، اباي اۋىلدارىندا تۇراتىن  ناقكوز دەپ اتالاتىن قوجا توبى وزدەرىن شايح حوۆاند تاحۋردىڭ اۋلەتى دەپ اتايدى دەيدى.ازىرشە بايلانىس جوق.

قىرىقساداق قوجالار – جاڭا قورعاندا شىمكەنت، بادام، قىزىل كوپىر، وزبەكستاندا بەكتەمىردە قوجا ماحالاسىندا تۇرادى.

شايحانتاۋىرقوجالار جامبىل وبلىسى جۋالى اۋدانى تاسباستاۋ،تارىقورعان،ماڭىنا شوعىرلانعان. بەگىم شايح اۋلەتى اق كول جايىلما ماڭىندا توقتىلى اۋىلىندا تۇرعان. ناقتى بايلانىس جوق، ىزىنە تۇسە المادىم.

وزبەك ءتىلدى قوجالار سايرام، شىمكەنت، قارا بۇلاق-اليشەر ناۆوي-ت.ب. ەلدى مەكەندەردە تۇرادى.

شەجىرەدە تولىق زەرتتەلمەگەنى – جاڭاقورعانداعى قىلىشتىق وجالار،وڭتۇستىك قازاقستانداعى قىدىرقوجا، التايداعى تۇرىكپەن قوجالار، قىزىلوردادا ماعزامان قوجا اۋلەتى مەن باتىس قازاقستانداعى قوجالار، سولتۇستىك قازاقستانداعى قوجالارمەن بايلانىسقا شىعا المادىق.

ايتپاقشى، شەجىرە شىعىسىمەن كوپ جەردەن قوسىلماي قالعان قوجالار جانە شەجىرەدە كەتكەن قاتەلىكتەر تۇگەندەلىپ، كىتاپقا كىرمەي قالعان اۋلەتتەر كەلىپ قوسىلىپ جاتىر.

سوندىقتان ءوتىنىش – كىمدە قانداي مالىمەت بولسا، بىزدەن كەتكەن قاتەلىك بولسا حابارلاسىپ انىعىن اشىپ ايتساڭىزدار، راحمەتتەن باسقا ايتارىمىز جوق.

كەشەگى زۇلمات زاماندا ءوز تەگىن جاسىرىپ قالعان ازاماتتار ەل ىشىندە بارشىلىق. اسىرەسە پارتيا-سوۆەت قىزمەتىندە بولعاندار كوبىنە ءوز تەگىن ايتا المادى، مۇمكىن بولسا سول ازىزدەر تۇرالى حابار بولسا حابارلاسىڭىزدار.

قۇرمەتپەن سەيت-ومار ساتتارۇلى

شەجىرەگە قاتىستى بارلىق مالىمەتتى سەيىت-ومار ساتتارۇلىمەن حابارلاسىپ بىلۋگە بولادى.

تەل.: 8-702-146-62-45

سونداي-اق، وقىڭىز

اۋلەت تۋرالى اڭگىمە

قالقامان. ول ايىمعازى شاڭىراعىنىڭ ەڭ كەنجەسى. اللا تاڭدايىنا جىردىڭ بالىن تامىزىپ، كيەلى ءسوزدىڭ كوش كەرۋەنىندە …

25 پىكىر

  1. شولپان

    سəلەمەتسىز بە، قىرساداققوجامىن. قىرساداققوجالاردا ءوز ىشىندە اتاعا بولىنەدى. سول تۋرالى اقپارات بىلگىم كەلەدى. سارىاعاش وڭىرىندە تۇرامىز.

  2. امانتاي

    مەن سەيىت قوجا ەدىم

  3. ساۋلە

    سالەماتسىز با؟ مەن-كىلىشتى كوجانىن كىزىمىن. تەگيم-سەيداحمەتوۆا، نەگيزي كەنەس ۋكيمەتي كەزيندە كاتە جازىلگان دەگەن ويدامىن. مەنين ويىمشا، ۋلى اتامنىن ەسيمي سەيت-احمەت بولگان. اتام-باتتال ۋلى وتان سوگىسىندا تۋلا كالاسىندا كازا بولگان.اكەم-سەيتبەكتتي جاس كەزيندە ولتيريپ كەتكەن. اكەدەن ۋش بالا كالدىك: ەكي كىز بالا-بيبيسارا جانە مەن-ساۋلە، بير ەر بالا-سەريكباي.

  4. بازار قوجا تۋرالى قانداي مالىمەتتەرىڭىز بار؟

  5. دارحان

    سالەمەتسيزدەر! مەن ساياكىپتان تاراگان داۋيت كوجامىن. اياگوز ونيرينين اكشاۋلي دەگەن ەلدي مەكەنينەن. مۋمكينديك بولسا شەجيرەنين تولىك نۋسكاسىندا بارما سونى بيليپ بەرينيزشي. ناگاشىلارىمىز تاس كوجا.

  6. سالاماتسىزبا! مەنىڭ اتام حيسار كەدەي قوجا، əكەسى كەدەي قوجا اناسى مىرزا قوجا بولعان. ءسىز جازعان شەجىرەدەن كەدەي قوجانى كوركپ وتىرمىن ال مىرزا قوجا جايلى جازىلماعان. نەگىزى كەدەي قوجا مەن مىرزا قوجا ءبىر تۋعان دەپ ەستىدىم، سول جايلى تەرەڭىرەك بىلسەم دەپ ەدىم.

    • سالەماتسىزبا بىزدەر باباجاننان تارايمىز ونىن اكەسى مىرزا كوجا دەدى ال اكتاۋدا شەجىرە جازىپ جۋرگەن اگا سەندەر كەدەي كوجالدا تارايسىندار دەيدى 87782488020

  7. بەرەكەت قوجا

    ايگۇل ۋايسوۆا حانىم، مىنا جازبالارىڭىزدا «باقشايىش قوجادان – كىشى ءجۇز ىشىندە ءمۇسىرالى اۋلەتى بار.»-دەپ جازىپسىزدار، مەن سول ءمۇسىرالى بابانىڭ 10-شى ۇرپاعىمىن، بىرىنشىدەن ءمۇسىرالى كىشى ءجۇز ىشىندە ەمەس ۋاقىتىسىندا ءاز تاۋكە حاننىڭ كەزىندە، ەسىمدەرى التى الاشقا ءمالىم ءۇش ءبيىمىزدىڭ قاتىسۋىمەن ءۇش ءجۇزدىڭ ءپىرى سايلانعان، ەكىنشىدەن باقشايىش قوجا بولەك ءمۇسىرالى قوجانىڭ تەگى بولەك، مەن ءوز 7 اتامدى بىلەمىن جانە اتا بابالارىم ءوز 7 اتاسىن شىققان تەگىن بىلگەن ء(وز قالاۋىممەن جازىلعان ەمەس، اتا بابالارىمنان قالعان كونە قول جازبا مەن دەرەك جادىگەرلەر). مەن بۇل اڭگىمەممەن انا قوجا مىنا قوجادان تەكتى دەگەننەن اۋلاقپىن، وكىنىشكە وراي قازىر وزدەرىن ولكەتانۋشى (قوبىسى) ساناپ جۇرگەندەر باسىمدىقتى ءوز جاقىندىقتارىنا بۇرمالايدى. اشىربەك اعامىزدىڭ وسى باعىتتا ىزدەنىس جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتقانىنان حاباردارمىز، ەڭبەگىنە جەمىس تىلەيمىز !

    • سالاماتسىز با! سايتتىڭ ماقساتى دا وسى əۋلەتتەردىڭ تاريح – دەرەگىن جيناقتاپ ونى تانۋعا مۇمكىندىك اشۋ. بۇل تەك وقىرماندارىمىزبەن قاتار زەرتتەۋشى عالىمدار مەن شەجىرەشى- ولكەتانۋشىلار ءۇشىن دە ماڭىزدى دەپ ەسەپتەيمىز. قولدا بار دەرەكتەرىڭىزدىڭ عىلىمي اينالىمعا ءتۇسۋىن قالاساڭىز جولداۋىڭىزعا بولادى. مۇنداي مəلىمەتتەر ەڭبەكتەرىن ناسيحاتتاپ جۇرگەن زەرتتەۋشىلەرىمىز ءۇشىن تىڭ دەرەك كوزى بولادى دەپ ويلايمىز.

      • بەرەكەت قوجا

        ۇلكەن راحمەت، سىزگە اۋلەت ۇلكەندەرىممەن اقىلداسىپ كورەيىن. ەگەر كەلىسسە قانداي مەكەن جايعا حابارلاسا الامىز !؟

      • بەرەكەت قوجا

        ۇلكەن راحمەت، سىزگە اۋلەت ۇلكەندەرىممەن اقىلداسىپ كورەيىن. ەگەر كەلىسسە قانداي مەكەن جايعا حابارلاسا الامىز، نەمەسە تەل. !؟

    • تالعات

      اسسالاۋماگالەيكۋم! مەن سوپى قوجا ءمۇسىرالى ۇرپاعىمىن. بەرەكەت قوجانىڭ ايتقانىنا قوسىلامىن. ءمۇسىرالى قوجا تاريحى زەرتتەۋدى قاجەت ەتەدى. وسى باعىتتا جۇمىس جاساپ جاتقان ۇلكەندەرىمىز بار. بەرەكەت قوجا سىزبەن قالاي حابارلاسۋعا بولادى. ەكەۋىمىز تۋىسقان ەكەنبىز. مۇمكىندىك بولسا مىنا تەلەفونعا حابارلاسساڭىز 87015663215.

  8. قۇرالاي

    توقتار قوجا تۋرالى بىلسەك دەيمىز، ونىڭ بالالارى نۇرجىگىت پەن بايجىگىت تۋرالى

  9. كۋانىشبايحوجا

    قۇرمەتتى ايگۇل ۋايسوۆا حانىم. مەن باحشايس بابامنىن شەجىرەسىنە قوسىمشا بولار دەپ اكەمنيىڭ ماعان جازىپ بەرگەن اتا تەگىمدي جازىپ وتىرمىن. مەن 16-شى ۇرپاعىمىن با كامال شايح 1.باحشايس 2.ماۋلەنبەردى ءازيز. 3.اللابەردى ءازيز ۇلدارى راحيمقۇلى ءازيز ءىنىسى. تىكەش شايح. قالگان بەسەۋى. حيۋادا مارحۇم بولعان 4.راحيمكۋلى ءازيز. 5.وتەش ءازيز. ۇلدارى حازىرەتى شايح حوجاحان ءازيز مىرزاحان ازيز سايدحان ازيز 6 حازىرەتي شايح حوجاحان ءازيز 7. شايح اتتار شايح ۇلدارى سالاماتبابا نۇرىم ءازيز تەمىرحوجا ءازيز 8. نۇرىم ءازيز ۇلدارى سارىحوجا ءازيز قوسىمحوجا ءازيز قۇتانحوجا ءازيز. 9 سارىحوجا ءازيز 10. ابدىقادىر ءازيز ۇلدارى مۇستافا ءازيز ابدىگاببارازيز راحمەتۋللاح ءازيز ءابدىساتتارازيز. ءابديماننافازيز ءابدۋلفاتتاحازيز 11.ءمۇستافاازيز 12. ءابديماننافازيز 13.ءفايزۋللاحوجاازيز. ۇلدارى مارفەتۋللاح يناياتۋللاح. حيداياتۋللاح نيزاماتدين فۋرحاناتدين حاجى 14.حيداياتۋللاح 15.تورەجانحوجا ۇلدارى. تاجەتدينحوجا. جولداسبايحوجا. امينبايحوجا. قۋانىشبايحوجا. ساناديلحوجا 16.قۋانىشبايحوجا. ۇلدارىم – ميرحودجا دجاميلحوجا. نۋرحودجا. بايرامحوجا. سىزدەرگە اللا رازى بولسىن: تەلەفون- 8778 573 97 63. قۋانىشبايحوجا

  10. قۇرالاي! اركىمنىڭ ءوز شەجەرەسىن بىلۋگە حاقىسى بار. سەنىڭ ايتىپ، ىزدەپ وتىرعانىڭا كوپ راحمەت.ءبىز كوپشىلىك قوجالار كەشەگى «قوجا مەن مولدانى،قويداي قۋ قامشى مەن» دەگەن ساياساتتىڭ قۇربانى بولىپ كەتتىك. ەندى ىزدەنىپ ءوز تەگىن تاپقىسى كەلەتىندەرگە جول اشىق. بىراق ەرىنبەيتىن، جالىقپايتىن تاباندى،تۇراقتى،وجداندى ازاماتتىق كەرەك. ءبىر اۋىز ءسوز بەن بارلىعى ەش ۋاقىتتا شەشىلمەيدى.
    ءبىر اتانىڭ بالاسىن تۇگەلدەپ،انىقتاپ العانشا بەس التى جىلعا دەيىندە سوزىلىپ كەتەدى. بىراق تۇبىندە شيكىلىك بولماسا بارلىعىدا تابىلىپ جاتىر.

  11. قۋانىشباي-سەن ايتىپ وتىرعان تىكەش شايح ءمۇسىرالى سوپى ءازىزدىڭ اكەسى – باقشايىشقوجانىڭ ۇرپاعى. اقتوبە ماڭىندا ءومىر سۇرگەن باقشايىش بابانىڭ ءبىر ۇرپاعى سول ماڭدا قالعان. وسكەن-ونگەن،كوبەيگەن قازاق حالقىنىڭ ىشىندە مىيداي ارالاسىن كەتكەن قوجالار وسى حالىق نە كورسە بارلىعىن بىرگە كورگەن. ءمۇسىرالى ەسەيگەن شاعىندا وقۋعا كەتىپ، كىشى ءجۇزدىڭ ىشىنە ءسىڭىپ كەتكەن. سوڭعى جىلدارى بۋل ماسەلە كوپ تالقىلانىپ اقىر سوڭىندا ء«مۇسىرالى سوپى ءازىز» اتتى كىتاپ شىقتى.سونى مەن بۋل ماسەلە شەشىلدى دەپ وتىرمىز. بىراق ءار كىمنىڭ ءوز ويىن، پىكىرىن ايتۋعا حاقىسى بار. بىراق تاريحقا، اتا-تەككە،قۇجاتقا تەرىس پىكىر ايتۋعا ەش كىمنىڭ يحاقىسى جوق دەپ ويلايمىن. قوجالاردىڭ قولىندا شەجەرە، اتا-تەك تاريحى بار. كەشەگى الامان-تاسىردا كوپ دۇنينەنى جوعالتىپ الدىق.جۇرناعى قولدا بار. ءبىز سول جۇيەمەن جۇمىس ىستەپ كەلە جاتىرمىز. ساعان ۇرپاق اتىنان ۇلكەن راحمەت.ءبىزدىڭ قولىمىزدا تىكەش شايحتىڭ اتى بولعانى مەن قاي جەردە بولعانى جوق ەدى. جالپى تۇركستاننان جوعارى تاشكەنت ماڭىنا دەيىنگى جەردە تىكەش شايىقتىڭ ءبىر بالاسى عانا اتالادى. جالپى باقشايىش اۋلەتى قوجالار ىشىندە ەڭ كوپ تاراعان اۋلەت بولىپ سانالادى.

  12. جۇماعازى

    سارجانوۆ تەمىرعازى دەگەن اعامىز، ءوز ەستەلىگىندە:»كەنەسارى حاننىڭ سىزدىعىنىڭ/سىدىق/ بالاسى جۇنىسبەكپەن ءبىزدىڭ اتامىز ەسەنكەلدى تورە باجا بولعان. ولار شۋ ءوڭىرىنىڭ قوجاسىنىڭ قىزىنا ۇيلەنگەن » دەپ جازادى. اجەمىزدىڭ ەسىمى- باتكەن. ول كىسى، 1930 جىلدارى قايتىس بولعان. بۇل كىسىلەر كەنەسارى زامانىندا ۇلى تاۋ مەن جىلانشىق وزەنى بويىندا كوشىپ،قونىپ جۇرگەن. بىلەتىندەر بولسا حابارلاسسا دەيمىز؟ جۇماعازى. تەل:87011339807.

  13. بولات نۇرقوجاەۆ قىزىلوردا حوراسان اتا كوشەسى

    مىرزاستاعى جىراۋلار مەكتەبىن اشۋشى،ايگىلىلى نۇرتۋعان كەنجەعۇلۇلى اقىننىڭ ۇستازى سۇلتان راحىموۆپەن مەنىڭ اتام ەرالى قوجانىڭ ارابشا حات جازىسۋىنىڭ اۋدارماسى.ارال اۋدانى اقشاتاۋ ەلدى مەكەنى.حات 1932-35 جىلدارى جازىلعان.ول كەزدە سۇلتان راحىموۆ قۋدالاۋدا جۇرگەن،اكىمۇلى ەرالى بالىق كولحوزىنىڭ باسقارما توراعاسى بولىپ جۇمىس اتقارعان.سۇلتان راحىموۆ 1937 23 قاراشادا 69 جاسىندا ۇشتىكتىڭ قاۋلىسىمەن اتىلىپ كەتكەن.ءسوز تىڭدا ،سۇلتان اعا سالەم حاتتان،
    مۇددىعام كەۋىلىن الماق ۇلكەن قارتتان.
    قاتاردان ارتىق تۋعان اعا ەدىڭ،
    حالىققا اتىڭ شىعىپ،توپتان وزعان.
    حالقىڭا لاۋازىمىڭ بولعان ءماشحىر،
    حان قۇساپ ،كەلە جاتقان تۇسپەي تاقتان.
    جارالىپ دۇنيەگە كەلگەننەن سوڭ،
    ادامزات پايدالانباق ماپاعاتتان.
    اعاعا ءىنى سالەم بەرەتۇعىن،
    ۇلگى سول بۇرىنعىدان كەلە جاتقان.
    ءىنىڭنىڭ بىرەۋى ەدىم سول سىقىلدى،
    سەكىلدى جاقىنىراق بوتەن جاقتان.
    كەشەگى وتكەن ايدىڭ اياعىندا،
    قايتىپسىڭ كورە المادىم،كەلىپ سىرتتان.
    الدىرىپ اڭداۋسىزدا اياعىمنان،
    وتىرمىن قۇتىلا الماي مەن ۇياتتان،
    جۇمىسى ۇكىمەتتىڭ مۇرسا بەرمەي،
    قولمدى بوساتپادى قاققان شوتتان.
    كوپشىلىك قولىم تيمەي،نازار سالمان،
    مەن اعا ،بوسامادىم حالايىقتان.
    ءمانىسىن ناعىمەتتەن ەستىگەن سوڭ،
    دەپ ايتتىم،اي اقىماق،قۇداي قاققان.
    كەۋىلىڭدى قايتقان كولدەي جابىرقاتقان،
    قوش كەلىپ،بوسقا كەتتى دەگەننەن سوڭ،
    مەنىڭ دە كەۋىلىمدى جابىرقاتقان.
    بولعان سوڭ،اقىلدان بوس،كەۋىلى قوش،
    قاي ۋاقىتتا جۇمىسى بىتپەيت اقىماقتان.
    نازارىڭ تومەن قاراپ كەتتى عوي دەپ،
    قىسىلىپ ءىنىڭ قاتتى قايبىرىتقان.
    سۇرايمىن ۇياتىمدى كەشىرگەي دەپ،
    وتكىزدىك ءبىر جۇمىستى ناداندىقتان.
    حات جولداپ سونىڭ ءۇشىن قالام ۇستاپ،
    قاعازبەن ءىنىڭ ءسىزدى شاقىرىتقان.
    قولىڭا ءۇشبۋ حاتىم بارعان ساعات،
    قايتىڭىز شاي-سۋ ءىشىپ،ءبىزدىڭ جاقتان.
    الدىنان كەلىنىڭنىڭ قىزمەت كورىپ،
    دۇرىس قوي داستارحاننان تاعام تاتقان.
    ايتىسىپ ءبىر-بىرىگە راحمەت،
    دەپ ەدىم كورىپ شىقسىن شاڭىراقتان.
    اۋىلعا اتتانارسىڭ سونان كەيىن،
    جەڭگەيگە اپارارسىڭ ءشاي مەن قانتتان.
    وسىلاي وتىنىشپەن سالەم جازىپ،
    بۇل ءىنىڭ ءسوز اياعىن تامامداتقان.

    قوجاعا دۇعاي سالەم ءپىر بالاسى،
    كەتپەگەي ءپىردىڭ بىزگە پاد دۇعاسى.
    قوجانىڭ ۇساعىنان ساقتان دەگەن،
    وڭدىرمايت بولا قالسا زار نالاسى.
    ارعى اتاڭ ءازيز،قۇل سۇلەيمەن،
    ول قوجاڭ قوراساندىق اق اللاسى.
    ءبىر بالا سول اۋلەتتە كەلە قالسا،
    قازاقتىڭ جۇگىرۋشى ەدى حان،قاراسى.
    اتامىز اتاڭىزبەن جاران ەكەن،
    ءمۇريتىم-دەپ ،كەتكەن ەكەن ىقىلاسى.
    ول كۇندە ءبىر بىرىنە قادىر قانداي،
    قايتپاعان ولگەنىنشە راداسى.
    وسيەت اكەم ماعان ايتىپ ەدى،
    قوجانىڭ مويىنىڭدا دەپ،اقىسى.
    تۋعاندا اۋىرۋلى كوپ بولىپپىن،
    يت تيمە جاس بالانىڭ قارا قۇسى.
    ءبىر كۇنى كوزىم تۇتىپ،كورمەي قالىپ،
    ۇقساعان سول مەزگىلدە ءتۇننىڭ ءىشى.
    بالاسى قولىنداعى اۋىرعان سوڭ،
    بولماي ا اتا-انانىڭ كوپ قايعىسى.
    سول تۇندە ،ول قوجاعا ات شاپتىرىپ،
    اكىمدى الىپ كەلدى بارعان كىسى.
    ول كەلىپ،بەت الدىما ءبىر دەم سالىپ،
    بۇل كوزدىڭ جانعان ەكەن شامشىراعى.
    ازىراق ۇيىقتاپ تۇرىپ جانە ايتىپتى،
    ۇزاق دەپ بۇل بالانى ءومىر جاسى.
    سەندەرگە ءبىر جاقسىلىق قىلا المادىم،
    اعاڭنىڭ كەۋلىندەگى مۇددىعاسى.
    ول جەرگە سەبەپپەنەن كورىنىپ ەم،
    قارتىڭنىڭ ءوز باسىندا جوق جۇمىسى.
    اعاسى قالامپىردىڭ قىزىن العان،
    ناعىمەت ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ تەل قۇداسى.
    قالامپىر وعان جاعداي ايتقان ەكەن،
    بالداردىڭ جىرتىلدى دەپ جەڭ –جاعاسى.
    قولىما تاۋار كەلسە كورەرمىن دەپ،
    ازىراق بولعان ەكەن ءىشاراسى.
    تەز بارىپ،ناعىمەتتەن الىپ كەل دەپ،
    مەنى دە وتىرعىزبادى ءۇيدىڭ ءىشى.
    سول ءۇشىن اتقا ءمىنىپ بارىپ ەدىم،
    دۇكەننىڭ تولىق ەكەن ءىشى ،تىسى.
    ىشىنە سالەم بەرىپ كىرىپ ەدىم،
    قازاقتىڭ ەستىرتمەيدى داڭ داماسى.
    ساكىنى بالىقشى الىپ قويعان ەكەن،
    ول جايدىڭ ماعان ءتيدى ءبىر قۋىسى.
    سول جەردە دەمىمدى الىپ،كوپ وتىردىم،
    مەنىمەن ەش ادامنىڭ بولمادى ءىسى.
    بىرەۋى نەعىپ ءجۇرسىڭ دەپ ايتپادى،
    ادامنىڭ بولماعان سوڭ قۇربىلاسى.
    كوپتەن سوڭ ەكەۋىنە نازار سالدىم،
    ادامنىڭ اشىلعان سوڭ شەكاراسى.
    بەتىنە ناعىمەتتىڭ كوپ قارادىم،
    ويىندا تۇرعاندى دەپ ۋاعىداسى.
    جول بولسىن ول دا مەنەن سۇرامادى،
    ودىردىڭ بولا بەردى شال جالاسى.
    بولادى قۇدا –قۇلاڭ،تامىر تاعى،
    ادامنىڭ جۇرگەنىندە كەمىپ ءپاسى.
    دەگەن بار حالىققا جاققان حانعا جاقپايت،
    جىگىتكە قيىن بولدى ءىستىڭ باسى.
    الاڭداپ جان جاعىما قاراپ تۇرسام،
    مىرزاستان بارعان ەكەن ءبىر بالىقشى.
    ءۇش قالتا ىسكەندىردەن سۇراپ الىپ،
    سىيمادى قويىنىنا اعاڭ قۋانىشى.
    قاي مەزگىل بولدى ەكەن دەپ تىسقا شىقسام،
    ءوتىپتى نامازدىگەردىڭ ول قازاسى.
    كۇن باتا سول ارادان اتقا ءمىندىم،
    بوس ءجۇرىس بولماعان سوڭ،ەش مازاسى.
    بەيمەزگىل مەكەمەدە قول جايمادىم،
    ايتىلمات تامانعا دا كەۋىل قوشى.
    ەل جاتا ولەيىن دەپ ۇيگە كەلدىم،
    اۋىزدىڭ قيىن بولدى ورازاسى.
    ادامنىڭ جاقسى بىلەت نەدەن ءپاسىن،
    جاقسىنىڭ كوتەر اللا مارتەبەسىن.
    قولىنان كەلىنىڭنىڭ ءشايىن ءىش دەپ،
    قايت دەپسىڭ كورىپ ءبىزدىڭ وتتىڭ باسىن.
    وق جونات اتا كورگەن دەگەن ماقال،
    سەن كەل دەپ،قارت اعاڭدى شاكىرعاسىن.
    كارىگە قارعا ادىم جەر مۇڭ بولادى،
    كەۋىلىڭ رەنجيدى –اۋبارماعان سوڭ.
    ەڭكەڭدەپ ەل قىدىرۋ ۇيات بولات،
    الپىستى ەلۋ اسىپ جاساعان سوڭ،
    ول ۇيگە ەڭبەكتەسەم دە جەتۋ كەرەك،
    تابارىك،ءپىردىڭ كورۋ بوساعاسىن.
    ءبىر كۇنى سۇيرەتىلىپ بارا قالسام،
    جۇمىسپەن ءوزىڭ ۇيدە جوق بولاسىڭ.
    ۋاقىتىڭ ءتۇس پە،كەش پە،بىلە المادىم،
    جانە دە ايتپاعان سوڭ ،كۇن شاماسىن.
    كەلىندى ومىرىمدە كورگەنىم جوق،
    سىيلامايت كىمدە بولسا تانىماسىن.
    سەن كەتسەڭ وت باسىڭا بايانداپ قوي،
    اعاڭنىڭ كەمىتپەسىن جارى جاسىن.
    ازىراق ءبىر جەرىنە توقتالامىن،
    جەڭگەيگە ءشاي-سۋ الىپ بار دەگەسىن.
    ورىنسىز ءناپسى زالىم جەتەلەيدى،
    ەڭبەكسىز پايدالانىپ داندەگەنسىن.
    ادامعا اقىماق دەپ،حالىق كۇلەدى،
    ءوزىنىڭ قيسىق ءىسىن ءجون دەگەنسىن.
    اش بولىپ ،اشىپ جۇرسە دە بار دەنەسىن.
    بارسام دا ،بارماسام دا اللا ريزا،
    اعاڭنىڭ كوككە جەتكىزدىڭ سەن توبەسىن.
    ايتۋعا قايتا-قايتا نەعىلامىن،
    توعارات وسى ارادان قارت كەڭەسىن.
    اعانىڭ قولىما الدىم بۇل ناماسىن،
    اقتارعان قيالي ءسوزدىڭ قازىناسىن.
    سايراعان ساحارادا ساندۋعاشىم،
    ول نەگە ءسوز تاپپاسىن سايراعانسىن.
    ءسوز ايتىپ ارعى اتامنان ءتۇرلى اڭگىمە،
    شىن جۇيرىك ىزدەپ وتىر ءوز جولداسىن.
    و،داريح ول ۋاقىت قانداي اسەم،
    كوك تەپسەڭ جايلاۋشى ەدى كول جاعاسىن.
    بار بولسا قايدا جاقسى قادىر تۇتىپ،
    دوس بولىپ ىزدەيشى ەدى ،ەل اعاسىن.
    سالقىندا سارشا تامىز سايران ەتىپ،
    شالقىتىپ ساحارانىڭ وي دالاسىن.
    سالقىن ءۇي ،ساپىرۋلى قىمىز دايار،
    سامال دا،كيىز،كىلەم جايىلعاسىن.
    ساماۋىرىن قايناۋلى ءشاي،قازاندا ەت،
    كۇيزەلىپ نەگە كەرەك تابىلعاسىن.
    مال سويىپ ،ۇرمەت قىلىپ ،قىزمەت كورىپ،
    ءىشىپ ،جەپ قايتۋشى ەدى سىباعاسىن.
    بۇگىندە ول ۋاقىتتاي كەۋىل قايدا،
    قايتەيىن ،تاپشى كەۋىل تارىلعاسىن.
    قۇداعا،ناعىمەتتەي جاعداي ايتىپ،
    قالامپىر ايتقان بولسا ارىزاسىن.
    ءسىز مىندا سول تۋرالى كەپ پە ەدىڭ،
    قالامپىر قىزمەتكە بۇيىرعاسىن.
    ول ءسىزدىڭ وكپەلەۋىڭ تىپتەن دۇرىس،
    ناعىمەت ايتپاعان سوڭ ارىماسىن.
    ويلايمىن ويسىزدىقپەن بىلمەگەن دەپ،
    بولماسا ويلاماي ما قارياسىن.
    ۇياتقا بارىمىزدە شەرىك بولدىق،
    كوپ تۇرىپ،دۇكەنىنەن قۇر قايتقاسىن.
    سول ءۇشىن ءوز ورنىنا قاعاز جولداپ،
    ءىنىڭنىڭ ايتقان ەدى ،ءجاي شاماسىن.
    ايتىپسىڭ كۇن مەزگىلىن ايتپادىڭ دەپ،
    ايتىپ ەم عوي،تەز كەلسىن دەپ حات العانسىن.
    ءوز جايىڭ وزىڭىزگە ماعۇلىم عوي،
    قاي ۋاقىتتا كەلۋ كەرەك شاقىرعانسىن.
    كەلىندى ومىرىمدە كورمەدىم دەپ،
    نەسىنە ول ارادان ايبىناسىڭ.
    جاتتىق جوق جاقسىلاردا دەگەن قايدا،
    ول نەگە ءوز ادامىن تانىماسىن.
    كەلىنىڭ ءتاۋىر بولسا جەڭگەدەي دەپ،
    بۇرىنعى ايتقان جوق پا ماقالاسىن.
    ۇستىنە جاس ادامنىڭ بارۋ قيىن،
    دەپ سونى بىلايىنشا وي قىلاسىڭ.
    دەگەنمەن اعاڭ شىققان شاڭىراق قوي،
    ارينە كورۋ كەرەك قوي ،بوساعاسىن.
    ءىنىڭنىڭ ورداسىنا كەلگەننەن سوڭ،
    جۇمىستان قايدان ءبىلدىڭ بوساماسىن.
    ول راس تانىماسىن سىيلامايدى،
    ەش پىكىر كەۋىلىندە بولماعانسىن.
    كونەدەن كەلە جاتقان دۋالى ەر،
    كەلىنىڭ كورسەم دەيدى قايىناعاسىن.
    ءسىز كەلىپ ءبىزدىڭ ۇيگە تىزە بۇكسەڭ،
    ۇلكەن قارت بەرەر مە دەيدى ،پاتياسىن.
    شولىركەپ جاپان تۇزدە وتىرعانداي،
    كەلىننىڭ الاقانى قۇر بولماسىن.
    سول ءۇشىن دۇعاڭىزدان دامەتەمىز،
    بۇل پىكىر شىن ايتىلعان ءبىر سىر بولسىن.
    ات ءمىنىپ،شاپان جاۋىپ كيىپ قايتپاساڭ دا،
    ءىنىڭنىڭ ءىشىپ جەپ قايت ،بار جارماسىن.
    كەلەرسىز ارعى كۇنى تۇستەن كەيىن،
    ءۇشبۋ حات قولىڭىزعا بارعاننان سوڭ.
    كۇن باتىپ ،نامازشامدى قارلىقتىرىپ،
    كەلىڭىز سول شامادا كەش باتقانسىن.
    بۇل كۇندە ادام جامان بايقاماساڭ،
    ايتامىن تەك،وزىڭە دوس بولعانسىن.
    بەتكە كەپ اقىماقتار ايتا سالات،
    قايراتى زاتى جۇرتقا تاراعانسىن.
    دوسىڭ از بۇل زاماندا دۇشپانىڭ كوپ،
    وسى سىر بوتەن جاققا شاشىلماسىن.
    كۇتەمىز كەلگەنىڭدى ارعى كۇنى،
    كۇن كىرىپ ،ۇياسىنا باسىلعاسىن.
    بولسا دا،سىرتتا جۇمىس ۇيدە بولام،
    ءسىز بەرمەن قاراتقاندا اتتىڭ باسىن.
    جەتۋگە اقشاتاۋعا ىقىلاستانىپ،
    جانۋار مىنگەن اتىڭ قادامداسىن.
    سالتانات شاتتىقپەنەن قاۋىشقاي دەپ،
    وسى جەردەن ءىنىڭ ءسوزىن تامامداسىن.

  14. سابىلت كوجا

    اسسالامۋالەيكۋم جاماعات، مەن ءوزيم سۇراگىم كەلگەنى وز تەگىم جايلى اقپاراتىم جوق. باياعى كىشكەنتاي كەزىمنەن اكەم ايتاتىن «سابىلت قوجا شاحبۋزرۋك» دەيتىن جانە دە اسپاندا ۇشكان قوجا دەيتىن. ەندى سۇراعىم كەلگەنى، كىم نە بىلەدى. سابىلت قوجالار جايلى ايتا كەتسەڭىز. العىسىم شەكسىز!

  15. جəنىبەك

    بۇگىندە ءمۇسىرəلى سوپى ءəزيزدىڭ اتا-تەگىنە قاتىستى əر ءتۇرلى وي-پىكىرلەردىڭ ورىن الۋىنا بايلانىستى، ونىڭ ناقتى نۇكتەسى قويىلماي تۇر. بىرەۋلەر ونى باقشايىش قوجا əۋلەتىنەن تاراتىپ تىكەش شايحتان تۋعىزسا، كەلەسى توپ Əبۋبəكىر سىدىقتىڭ əۋلەتىنەن شىققان دەگەن تۇجىرىمدى نەگىزگە الادى. بۇل ەكى əۋلەتكە جاتقىزبايتىندار دا بار. سوندا ءمۇسىرəلى جəدىكتىڭ، əلدە تىكەش شايحتىڭ ۇلى ما دەگەن زاڭدى سۇراق تۋادى؟ قوجالار شەجىرەسىن جيناقتاۋمەن اينالىسىپ جۇرگەن سەيىتومار اقساقال ءمۇسىرəلى سوپى ءəزىز كىتابىندا ءپىردى تىكەش شايحتان تۋعىزسا، سانسىزباي قۇربان قوجا ۇلىنىڭ ماقالاسىندا Əبۋبəكىر سىدىقتان تارايدى دەلىنگەن. ال وسىنداعى پىكىر قالدىرۋشى اۆتورلاردىڭ ءبىرى بەرەكەت قوجا ءوزىنىڭ ءمۇسىرəلى əۋلەتىنەن تارايتىنىن ايتا كەلە، باقشايىش قوجا əۋلەتىنە جاتپايتىنىن العا تارتادى. جالپى Əز تəۋكە حاننان كەيىن ەل تىزگىنىن ۇستاعان قايىپ حان حۇسىراۋۇلىمەن بىرگە ءمۇسىرəلى سوپى əزيز رەسەيمەن ارادا حات جازىسىپ، حات سوڭىنا ءوزىنىڭ جەكە ءمورىن باسقان. بۇگىندە رەسەي مۇراعاتىنداعى وسى حاتتىڭ اراب قارپىمەن جازىلعان تۇپنۇسقاسى تابىلىپ، حات سوڭىنا باسىلعان موردەگى جازۋ وقىلار بولسا، ءمۇسىرəلى ءپىردىڭ əكەسىنىڭ ناقتى ەسىمى انىقتالار ەدى. سەبەبى، مۇراعاتتا ساقتالعان XVIII عاسىرداعى تاريحي تۇلعالاردىڭ (حان، سۇلتان، بي، باتىر، قوجا) حات سوڭىنا باسقان مورلەرىندە مىندەتتى تۇردە ءوزى مەن əكەسىنىڭ ەسىمى، لاۋازىمى جازىلاتىن. ەكىنشىدەن، ءمۇسىرəلىنى باقشايىش قوجا əۋلەتىنەن تارايدى دەگەنگە يلانعىمىز كەلگەنىمەن، ورىس مۇراعاتىنا تۇسكەن وسى əۋلەت ۇرپاقتارىنىڭ شەجىرەسى حوراسان قوجا əۋلەتىنەن تاراتىلعان. ۇشىنشىدەن، ءمۇسىرəلىنىڭ شوبەرەسىنە قاتىستى مۇراعات دەرەگىندە قازاق سۇلتاندارى ونى قاراقالپاقتان شىققان دەپ جازادى. سايىپ كەلگەندە، مۇنىڭ بارلىعى ءمۇسىرəلى əۋلەتىنىڭ شىعۋ تەگىن عىلىمي تۇرعىدان جان-جاقتى زەرتتەۋدى قاجەت ەتەتىن وزەكتى تاقىرىپ ەكەنىن ايقىنداي تۇسەدى. وسى ورايدا كورنەكتى عالىم دوساي كەنجەتايدىڭ قوجالار əۋلەتىن عىلىمي تۇرعىدان زەرتتەۋ كەرەك دەگەن پىكىرى وتە ورىندى. تورتىنشىدەن، ءمۇسىرəلى سوپى ءəزىز حوراسان əۋلەتىنە جاتاتىن مىرزا قوجا əۋلەتىمەن وسى əۋلەتتىڭ جاقىندىعى بار سەكىلدى. ءƏلى دە انىقتاۋ قاجەت. بەسىنشىدەن، قىزىلوردا وبلىسىنا قاراستى اۋىلداردا ءəلى كۇنگە دەيىن ۇرپاقتارىنىڭ قولىندا قولجازبا كۇيىندە ساقتالىپ كەلە جاتقانىمەن تولىقتاي ءتəرجىمالانىپ عىلىمي اينالىمعا تۇسپەگەن شەجىرەلەردىڭ بىرنەشە نۇسقالارىنىڭ بار ەكەنىن ەستيمىز. مىنە، وسى شەجىرەلەردى كəسىبي ماماندار اۋدارىپ، جارىققا شىعارسا قوجالار əۋلەتىندەگى اقتاڭداق بەتتەر انىقتالا تۇسەر ەدى.

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان