Bir surettiñ sırı

SÖZ ZERGERİ

Jırau, şeşendik sözdiñ şeberi Orazqoja BEKAHMETOV  – 70 jasta. Osı esim Mırzaşöl öñirine  keñinen tanıs. Onıñ el işindegi abıroyı öte joğarı. Jaratuşınıñ oğan bergen minez-qwlqı özgeşe. Türli basqosulardağı otırısı, sälemindegi jılılıq pen sözindegi tazalıq nağız ruhani baylıq. Maqtau men marapattağanğa janı qas. Közinşe jılı lebiziñdi bildire bastasañ, madaq bir Allağa jarasqan degen sözdi estisiñ. Sosın  oyıñdı jalğastırmay toqtap qalasıñ.

«Abaylamay söylegen, auırmay öledi» degen ğoy atam qazaq. Ömirden körip jürmiz, bwl söz ras eken. Otırıstarda mınaday jağdaylar jii bolıp jatadı. Aytıp twrğanı eşkimge wnamasa da şeşensip, jwrttıñ mazasın alıp, auzınan wşınatındar bar. Äsirese, ondaylar Orazqojanıñ aldında abaylau kerek, auızğa ege bolğan jaqsı. Äytpese ıñğaysız küyge wşırap qaluıñ äbden mümkin. Joq, ol sağan atıñdı atap, tüsiñdi tüstep nemese qabağın şıtıp  birdeme demeydi, söziñdi mwqiyat tıñdaydı. Öz oyın aytqısı kelse, wlılardıñ sözderinen mısal keltire otırıp, bwrın-soñdı estimegen danalıqtardı sanaña qwyıp tastaydı. Basıñda sañlağıñ bolsa dereu tüsinip, onıñ aldında äbestik jasap qoyğanıñdı sezip,  öziñnen-öziñ wyalıp jüresiñ. Aqılı tereñder ökinedi, ärine.  Orazqoja: «Sözdi ne şeşen bastaydı, ne eser bastaydı» degen qazaq şeşenderiniñ sözin jii aytıp otıradı. Sonda sen onıñ aldında  şeşensin ba, joq äli de esersiñ ba, aqılıñ jetse mäseleniñ ol jağın dereu ajıratıp alğanıñ abzal. Äytpese, tırnaqtap jinağan abıroyıñ köpşiliktiñ aldında şelektep tögilip ketkenin keyin barıp  bayqaysıñ.

Sözdiñ qwdıreti, qasieti, kiesi bar. Sözdi räsuä etkenderdiñ özderi – räsua. Orazqoja qazaqtıñ kieli sözin eşqaşan räsuä etken emes. Özi qatısıp otırğan basqosularda  tuındağan äñgimelerdiñ ıñğayına qaray oyın aytqısı kelse, bwrınğılar bılay degen ğoy dep köpşiliktiñ nazarın audaratın maqal-mätelmen sözin bastaydı. Äsirese, «Auzıñnan şıqpay twrıp söziñe öziñ egesiñ, auzıñnan şıqqan soñ söziñ sağan ege» – degen sözdi odan jii estimiz. Qanday tauıp aytılğan tereñ wğım. «Auızdan şıqqan söz – atılğan oq»  – degen sözdi de otırıstardıñ barısında retine qaray qaytalap qoyadı. Bwl da nağız şındıq. Aqılğa salıp qarasañ, sol atılğan oq bireudi emes, keyde öziñdi sespey qatıruı mümkin eken.Osınday pälsapalıq mäni tereñ sözdi tauıp aytqan qazaq qanday dana halıq deseñizşi. Endeşe biz äñgime etip otırğan Orazqoja osınday dana halıqtıñ   ğwlama äri danışpan tau twlğalı perzenti. Biz soğan quanamız.

Oraz ata

Jergilikti twrğındar qadirli ağamızdı  qazirgi tañda bätegöy retinde tanidı. Negizinde dwrıs, al biraq bwl onıñ boyındağı önerdiñ bir qırı ğana. Kezinde dombıramen talay-talay qissalardı, dastandardı jatqa aytıp, tañdı tañğa wlastırğan – jırau,  halıq änderin (küy tabaqqa jazılğan) orındağan – änşi, tälim-tärbieniñ bwlaq közine aynalğan termelermen tıñdauşıların susındatqan – termeşi bolğanın, ökinişke oray keyingi wrpaq bile bermeydi.

Negizinde bata –  tilek sözderdiñ jiıntığı. Bata meyli qara sözben aytılsın, meyli öleñ şumaqtarınan qwralsın,  ötip jatqan is – şaranıñ taqırıbına say boluı tiis. Osı mäselege kelgende bataşılarımızdıñ birazı  taqırıptan adasıp jür.        Al Orazqojanıñ batası müldem basqaşa. Tıñdağan kezde janıñdı jılıtadı, tüsip jürgen eñseñdi köterip, jabırqau köñiliñdi jadıratıp, ömirge degen qwştarlığıñdı arttıra tüsedi. Eñ bastısı zerikpeysiñ, wzağıraq ayta berse eken dep, qolıñdı jayıp twra bergiñ-aq keledi. Talay alqalı jiındarda birge bolıp jürmiz, batanı odan köpşilik swraydı. Sol kezde ornınan twrıp, bata jasauğa birden kirisip ketpey, sabırlıqpen jan-jağına qarap, özinen jası ülken qariyalar otırsa, batanı siz jasañız,-deydi. Olar rwqsat bergesin barıp köpşiliktiñ talabın orındaydı. İzettiliktiñ önegesin körgiñ kelse, mine sağan.

Wlılıq – bwl biiktik. Tuma biiktik, tuma pästik bar. Ekeui de jaratuşınıñ sıyı. Kimniñ ğwlama bolğısı kelmeydi deysiñ. Tırısıp kör, bola almaysıñ. Wlılıq eşjerde satılmaydı. Wlı adamdar özin eşqaşan wlımın dep sanamağan. Biz, wlı Abay, wlı Mwhtar dep söyleymiz. Ne üşin?  Sebebi, olar qazaq wltınıñ märtebesin köteretin artında ölmeytin söz qaldırğandar. Abay men Mwhtardıñ eñbekterin oqımağan qazaq – qazaq emes degen jeke adamdardıñ pikirlerin anda-sanda esitip  qalamız. Negizinde sol dwrıs. Oqısaq özimizge jäne ösip kele jatqan wrpağımızğa paydalı. Adami qalıptasudıñ bastı tiregi-tärbie.  Şınayı tärbieni  wlılardıñ  sözderi men önegeli isterinen tabamız. Al Orazqojanıñ tälimgerleri sonday wlılardıñ qatarındağı adamdar.

Qadirli ağamızdıñ  ömirdegi äri önerdegi birinşi wstazı –  öz äkesi Bekahmet. Ol kisiniñ auıl otırıstarında qolına dombrasın alıp, äu dep jiberetin  öneri bolğan. Jırşı kelse, artınan jwrt erip jürip  tıñdaytın  qissalar men dastandardı jatqa bilgen. Keñes ükimetiniñ twsında wltşıl dep ayıptalıp, şığarmaşılıq eñbekterin oquğa tıyım salınğan jazba ädebiettiñ tarlan twlğaları Şäkärim Qwdaybergenov, Mağjan Jwmabaev, Ahmet Baytwrsınov, Mirjaqıp Dulatovtardıñ esimderin jäne olardıñ öleñderin Orazqoja öz äkesinen estidi. Sonımen qatar wlı Abay özine wstaz sanağan şığıs şayırları Müslihiddin Sağdi, Jalalidin Rumi, Älişer Nauai,  Qoja Hafizderdiñ öleñderimen susındap östi.

Zerektik, qwymaqwlaqtıq, bir estigenin jattap alu qabıletteri onı birtindep jırşılıq önerge äkele bastadı. Alpamıs, Qobılandı, Qız jibek, Manas, Ertarğın, Eñlik-Kebek, Jüsip-Zıliha jırların dauıs maqamına salıp, auıl adamdarına oqıp berip jatqanın bala kezimizde kördik jäne köpşilikpen birge äuestene tıñdadıq.  Onıñ boyında önerdiñ däni bar ekenin alğaşqı bolıp bayqağan naqıl sözdiñ şeberi Qayıpnazar Äytpenov bolatın. Bwl kisini Orazqoja twñğış wstazım äri önerdegi äkem dep ataydı. Bala kezinen qasında jürdi, sözderin köp tıñdadı, jazğan ösiet termelerin orındap, halıqqa keñinen nasihattadı. Q.Äytpenov talaptınıñ belin buıp, osılayşa önerdiñ esigin ayqara aşıp berdi. Bwl ötken ğasırdıñ jetpisinşi jıldarınan ärgi kezeñ edi.

Önerdiñ işinde, äsili, termeniñ jöni bölek. Äu degenniñ bäri termeşi emes. Dombrasınıñ üni de, öziniñ dausı da maqamğa dwrıs tüspey, jaqsı jazılğan öleñ şumaqtarın şattı-bwttı aytıp, tıñdauşını özinen alşaqtatıp alatındarmen anda-sanda  bolsa da wşırasıp qalamız. Ondaylar asıl söz ben kieli dombranı qorlauşılar. Orazqoja jap-jas balğın şağınıñ özinde tabiğat bergen talantımen terme önerine attı oynaqtatıp keldi. Maylıqoja, Mädeliqoja, Kenjeqoja, Salqoja, Qwlınşaq, Bwydabay, Twrmağanbet, Şäditöre, Nartay, Molla Mänswrdıñ nasihat öleñderin naqışına keltire orındadı. Mine osı kezde auıl aralap, öner körsetip jürgen ataqtı Qwtbay Dürbaevtı Orazqojanıñ  äkesi Bekahmet üyine şaqırıp, qonaq etedi. Bwl 1969 jıldarı bolatın. Ekeuiniñ arasındağı wstaz ben şäkirttik qadamdarı  osılay bastalğan.

Qwtbay – aqın, änşi, termeşi, halıq teatrın basqarğan alıp öner iesi. Oğan şäkirt bolu üşin, onıñ boyındağı  öner tabiğatın aynıtpay  iegere alatın erekşe jaratılğan darındılıq kerek. Orazqojada bwl bar edi. Bir şındığı, talaptınıñ bäri wstaz talğamına say kele bermeydi.  Talpınıp, talpınıp önerdiñ mañayına jaqınday almay jartı jolda qalıp ketetinder qanşama. Öner sağan emes, sen önerge tabınasıñ. Öner juas emes – asau,  talantsızdardıñ şärmendesin şığaradı. Sonı tüsinetinder de, tüsinbeytinder de  qazirgi tañda sahna men toy-domalaqtıñ törin bermey jür. Osılayşa qımbat önerdi arzandatıp almasaq bolar edi. Orazqoja özi igergen önerdiñ qaysısı bolsa da qadirin eşqaşan ketirgen emes. Q.Ätpenov önerdiñ esigin ayqara aşıp berse, Q.Dürbaev öziniñ şäkirtin önerdiñ şıñına şığarıp ketti.

Tıñdauşını wyıtıp tastaytın maqam  biz biletin Nartayda, Qwtbayda bolğan. Bir sözben aytqanda sonday dauıs maqamı Orazqojada da bar.Ol wstazınıñ qasına erip, el aralap öner körsetti. Tipti birneşe aylap sapar şekti. Şäkirtiniñ  terme aytuğa degen ıqılasın bayqağan Qwtbay otırıstardıñ birinde kezek beredi. Sol kezde dombırasın qolğa alıp, termeni tökpeletip jibergen Orazqoja tıñdauşılardı baurap, özine senim artıp otırğan wstazınıñ köñilinen şığadı. Özbekstannıñ Bwhara, Nauyı, Samarqan, Jızaq oblıstarı men Qaraqalpaq jerinde twratın qazaq diasporasın aralaydı.  Bwl 1970 jıldarı Äskerbek Eñkebaevtıñ  telearanadan terme habarın tarata bastağan tws bolatın. Sol uaqıttarda isi qazaq balası terme habarın süyip tıñdadı. Telearnadan beriletin uaqıtın asığa kütti. Wstazı Qwtbaydıñ qasında jürgen şäkirti Orazqoja osı jıldarı terme öneriniñ şarıqtau şegine köterildi. Onı Özbekstandağı qazaq bauırlar men bükil Mırzaşöl halqı jete tanıp, termeşi retinde qattı qwrmettep, toy otırıstarına jappay şaqıra  bastadı.

Alayda wstaz ben şäkirt arasındağı üylesim tapqan tığız baylanıs kenetten üzilip ketti. Qazaq elindegi Nartaydan keyingi atı keñge tarağan termeşi, änşi Qwtbay Dürbaev qaytıs boldı. Bwl oqiğa Orazqojanıñ jüregine auır tidi. Öytkeni wstazınan üyreneri äle köp edi. Estay, Aqan seri, Bärjan sal, Jambıl, Kenen  jäne Qwrmanğazı, Däuletkerey, Dina jäne basqa da attarı ğasırlar boyı öşpeytin änşilerimiz ben küyşilerimizdiñ artında qazaqtıñ kieli aspabı dombra qalğanınan habardarmız. Wqıptı jandardıñ qoldarına tüskenderi bwl künde mwrajaylarda saqtaulı twr. Köneniñ közindey  altın jädigerlerimiz solar.

Iya, Qwtbaydıñ artında da dombıra qaldı. Onıñ köñilinen şıqqan şäkirtteri köp emes, sausaqpen sanarlıq qana. Solardıñ işinde jüregine jaqın tartıp meyirimin tökken, äri dosı, äri balasınday bolıp ketken süyikti şäkirti – Orazqoja ğana. Wstazı köz jwmar aldında dombranı Orazqojağa beriñder degen eken. Är aspaptı jasaytın arnayı wstası boladı. Ömiriniñ soñğı kezderinde Özbekstanda köp jürgendikten Qwtbay qazaqtıñ dombırasın özbektiñ wstasına jasatqan. Asa nazar audarıtın närse, dombıra op-oñay jinaladı äri qayta qwraladı, arnayı qorapqa salınıp, alıp jüruge öte ıñğaylı. Poşımı säl özgeşeleu bolğanımen, şertseñ kädimgi qazaqı dombıranıñ ünin estisiñ. Körgen sayın qızığıp, qolıña qayta-qayta wstay bergiñ keledi. Wstazdan şäkirtine qalğan bwl qımbat jädiger  qazirgi tañda Orazqojanıñ üyinde saqtaulı twr.Tek dombıra emes, Qwtbaydıñ dausı jazılğan sirek kezdesetin üntaspalar da bar.

Birjan sal, Aqan seriniñ dombralarımen küy tartıp, än aytqan belgili ädebiet sınşısı Asqar Süleymenov qonaqqa kelgen kezde  Qwtbaydıñ dombırasın qolına alıp, qızıqtap qarap, Sügirdiñ küylerin tartıp, aspaptıñ jasalu ülgisi men dıbısına öte riza bolıptı.

Jır alıbı Jambıl Jabaevtıñ 125 jıldığı 1972 jılı  respublikalıq deñgeyde atap ötildi. Bwl bas qosudı Qazaqstan ğılım akademiyası wyımdastırğan bolatın. Keñes ökimetiniñ jürgizip jatqan sayasatı äserinen  bolsa kerek, äle terme öneriniñ özi erkin dami qoymağan kez. Al qazir şe, jer-jerlerde jarıstar jii ötip jatır. Qanşama terme üyrenuşiler mektebi aşılğan. Ne kerek toyğa qolına dombıra alıp terme, jır aytıp, el işinde közge tüsip jürgen önerpazdar Qazaqstannıñ barlıq oblıstarınan iriktelip şaqırıldı. Sonday şaqıru qwrmetine  Özbekstan respublikasınıñ qwramınan keri qaytarılğanına bir jıl  tolğan üş audannıñ işinen Orazqoja ie boldı. Jambıl toyında ol Qazaqstandıq jırşılarımen tereñ tanısıp, olar bwnı Qwtbaydıñ şäkirti retinde tanıp, bağalı sıylıqtarmen marapattalıp, elge ülken abıroymen oraldı.

Ädette jırşınıñ balası – jırşı, änşiniñ balası – änşi bola bermeydi. Al, Orazqojanıñ  wl-qızdarı tüp-tügel önerli. Olar  sahnadan jastay körindi. Wlken wlı Tölegen özine jarasa öleñ jazsa, odan keyingi wldarı Ötegen men Bauırjan alğaşqı da terme önerimen jergilikti halıqqa erte tanıldı. Qızdarı: Dana, Sara, Rahiya, Räziya mektep qabırğasında jürgenniñ özinde dombıra tartıp, än ayttı. Önerli otbasınıñ esimderi elge tarap, şarıqtap ketti. Dañqtarı qazaq telestudiyasınıñ basşılarına jetip,  1982 jılı Orazqojanı terme habarına şaqıradı. Oğan terme aytuda äjepteuir töselip qalğan Ötegen men Bauırjandı ertip bardı. Äkeli-balalı termeşiler Q.Äytpenovtıñ, Q.Dürbaevtıñ termelerin orındap, Qazaqstandağı telekörermenderdiñ süyispenşiligine bölendi.

Keñes zamanında qazaqtıñ töl öneri aqındar aytısın halıq auız ädebietiniñ janrı retinde ğalımdar zerttep jazğan oqulıqtardan ğana oqıdıq. Attarı añızğa aynalğan bwrınğı aytıstar turalı jarıq körgen kitaptardıñ azdığı sonşalıqtı, qolğa tüse bermeytin. Tipti, sol kezdegi jas wrpaq suırıp salma aqındardıñ  şınayı beynesin sahnadan körgen de emes. Bizder körgen alğaşqı respublikalıq aqındar aytısı 1980 jılı Almatı qalasında ötti. Oblıstıñ aqın-termeşileri bir-birlerimen sayısqa tüsti. Joğarı jaqtıñ tapsırması bolu kerek, aqındar özderiniñ maqtauları sın- eskertpelerin qağazğa tüsirip, onı kommunistik partiyanıñ ideologiya mamandarı oqıp körip, sodan keyin barıp sahnada aytuğa rwqsat bergen edi. Alayda  nağız suırıp salma aqındar sayasattıñ tärtibin saqtay otırıp, qağazğa qaramay-aq aytıstı. Olar: Manap, Täuşen, Köpbay, Äselhan, Nadejda jäne basqalar.

Aytıs öneri damıp, oblıstarda jalğastı. Al audandarda aqındar aytısı 1981-82 jıldardan keyin qolğa alınıp, kolhoz-sovhozdardıñ aqın – termeşileri jarıstı. Qoyılğan qatañ talap partiyağa, basşılarğa qarsı sın aytılmau kerek. Aqındardıñ jazıp alıp, dombramen sahnada aytatın sözderin audandıq partiya komiteti qadağalaudan ötkizip otırdı. Jazba aqındar jeterlik, suırıp salma qabıleti bar aqındar joqtıñ qası. Barlarınıñ özine erkin kösiluge jol berilmedi. Jazba aqındardıñ  qağazğa tüsirgenderin änşiler orındap, aytısqa tüsip jattı. Ol änşi ma, suırıp salma aqın ba, oğan jete män bermesten aytıs önerin közimen körip, aytqandarın qwlağımen estigenderine jerligilikti halıq quandı. Klubtar men mädeniet saraylarına körermender sıymay, ayaqtarında tik twrıp tamaşaladı.

Bwl jerde meniñ negizgi aytayın degenim, Jetisay audanında ötken osınday aytıstarğa basşılardıñ ötinişimen Orazqoja da qatıstı. Aytısqa şıqqandardıñ toqsan payızı şağın otırıstarda dombıramen än jäne terme aytıp jürgender edi. Ol kezde auıl-aymaq, audan bılay twrsın Orazqojanıñ esimi jırşı-jırau, termeşi retinde Qazaqstan men Özbekstan respublikalarına tanılıp qalğan. Ol da tapsırma boyınşa oyların öleñ joldarımen qağazğa tüsirip, dayındaldı. Aytıs basşılardıñ bekitip bergen  scenarii boyınşa jüru kerek. Sälemdesu, jetistikterdi aytu, kemşilikterdi sınau, soñında qoştasu. Barlıq jerde aytıs osı ülgimen ötip jattı. Qağazğa qarap otırğandardıñ arasında dialog bolmay, uäjdesuleri tura şıqpay, talayı şatastı. Bir şaruaşılıqqa barğan kezde Orazqojanıñ qarsılası   sälemdesuden keyin scenaridı bwzıp, birden sındı bastırmalatıp jiberdi. Zalda du qol şapalaq, ayqay-şu, külki. Mwnday tosın jağdayğa şekemizden ter şığıp, ıñğaysızdanıp qaldıq. Bwğan Orazqoja qalay jauap berer eken dep bärimiz añ-tañ bop twrmız. Aldındağı qağazdı ısırıp qoyıp, aspay–saspay qarsılasınıñ aytqan sözderine taban astında oyınan şığarıp jauap qaytarıp, birneşe saualdar tastadı. Zalda otırğandar odan beter qol şapalqtap, «jaraysıñ, qatırdıñ» dep şulap ketti. Qarsılas aqın osı jerden toqtadı, öytkeni qağazdağı scenariy boyınşa jazılğan  öleñ joldarında  onday saualdarğa jauap joq. Osılayşa Orazqojanıñ tek qana jattap alıp aytatın qara jayau emes, suırıp salma öneri bar ekenine  de kuä bolğanbız.

Qazaqtıñ äygili halıq aqını, änşi kompozitor, Qazaqstannıñ eñbegi siñgen öner qayratkeri, KSRO Jazuşılar odağınıñ jäne Kompozitorlar odağınıñ müşesi Kenen Äzirbaevtıñ 1984 jılı 100 jıldıq mereytoyına jırşılıq, jıraulıq, termeşilik poeziya ökilderi  jer – jerlerden köptep qatıstı. Bwl jiınğa Orazqoja  qwrmetpen şaqırtu alıp, onıñ arnayı barıp qaytuı Mırzaşöl halqı üşin ülken märtebege  aynaldı.

Qazaq öneri 1985 jıldarı jaña belesterge köterile bastadı. Janwyalıq ansambl'der qwrılıp, olardıñ arasında jarıstar wyımdastırıldı. Osı jılı Şımkent qalasında Wlı Jeñistiñ 40 jıldığına oray jarıs ötti. Bwğan Orazqojanıñ otbasılıq ansambli qatısıp, özderiniñ baqtarın sınap kördi. Önerpazdarğa qoyılğan jarıs şarttarı öte kürdeli bolatın. Patriottıq än, halıq äni, terme jäne küy orındau kerek. Otağası terme aytsa, wl-qızdarı än şırqap, küy tarttı. Bwl jerde erekşe nazar audaratın jağday,  öner salasında bwrın köpşiliktiñ közine tüse qoymağan  Orazqojınıñ äyeli Säpiya ansambl'diñ süyemeldeuimen jeke özi än aytıp, zalda otırğandardıñ ayrıqşa qwrmetine bölendi. Sınnan sürinbey ötken otbasılıq ansambl' müşeleri oblıs boyınşa ekinşi orındı ielendi.

Wstaz – şäkirt üşin wlı twlğa äri öte qımbat adam. Qwtbay aqınnıñ el işindegi qadiri öte joğarı bolatın. Orazqoja bolsa wstazınıñ qadirin küni büginge deyin wlıqtap kele jatır. Äkesine, anasına tuğan-tuıstarına as bergenderdi körgenbiz. Al wstazına arnap as beru ilude bir kezdesetin oqiğa. Orazqoja 1996 jılı  Qwtbaydıñ toqsan jıldığına as berip, halıqaralıq därejedegi aqındar aytısın ötkizdi. Q.Jandarbekov atındağı darama tearda köpşiliktiñ aldında Qwtbay turalı bayandama jasadı. Aytısqa Qazaqstan jäne Özbekstan men Täjikstandağı qazaq diasporası arasındağı   tanımal aytısker aqındar qatıstı.

Orazqojanıñ wl-qızdarı da öz önerimen Qazaqstan halqına tanımal. Ekinşi wlı Ötegen Mırzaşöldiñ aqiıq aqını, jas talapkerlerdiñ janaşırı Älibek Meyirbekovtıñ sözine jazılğan «Ürbibi» änin şığarğan kezde nebäri on segiz jasta bolatın. Bwl ändi Almatı qalasındağı «Dostıq» sarayında Orazqojanıñ kişi qızdarı Rahiya men Raziya ülken sahnada orındadı. Sodan beri «Ürbibi» äni respublika aumağında jäne Özbekstan jerindegi qazaq diasporası arasında üzilmey orındalıp kele jatır.

Qızdardıñ ülkeni Dana balabaqşadan bastap dombıra tartıp, än ayttı. Audan ömirindegi mädeni is şaralardıñ barlığına qatıstı. Mektep qabırğasında jürgenniñ özinde eresektermen birge  audan halqına öz önerimen qızmet jasadı. Al odan keyingi qızı Sara mektep aralıq terme, aqındar aytısınıñ audan kölemindegi birneşe dürkin jeñimpazı. Ol YAssaui atındağı qazaq memlekettik universitetiniñ jurnalistika  fakul'tetin bitirgen. Qazirgi tañda Jañaqorğan audanında twradı. Qızdardıñ işinde äke önerin tolıq igergen osı Sara. Ol jurnalist, sözge şeşen, änşi-termeşi, jazba aqın, sonımen qatar asabalıq önerdiñ şeberi.

Qazaqtıñ än älemindegi önerpazdar arasında «janıp twrğan jwldız» dep köpşiliktiñ qwrmetine erekşe bölenip jürgender bar. Aspanda da jwzdız bar, jarqırap twrğandarı sanaulı-aq. Al qalğandarı tüngi aspannıñ säni, ayırmaşılığı sol ğana. Önerde jwldız atanu qiınnıñ qiını. Sahnanıñ sänin keltiretin qatardağı änşi boluıñ mümkin, al jwldız bolıp jarqırauıñ ekitalay. Är änşige bağanı beretin, jılı qabıldaytın, talantın bağalaytın tek qana qalıñ körermen.

Än süyer qauımnıñ nazarın özine audarıp, jwldız atanğandardıñ qatarınan orın alğandardıñ biri – Bauırjan Bekahmetov  Orazqojanıñ üşinşi wlı. Ol da jastayınan terme aytıp, ülken önerdiñ esigin qaqtı. Önerdiñ tabaldırığında qalıp qoymay, sol kezdiñ özinde-aq törden biraq şıqtı. Äkesiniñ qasına erip, Qazaqstan telearnasınıñ terme habarına qatısqanın joğarıda ayttıq. Sol kezdiñ özinde bala Bauırjandı bükil qazaqstandıqtar tanıdı.

Qay termeni alıp qarasaq ta  ülgi – önege men  ğibrattı wğımnıñ nasihatın köremiz. Är zamannıñ teremşileri sol zamanda orın alğan moral'dıq ideyalardı tıñdauşılarğa surettep jetkizdi. Erterekte şıqqanımen küni büginge deyin qwndılığı men qajettiligin joymağan tuındılar bar. Ol äli de aytılıp jatır,  mağınası tärbie üşin asa mañızdı. Al Bauırjan bolsa termege  jaña zamanğa layıqtı reñ berip, mazmwn jağınan bayıttı. Bwl şığarmaşılıqtı jaña satığa köterdi dep tolıq ayta alamız. Özi jazıp, özi orındaydı. Mına ömirde adam balasına jağımsız neler bolıp jatır, neden jiirkenip, neni üyrenuimiz kerek, sonıñ bärin terme arqılı bayandap jür. Onıñ tuındıları twnıp twrğın tärbie. Tıñda da, ğibrat ala ber.

Bauırjan tek qana terme jazuşı, orındauşı ğana emes, ol  janğa jağımdı erekşe dausı bar – änşi, öziniñ jäne özge aqındardıñ öleñderine än şığaratın – kompozitor. Bwrın äkesi Orazqoja janwyalıq amsambl' qwrıp öner körsetse, endi mine Bauırjannıñ özi balalarımen janwyalıq estradalıq ansambl' wyımdastırıp, el aralap qızmet jasap jürgen qazaq öneriniñ janaşır qayratkeri. Almatı, Astana qalasındağı körermenderge  jeke eseptik koncertter berdi.

Qazaq estrada änşileriniñ arasında özge wlttardıñ tilderinde än aytıp jürgenderi sirek. Bwrın orıs tilinde köp orındauşı edi, endi ağılşın tilindegi änderdi anda-sanda esitip qalamız. Şet eldik qonaqtar üşin bwl da dwrıs şığar. Keyde zalda otırğan körermenderdiñ özderi özge wlttardıñ änderin qalap twradı. Mwndayda Bauırjan özine qamşı saldırğan emes. Qazaqşadan basqa özbek, täjik, qaraqalpaq, wyğır, türikmen jäne orıs, ündi tilderinde  tamıljıta än salğan kezde  rahatqa batasıñ.

Arnau öleñdi qolına qalam wstağan aqındardıñ barlığı jazıp jür. Negizinde bwl – arzan sözdi qalamaytın kürdeli janr. Oqıp jatırmız, arnaulardıñ köbisi, ökinişke oray qwrğaq maqtaular.

Jetpis jastı eñsergen Orazqoja äñgime barısında körgenimnen körmegenim köp dep otıradı. Endeşe, el işinde söz zergeri atanıp jürgen ağamızdıñ otbasına amandıq, özine wzaq ğwmır tileyik. Onıñ körgenderiniñ barlığı jas wrpaq  tärbiesi üşin asa mañızdı.

Täuelsiz ÄDİLETWLI

wyalı telefonı – 87024750807

Tañbalar

Wqsas maqalalar

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan

Жабу