Basqı bet / Sır-swhbat / «Qojalar şejiresine» qosımşa

«Qojalar şejiresine» qosımşa

«Kim özin däleldi şejiresiz bizdiñ äuletke qossa jäne kim özin sebepsiz bizdiñ äuletten şığarsa, oğan Allanıñ qarğısı bolsın» jäne «Meniñ äuletimniñ ädilderi men qasiettilerin Alla üşin sıylañdar, aqımaqtarın men üşin sıylañdar. Seyitterdi sıylau wlıq ğibadat, olarğa qarsılıq wlıq künä» Allanıñ soñğı jäne wlıq elşisi Mwhammad Mwstafa (s. a. u.) hadisi.

«Istoriya Kazahstana v Persidskih istoçnikah». Abd al-Kadir Mwqammad-Amin.Majdma al-ansab va-l-aşdjar – 2-tom 242-243-better. Almatı «Dayk-press» 2005.Ibn Ruşt (Aboresse)

Bizdiñ zertteuimiz boyınşa qojalardıñ är atası belgili bir tarihi adamnıñ wrpağı bolğandıqtan sol atanıñ atımen ataladı. Endi osı atalardıñ öz ornımen wrpağın atap ötip ornına qoysaq, maqsatqa jaqınday tüsemiz.

Osı jüye boyınşa qojalardı üş topqa bölemiz:

1.Abu-Bakr äuleti-halifa Abu Bakr as-Sıddıq  (632-634) (Sıddıqıylar)

2. Omar äuleti – halifa Omar ibn Hattab al-Faruq (634-644) (Umarilar)

3 . Ali äuleti – halifa hazireti Ali ibn abu Talib (656-661) (Alidiler)

Bügingi küni Qazaqstanda Qojalar dep atalıp jürgen äuletter:

Birinşi: Allanıñ Rasulınıñ nemere inisi Hazireti Alidiñ eki wlı, Huseynniñ wrpağı – Seyt qojalar.

Sayid ata äuleti -Qıdırqoja men Şwbar attı Mälim seytter, Qañlı seytter.

Qıdırqoja – negizinen Oñtüstik Qazaqstanda, az äulet Qarağandı men Temirtaudı meken etken. Şwbar attı Mälim seytter Sırdıñ tömengi ağısı – Qızıl orda, Aralda arğı şeti Aqmola – Omsk – Qarqaralı – Taldıqorğan – Jarkent – Sarı bel arğı jağı Jarqoja äuleti Qıtayda. Jarkent mañında Jädiger äuleti, Andreevka, Üş Araldağı qojalar Şwbar attılar. Qañlı seytter negizinen Özbekstanda, Şımkentte biraz üy bar.

Hazireti Hasannıñ wrpağı şarifter, Hovandıq qojalar Taşkent qalasında biraz üy bar.

Bwrhaniddin qılış äuleti-Ahmad Kosani  (Maqtum Ağzam)  – Sablut qojalar – Twrsınqoja, Wlanqoja, Jienqoja, Qaldarqoja, Şämşiqoja,

Qılıştı qojalar,Twrsınqoja äuletinen Nazarqoja-Kiik sauğan qojalar men Qoñırüyli qojalar Aqtau, Mañğıstau, Atırauda, azda bolsa Aqtöbe men Batıs Qazaqstanda bar. Wlanqoja äuleti Äulie atadan bastap Şığıs Qazaqstan, Balqaş mañı, Barşatas, Şwbar tau, Ayagöz, Maqanşığa deyin alıp jatır

Jalaliddin wrpağı Sa-qojalar-Bwl äulet negizinen Jetisayda twradı. Giduandıq qojalar – Oñtüstik Qazaqstanda.   Juybarlıq qojalar Sarıağaş audanı köleminde jasap jatır.

Hazireti Alidiñ Hanafiya anamızdan tuğan wlı, Mwhammad Hanafiya – wrpağı Abd ul-Jalil bab, Ishaq bab, Abdrahim bab.

 Abd ul-Jalil babtan taraytın Horasan qojalar, Duana qojalar jäne Niyaz qoja balaları.

Horasan qojalar – Qızılorda, Şımkent, Türkistan mañında şoğırlanğan. Qazaqstanda Kişi jüzdiñ negizgi böligi Horasan qojalardı pir tutınğan.

Niyaz qoja balaları – Qara baulıq, Tirkis, Mäşrap, Begler bolıp törtke bölinedi. Bwl äulet negizinen Sarıağaş mañında, Özbekstanda Seksen ata mañında twrıp jatır.

Mädi (Mahdi) – Diuana qoja wrpaqtarı

Qojjan qoja, Qılış qoja, Pirzada qoja, Baq-Mwhammed qoja

Qojakälen qoja, Zaman qoja, Süleymen qoja, Qıluet qoja, Niyaz qoja, Bolat qoja, Qajımwhammed (Äjiqoja), Baqmwhammed qoja, Saydmwhammed qoja (Erseyitpembet). Astana, Aqmola oblısı Bayanauıl, Ekibastwz,Aq köl jayılma, Pavlodar oblısında twradı.

2.Qılışqoja  – Medetqoja, Jienqoja, Nwrımqoja, Qıdır qoja, Er Köşek qoja, Däuit qoja, Smayl Äzder, Jaqıp qoja, Äuezbek qoja, Baqmwhammed qoja (Babaqoja).

3.Pirzadaqoja – Oljabay qoja, Ospan qoja, Qojaharer, Qojamwhammed (Kametek), Uäli qoja, Mambet qoja, Kedey qoja. Qılıştı qojalar men Pirzada köbine birge jüredi.Arğın işinde Bäsentin-atasınıñ ata piri bolğan Äjibayqoja äuleti Pavlodar mañında. Mütkenov aulında.

4. Baq-Mwhammed qoja – YAkubqwrban qoja, Nwrjan qoja, Er Qalmwhammed qoja (Jalañayaq Äzder äulie), Derbisäli qoja.Oñtüstik Qazaqstan men Qızılorda oblısında şoğırlanğan.Birli-ekili Imamdıq jolımen Arğın Qıpşaq işine şıqqan bar.

«Mädi(Mahdi)-Diuana qoja»   qoğamdıq qorı Qızılorda qalası,  2015 jılğı 22 naurız.

Ishaq bab-Aqqorğandıq qojalar men Bahşayış qojalar.

Aq qorğandıq qojalar- Üsen Şayıq, Qaraşayıq, Oqşataylıq, Bwrhan Şayıq, Ibrahim Qauğani atalar – 5 ata – negizinen Qızılorda oblısında;

Baqşayış qojadan – Kişi jüz işinde Müsiräli äuleti bar.Qıtayda – Sarğaltaq qoja äuletinen Jämiş babanıñ Asqar, Zapran äuleti twradı.

Qıtaydıñ Altay betindegi Mühammad Momın äuletiniñ negizi äli tabılğan joq.Tübi Äzilhan eşanğa qarap oyısuı mümkin. Zertteu kerek.

Abd Rahım Babtıñ wrpağı – Qarahandıq qojalar. Bwl äulet Qarahandıq, Qwlanbastıq, Aq köldik jäne Zerger qojalar.

Qarahandıqqojalar öte qattı qısım körip bıtırap ketken-arğı şeti Samarhand, Taşkent mañında, Qazaqstanda Şımkent, Türkistan, Qızılorda mañında şoğırlanğan.

 Qwlanbastıqqojalar – Özbekstanda Seksen ata mañında,Şımkentke kelip ornalasıp qalğandarı köbirek. Aq köldik jäne Zerger qojalar – Negizinen Sarıağaşta, Şımkentte.

Ekinşi:  Äbu Bäkr Sıddıqtıñ wrpağı – Sunaq qojalar jäne Şämşi qojalar men Qılauız qojalar. Bwl äulet-Türkistan – Babay-Şornaq jäne Qızılorda oblısında. Özbekstanda köpşilik bolıp twradı.

Üşinşi: Hazireti Omardıñ äuleti, Qırıqsadaq qojalar, Şayhantauır qojalar jäne Babaylıq (Şet) qojalar. Soñğı kezde Tülkibas audanındağı Pisteli, Abay auıldarında twratın  Naqköz dep atalatın qoja tobı özderin Şayh Hovand Tahurdıñ äuleti dep ataydı deydi.Äzirşe baylanıs joq.

Qırıqsadaq qojalar – Jaña qorğanda Şımkent, Badam, Qızıl köpir, Özbekstanda Bektemirde Qoja Mahalasında twradı.

Şayhantauırqojalar Jambıl oblısı Jualı audanı Tasbastau,Täriqorğan,mañına şoğırlanğan. Begim şayh äuleti Aq köl Jayılma mañında Toqtılı auılında twrğan. Naqtı baylanıs joq, izine tüse almadım.

Özbek tildi qojalar Sayram, Şımkent, Qara bwlaq-Alişer Navoiy-t.b. eldi mekenderde twradı.

Şejirede tolıq zerttelmegeni – Jañaqorğandağı Qılıştıq ojalar,Oñtüstik qazaqstandağı Qıdırqoja, Altaydağı Türikpen qojalar, Qızılordada Mağzaman qoja äuleti men Batıs Qazaqstandağı qojalar, Soltüstik Qazaqstandağı qojalarmen baylanısqa şığa almadıq.

Aytpaqşı, Şejire şığısımen köp jerden qosılmay qalğan qojalar jäne şejirede ketken qatelikter tügendelip, kitapqa kirmey qalğan äuletter kelip qosılıp jatır.

Sondıqtan ötiniş – kimde qanday mälimet bolsa, bizden ketken qatelik bolsa habarlasıp anığın aşıp aytsañızdar, rahmetten basqa aytarımız joq.

Keşegi zwlmat zamanda öz tegin jasırıp qalğan azamattar el işinde barşılıq. Äsirese Partiya-sovet qızmetinde bolğandar köbine öz tegin ayta almadı, mümkin bolsa sol äzizder twralı habar bolsa habarlasıñızdar.

Qwrmetpen Seyt-omar Sattarwlı

ŞEJİREGE QATISTI BARLIQ MÄLİMETTİ SEYİT-OMAR SATTARWLIMEN HABARLASIP BİLUGE BOLADI.

TEL.: 8-702-146-62-45

Sonday-aq, oqıñız

Äulet turalı äñgime

Qalqaman. Ol Ayımğazı şañırağınıñ eñ kenjesi. Alla tañdayına jırdıñ balın tamızıp, kieli sözdiñ köş kerueninde …

25 Pikir

  1. Səlemetsiz be, Qırsadaqqojamın. Qırsadaqqojalarda öz işinde atağa bölinedi. Sol turalı aqparat bilgim keledi. Sarıağaş öñirinde twramız.

  2. Men seyit qoja edim

  3. Salematsız ba? Men-Kılıştı Kojanın kızımın. Tegim-Seydahmetova, negizi Kenes Ukimeti kezinde kate jazılgan degen oydamın. Menin oyımşa, ulı atamnın esimi Seyit-Ahmet bolgan. Atam-Battal Ulı Otan sogısında Tula kalasında kaza bolgan.Akem-Seytbektti jas kezinde oltirip ketken. Akeden uş bala kaldık: eki kız bala-Bibisara jane men-Saule, bir er bala-Serikbay.

  4. Bazar qoja turalı qanday mälimetteriñiz bar?

  5. Salemetsizder! Men Sayakıptan taragan Dauit kojamın. Ayagoz onirinin Akşauli degen eldi mekeninen. Mumkindik bolsa şejirenin tolık nuskasında barma sonı bilip berinizşi. Nagaşılarımız Tas koja.

  6. Salamatsızba! Meniñ atam Hisar kedey qoja, əkesi kedey qoja anası mırza qoja bolğan. Siz jazğan şejireden kedey qojanı körkp otırmın al mırza qoja jailı jazılmağan. Negizi kedey qoja men mırza qoja bir tuğan dep estidim, sol jaylı tereñirek bilsem dep edim.

    • Salematsızba Bızder Babajannan taraymız onın akesı mırza koja dedı al Aktauda şejıre jazıp jurgen aga sender kedey kojalda taraysındar deidı 87782488020

  7. Bereket Qoja

    Aygül Uaysova hanım, mına jazbalarıñızda «Baqşayış qojadan – Kişi jüz işinde Müsiräli äuleti bar.»-dep jazıpsızdar, men sol Müsiräli babanıñ 10-şı wrpağımın, birinşiden Müsiräli kişi jüz işinde emes uaqıtısında Äz Täuke Hannıñ kezinde, esimderi Altı Alaşqa mälim Üş Biimizdiñ qatısuımen Üş Jüzdiñ Piri saylanğan, ekinşiden Baqşayış Qoja bolek Müsiräli qojanıñ tegi bolek, men öz 7 atamdı bilemin jäne ata babalarım öz 7 atasın şıqqan tegin bilgen (öz qalauımmen jazılğan emes, ata babalarımnan qalğan köne qol jazba men derek jädigerler). Men bwl äñgimemmen ana Qoja mına Qojadan tekti degennen aulaqpın, ökinişke oray qazır özderin Ölketanuşı (qobisi) sanap jürgender basımdıqtı öz jaqındıqtarına bwrmalaydı. Äşirbek ağamızdıñ osı bağıtta izdenis jwmıstarın jürgizip jatqanınan habardarmız, Eñbegine jemis tileymiz !

    • Salamatsız ba! Sayttıñ maqsatı da osı əuletterdiñ tarih – deregin jinaqtap onı tanuğa mümkindik aşu. Bwl tek oqırmandarımızben qatar zertteuşi ğalımdar men şejireşi- ölketanuşılar üşin de mañızdı dep esepteymiz. Qolda bar derekteriñizdiñ ğılımi aynalımğa tüsuin qalasañız joldauıñızğa boladı. Mwnday məlimetter eñbekterin nasihattap jürgen zertteuşilerimiz üşin tıñ derek közi boladı dep oylaymız.

    • Assalaumagaleykum! Men sopı qoja Müsiräli wrpağımın. Bereket qojanıñ aytqanına qosılamın. Müsiräli qoja tarihı zertteudi qajet etedi. Osı bağıtta jwmıs jasap jatqan ülkenderimiz bar. Bereket qoja sizben qalay habarlasuğa boladı. Ekeuimiz tuısqan ekenbiz. Mümkindik bolsa mına telefonğa habarlassañız 87015663215.

  8. Toqtar qoja turalı bilsek deymiz, onıñ balaları Nwrjigit pen Bayjigit turalı

  9. Kuanışbayhoja

    Qwrmetti Aygül Uaysova hanım. Men Bahşays babamnın şejiresine qosımşa bolar dep äkemniiñ mağan jazıp bergen Ata tegimdi jazıp otırmın. Men 16-şı wrpağımın Ba Kamal Şayh 1.Bahşays 2.Maulenberdi Äziz. 3.Allaberdi Äziz wldarı Rahimqwlı Äziz inisi. Tikeş Şayh. Qalgan beseui. Hiyuada marhwm bolğan 4.Rahimkulı Äziz. 5.Öteş Äziz. wldarı Hazireti Şayh Hojahan Äziz Mırzahan Aziz Saydhan Aziz 6 Hazireti Şayh Hojahan Äziz 7. Şayh Attar Şayh wldarı Salamatbaba Nwrım Äziz Temirhoja Äziz 8. Nwrım Äziz wldarı Sarıhoja Äziz Qosımhoja Äziz Qwtanhoja Äziz. 9 Sarıhoja Äziz 10. Abdiqadır Äziz wldarı Mwstafa Äziz AbdiGabbarÄziz Rahmetullah Äziz AbdiSattarÄziz. AbdiMannafÄziz AbdulFattahÄziz 11.MwstafaÄziz 12. AbdiMannafÄziz 13.FayzullahojaÄziz. wldarı Marfetullah Inayatullah. Hidayatullah Nizamatdiin Furhanatdiin hajı 14.Hidayatullah 15.Törejanhoja wldarı. Tajetdiinhoja. Joldasbayhoja. Aminbayhoja. Quanışbayhoja. Sanadilhoja 16.Quanışbayhoja. wldarım – Mirhodja Djamilhoja. Nurhodja. Bayramhoja. Sizderge ALLA razı bolsın: telefon- 8778 573 97 63. Quanışbayhoja

  10. Qwralay! Ärkimniñ öz şejeresin biluge haqısı bar. Seniñ aytıp, izdep otırğanıña köp rahmet.Biz köpşilik qojalar keşegi «Qoja men moldanı,qoyday qu qamşı men» degen sayasattıñ qwrbanı bolıp kettik. Endi izdenip öz tegin tapqısı keletinderge jol aşıq. Biraq erinbeytin, jalıqpaytın tabandı,twraqtı,ojdandı azamattıq kerek. Bir auız söz ben barlığı eş uaqıtta şeşilmeydi.
    Bir atanıñ balasın tügeldep,anıqtap alğanşa bes altı jılğa deyinde sozılıp ketedi. Biraq tübinde şikilik bolmasa barlığıda tabılıp jatır.

  11. Quanışbay-sen aytıp otırğan Tikeş şayh Müsiräli sopı äzizdiñ äkesi – Baqşayışqojanıñ wrpağı. Aqtöbe mañında ömir sürgen Baqşayış babanıñ bir wrpağı sol mañda qalğan. Ösken-öngen,köbeygen Qazaq halqınıñ işinde mıyday aralasın ketken qojalar osı halıq ne körse barlığın birge körgen. Müsiräli eseygen şağında oquğa ketip, Kişi jüzdiñ işine siñip ketken. Soñğı jıldarı bul mäsele köp talqılanıp aqır soñında «Müsiräli sopı äziz» attı kitap şıqtı.Sonı men bul mäsele şeşildi dep otırmız. Bıraq är kimniñ öz oyın, pikirin aytuğa haqısı bar. Biraq tarihqa, ata-tekke,qwjatqa teris pikir aytuğa eş kimniñ ihaqısı joq dep oylaymın. Qojalardıñ qolında şejere, ata-tek tarihı bar. Keşegi alaman-tasırda köp dünineni joğaltıp aldıq.Jwrnağı qolda bar. Biz sol jüyemen jwmıs istep kele jatırmız. Sağan wrpaq atınan ülken rahmet.Bizdiñ qolımızda Tikeş şayhtıñ atı bolğanı men qay jerde bolğanı joq edi. Jalpı Türkstannan joğarı Taşkent mañına deyingi jerde Tikeş şayıqtıñ bir balası ğana ataladı. Jalpı B'aqşayış äuleti qojalar işinde eñ köp tarağan äulet bolıp sanaladı.

  12. Jwmağazı

    Sarjanov Temirğazı degen ağamız, öz esteliginde:»Kenesarı hannıñ Sızdığınıñ/Sıdıq/ balası Jünisbekpen bizdiñ atamız Esenkeldi töre baja bolğan. Olar Şu öñiriniñ qojasınıñ qızına üylengen » dep jazadı. Äjemizdiñ esimi- Bätken. Ol kisi, 1930 jıldarı qaytıs bolğan. Bwl kisiler Kenesarı zamanında Wlı tau men Jılanşıq özeni boyında köşip,qonıp jürgen. Biletinder bolsa habarlassa deymiz? Jwmağazı. tel:87011339807.

  13. Bolat Nwrqojaev Qızılorda Horasan Ata köşesi

    Mırzastağı jıraular mektebin aşuşı,äygilili Nwrtuğan Kenjeğwlwlı aqınnıñ wstazı Swltan Rahımovpen meniñ atam Eralı qojanıñ arabşa hat jazısuınıñ audarması.Aral audanı Aqşatau eldi mekeni.Hat 1932-35 jıldarı jazılğan.Ol kezde Swltan Rahımov qudalauda jürgen,Äkimwlı Eralı balıq kolhozınıñ basqarma törağası bolıp jwmıs atqarğan.Swltan Rahımov 1937 23 qaraşada 69 jasında üştiktiñ qaulısımen atılıp ketken.Söz tıñda ,Swltan ağa sälem hattan,
    Müddiğam keuilin almaq ülken qarttan.
    Qatardan artıq tuğan ağa ediñ,
    Halıqqa atıñ şığıp,toptan ozğan.
    Halqıña lauazımıñ bolğan mäşhir,
    Han qwsap ,kele jatqan tüspey taqtan.
    Jaralıp düniege kelgennen soñ,
    Adamzat paydalanbaq mäpağattan.
    Ağağa ini sälem beretwğın,
    Ülgi sol bwrınğıdan kele jatqan.
    İniñniñ bireui edim sol sıqıldı,
    Sekildi jaqınıraq böten jaqtan.
    Keşegi ötken aydıñ ayağında,
    Qaytıpsıñ köre almadım,kelip sırttan.
    Aldırıp añdausızda ayağımnan,
    Otırmın qwtıla almay men wyattan,
    Jwmısı ükimettiñ mwrsa bermey,
    Qolmdı bosatpadı qaqqan şottan.
    Köpşilik qolım timey,nazar salman,
    Men ağa ,bosamadım halayıqtan.
    Mänisin Nağımetten estigen soñ,
    Dep ayttım,ay aqımaq,Qwday qaqqan.
    Keuiliñdi qaytqan köldey jabırqatqan,
    Qoş kelip,bosqa ketti degennen soñ,
    Meniñ de keuilimdi jabırqatqan.
    Bolğan soñ,aqıldan bos,keuili qoş,
    Qay uaqıtta jwmısı bitpeyt aqımaqtan.
    Nazarıñ tömen qarap ketti ğoy dep,
    Qısılıp iniñ qattı qaybırıtqan.
    Swraymın wyatımdı keşirgey dep,
    Ötkizdik bir jwmıstı nadandıqtan.
    Hat joldap sonıñ üşin qalam wstap,
    Qağazben iniñ Sizdi şaqırıtqan.
    Qolıña üşbu hatım barğan sağat,
    Qaytıñız şay-su işip,bizdiñ jaqtan.
    Aldınan keliniñniñ qızmet körip,
    Dwrıs qoy dastarhannan tağam tatqan.
    Aytısıp bir-birige rahmet,
    Dep edim körip şıqsın şañıraqtan.
    Auılğa attanarsıñ sonan keyin,
    Jeñgeyge apararsıñ şäy men qanttan.
    Osılay ötinişpen sälem jazıp,
    Bwl iniñ söz ayağın tamamdatqan.

    Qojağa dwğay sälem Pir balası,
    Ketpegey pirdiñ bizge pad dwğası.
    Qojanıñ wsağınan saqtan degen,
    Oñdırmayt bola qalsa zar nalası.
    Arğı atañ Äziz,qwl Süleymen,
    Ol qojañ Qorasandıq Aq Allası.
    Bir bala sol äulette kele qalsa,
    Qazaqtıñ jügiruşi edi han,qarası.
    Atamız atañızben jaran eken,
    Müritim-dep ,ketken eken ıqılası.
    Ol künde bir birine qädir qanday,
    Qaytpağan ölgeninşe radası.
    Ösiet äkem mağan aytıp edi,
    Qojanıñ moyınıñda dep,aqısı.
    Tuğanda auırulı köp bolıppın,
    It time jas balanıñ qara qwsı.
    Bir küni közim twtıp,körmey qalıp,
    Wqsağan sol mezgilde tünniñ işi.
    Balası qolındağı auırğan soñ,
    Bolmay a ata-ananıñ köp qayğısı.
    Sol tünde ,ol qojağa at şaptırıp,
    Äkimdi alıp keldi barğan kisi.
    Ol kelip,bet aldıma bir dem salıp,
    Bwl közdiñ janğan eken şamşırağı.
    Azıraq wyıqtap twrıp jäne aytıptı,
    Wzaq dep bwl balanı ömir jası.
    Senderge bir jaqsılıq qıla almadım,
    Ağañnıñ keulindegi müddiğası.
    Ol jerge sebeppenen körinip em,
    Qartıñnıñ öz basında joq jwmısı.
    Ağası Qalampırdıñ qızın alğan,
    Nağımet bizdiñ üydiñ tel qwdası.
    Qalampır oğan jağday aytqan eken,
    Baldardıñ jırtıldı dep jeñ –jağası.
    Qolıma tauar kelse körermin dep,
    Azıraq bolğan eken işarası.
    Tez barıp,Nağımetten alıp kel dep,
    Meni de otırğızbadı üydiñ işi.
    Sol üşin atqa minip barıp edim,
    Dükenniñ tolıq eken işi ,tısı.
    İşine sälem berip kirip edim,
    Qazaqtıñ estirtmeydi dañ daması.
    Säkini balıqşı alıp qoyğan eken,
    Ol jaydıñ mağan tidi bir quısı.
    Sol jerde demimdi alıp,köp otırdım,
    Menimen eş adamnıñ bolmadı isi.
    Bireui neğıp jürsiñ dep aytpadı,
    Adamnıñ bolmağan soñ qwrbılası.
    Köpten soñ ekeuine nazar saldım,
    Adamnıñ aşılğan soñ şekarası.
    Betine Nağımettiñ köp qaradım,
    Oyında twrğandı dep uağıdası.
    Jol bolsın ol da menen swramadı,
    Odırdıñ bola berdi şal jalası.
    Boladı qwda –qwlañ,tamır tağı,
    Adamnıñ jürgeninde kemip päsi.
    Degen bar halıqqa jaqqan hanğa jaqpayt,
    Jigitke qiın boldı istiñ bası.
    Alañdap jan jağıma qarap twrsam,
    Mırzastan barğan eken bir balıqşı.
    Üş qalta İskendirden swrap alıp,
    Sıymadı qoyınına ağañ quanışı.
    Qay mezgil boldı eken dep tısqa şıqsam,
    Ötipti namazdigerdiñ ol qazası.
    Kün bata sol aradan atqa mindim,
    Bos jüris bolmağan soñ,eş mazası.
    Beymezgil mekemede qol jaymadım,
    Aytılmat Tamanğa da keuil qoşı.
    El jata öleyin dep üyge keldim,
    Auızdıñ qiın boldı orazası.
    Adamnıñ jaqsı bilet neden päsin,
    Jaqsınıñ köter Alla märtebesin.
    Qolınan keliniñniñ şäyin iş dep,
    Qayt depsiñ körip bizdiñ ottıñ basın.
    Oq jonat ata körgen degen maqal,
    Sen kel dep,qart ağañdı şakırğasın.
    Kärige qarğa adım jer mwñ boladı,
    Keuiliñ renjidi –aubarmağan soñ.
    Eñkeñdep el qıdıru wyat bolat,
    Alpıstı elu asıp jasağan soñ,
    Ol üyge eñbektesem de jetu kerek,
    Täbärik,pirdiñ köru bosağasın.
    Bir küni süyretilip bara qalsam,
    Jwmıspen öziñ üyde joq bolasıñ.
    Uaqıtıñ tüs pe,keş pe,bile almadım,
    Jäne de aytpağan soñ ,kün şamasın.
    Kelindi ömirimde körgenim joq,
    Sıylamayt kimde bolsa tanımasın.
    Sen ketseñ ot basıña bayandap qoy,
    Ağañnıñ kemitpesin jarı jasın.
    Azıraq bir jerine toqtalamın,
    Jeñgeyge şäy-su alıp bar degesin.
    Orınsız näpsi zalım jeteleydi,
    Eñbeksiz paydalanıp dändegensin.
    Adamğa aqımaq dep,halıq küledi,
    Öziniñ qisıq isin jön degensin.
    Aş bolıp ,aşıp jürse de bar denesin.
    Barsam da ,barmasam da Alla riza,
    Ağañnıñ kökke jetkizdiñ sen töbesin.
    Aytuğa qayta-qayta neğılamın,
    Toğarat osı aradan qart keñesin.
    Ağanıñ qolıma aldım bwl namasın,
    Aqtarğan qiyali sözdiñ qazınasın.
    Sayrağan saharada sanduğaşım,
    Ol nege söz tappasın sayrağansın.
    Söz aytıp arğı atamnan türli äñgime,
    Şın jüyrik izdep otır öz joldasın.
    O,darih ol uaqıt qanday äsem,
    Kök tepseñ jaylauşı edi köl jağasın.
    Bar bolsa qayda jaqsı qadır twtıp,
    Dos bolıp izdeyşi edi ,el ağasın.
    Salqında sarşa tamız sayran etip,
    Şalqıtıp saharanıñ oy dalasın.
    Salqın üy ,sapırulı qımız dayar,
    Samal da,kiiz,kilem jayılğasın.
    Samauırın qaynaulı şäy,qazanda et,
    Küyzelip nege kerek tabılğasın.
    Mal soyıp ,ürmet qılıp ,qızmet körip,
    İşip ,jep qaytuşı edi sıbağasın.
    Büginde ol uaqıttay keuil qayda,
    Qayteyin ,tapşı keuil tarılğasın.
    Qwdağa,Nağımettey jağday aytıp,
    Qalampır aytqan bolsa arızasın.
    Siz mında sol turalı kep pe ediñ,
    Qalampır qızmetke bwyırğasın.
    Ol sizdiñ ökpeleuiñ tipten dwrıs,
    Nağımet aytpağan soñ arımasın.
    Oylaymın oysızdıqpen bilmegen dep,
    Bolmasa oylamay ma qariyasın.
    Wyatqa bärimizde şerik boldıq,
    Köp twrıp,dükeninen qwr qaytqasın.
    Sol üşin öz ornına qağaz joldap,
    İniñniñ aytqan edi ,jäy şamasın.
    Aytıpsıñ kün mezgilin aytpadıñ dep,
    Aytıp em ğoy,tez kelsin dep hat alğansın.
    Öz jayıñ öziñizge mağwlım ğoy,
    Qay uaqıtta kelu kerek şaqırğansın.
    Kelindi ömirimde körmedim dep,
    Nesine ol aradan aybınasıñ.
    Jattıq joq jaqsılarda degen qayda,
    Ol nege öz adamın tanımasın.
    Keliniñ täuir bolsa jeñgedey dep,
    Bwrınğı aytqan joq pa maqalasın.
    Üstine jas adamnıñ baru qiın,
    Dep sonı bılayınşa oy qılasıñ.
    Degenmen ağañ şıqqan şañıraq qoy,
    Ärine köru kerek qoy ,bosağasın.
    İniñniñ ordasına kelgennen soñ,
    Jwmıstan qaydan bildiñ bosamasın.
    Ol ras tanımasın sıylamaydı,
    Eş pikir keuilinde bolmağansın.
    Köneden kele jatqan dualı er,
    Keliniñ körsem deydi qayınağasın.
    Siz kelip bizdiñ üyge tize bükseñ,
    Ülken qart berer me deydi ,patiyasın.
    Şölirkep japan tüzde otırğanday,
    Kelinniñ alaqanı qwr bolmasın.
    Sol üşin dwğañızdan dämetemiz,
    Bwl pikir şın aytılğan bir sır bolsın.
    At minip,şapan jauıp kiip qaytpasañ da,
    İniñniñ işip jep qayt ,bar jarmasın.
    Kelersiz arğı küni tüsten keyin,
    Üşbu hat qolıñızğa barğannan soñ.
    Kün batıp ,namazşamdı qarlıqtırıp,
    Keliñiz sol şamada keş batqansın.
    Bwl künde adam jaman bayqamasañ,
    Aytamın tek,öziñe dos bolğansın.
    Betke kep aqımaqtar ayta salat,
    Qayratı zatı jwrtqa tarağansın.
    Dosıñ az bwl zamanda dwşpanıñ köp,
    Osı sır böten jaqqa şaşılmasın.
    Kütemiz kelgeniñdi arğı küni,
    Kün kirip ,wyasına basılğasın.
    Bolsa da,sırtta jwmıs üyde bolam,
    Siz bermen qaratqanda attıñ basın.
    Jetuge aqşatauğa ıqılastanıp,
    Januar mingen atıñ qadamdasın.
    Saltanat şattıqpenen qauışqay dep,
    Osı jerden iniñ sözin tamamdasın.

  14. sabılt koja

    Assalamualeykum jamağat, men özim swragım kelgeni oz tegim jaylı aqparatım joq. Bayağı kişkentay kezimnen äkem aytatın «sabılt qoja şahbuzruk» deytin jäne de aspanda wşkan qoja deytin. Endi swrağım kelgeni, kim ne biledi. Sabılt qojalar jaylı ayta ketseñiz. Alğısım şeksiz!

  15. Büginde Müsirəli sopı əzizdiñ ata-tegine qatıstı ər türli oy-pikirlerdiñ orın aluına baylanıstı, onıñ naqtı nüktesi qoyılmay twr. Bireuler onı Baqşayış qoja əuletinen taratıp Tikeş şayhtan tuğızsa, kelesi top Əbubəkir Sıdıqtıñ əuletinen şıqqan degen twjırımdı negizge aladı. Bwl eki əuletke jatqızbaytındar da bar. Sonda Müsirəli Jədiktiñ, əlde Tikeş şayhtıñ wlı ma degen zañdı swraq tuadı? Qojalar şejiresin jinaqtaumen aynalısıp jürgen Seyitomar aqsaqal Müsirəli sopı əziz kitabında pirdi Tikeş şayhtan tuğızsa, Sansızbay Qwrban qoja wlınıñ maqalasında Əbubəkir Sıdıqtan taraydı delingen. Al osındağı pikir qaldıruşı avtorlardıñ biri Bereket qoja öziniñ Müsirəli əuletinen taraytının ayta kele, Baqşayış qoja əuletine jatpaytının alğa tartadı. Jalpı Əz Təuke hannan keyin el tizginin wstağan Qayıp han Hwsırauwlımen birge Müsirəli sopı əziz Reseymen arada hat jazısıp, hat soñına öziniñ jeke mörin basqan. Büginde Resey mwrağatındağı osı hattıñ arab qarpimen jazılğan tüpnwsqası tabılıp, hat soñına basılğan mördegi jazu oqılar bolsa, Müsirəli pirdiñ əkesiniñ naqtı esimi anıqtalar edi. Sebebi, mwrağatta saqtalğan XVIII ğasırdağı tarihi twlğalardıñ (han, swltan, bi, batır, qoja) hat soñına basqan mörlerinde mindetti türde özi men əkesiniñ esimi, lauazımı jazılatın. Ekinşiden, Müsirəlini Baqşayış qoja əuletinen taraydı degenge ilanğımız kelgenimen, orıs mwrağatına tüsken osı əulet wrpaqtarınıñ şejiresi Horasan qoja əuletinen taratılğan. Üşinşiden, Müsirəliniñ şöberesine qatıstı mwrağat dereginde qazaq swltandarı onı qaraqalpaqtan şıqqan dep jazadı. Sayıp kelgende, mwnıñ barlığı Müsirəli əuletiniñ şığu tegin ğılımi twrğıdan jan-jaqtı zertteudi qajet etetin özekti taqırıp ekenin ayqınday tüsedi. Osı orayda körnekti ğalım Dosay Kenjetaydıñ qojalar əuletin ğılımi twrğıdan zertteu kerek degen pikiri öte orındı. Törtinşiden, Müsirəli sopı əziz Horasan əuletine jatatın Mırza qoja əuletimen osı əulettiñ jaqındığı bar sekildi. Əli de anıqtau qajet. Besinşiden, Qızılorda oblısına qarastı auıldarda əli künge deyin wrpaqtarınıñ qolında qoljazba küyinde saqtalıp kele jatqanımen tolıqtay tərjimalanıp ğılımi aynalımğa tüspegen şejirelerdiñ birneşe nwsqalarınıñ bar ekenin estimiz. Mine, osı şejirelerdi kəsibi mamandar audarıp, jarıqqa şığarsa qojalar əuletindegi aqtañdaq better anıqtala tüser edi.

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan