YAsaui mwrası

Talibterge dürr gauharın şaştım, mine (Hikmetter)

Bismillahirrahmanirrahim

1-hikmet

Bismilla dep bayan ettim, hikmet aytıp,

Talibterge dürr gauharın şaştım, mine,

Qwldıq wrıp, qayğı jwtıp, betten qaytıp

«Däpter sana» bar sırımdı aştım, mine.

 

Sözimdi aytam, kimder bolsa didar talap,

Aşıq söylep jan aşırday janğa balap,

Ğarip, paqır jetimderdiñ köñilin  aulap,

Peyili böten halayıqtan qaştım mine.

 

Qayda jürseñ köñili jwmsaq sırdañ bolğıl,

Müsäpirler jolda qalsa, qorğan bolğıl

Mahşar küni därgähina qwrban bolğıl,

Menmensigen meñireulerden  qaştım mine.

 

Ğarip, paqır, jetimdermen Rasul twrdı,

Däl sol küni Miğraj şığıp didar kördi,

Jerge tüsip paqırlardıñ halin bildi,

Men de sol ğariptikke tüstim mine.

 

Ümmät bolıp, kem-tarlardan alğıs alğıl,

Ayat, hadis aytqandarğa qwlaq salğıl,

Rizıq, nesibe ne berse de, qanağat qıl,

Men de solay  sır şarabın  iştim mine.

 

Mädinağa Rasul barıp  boldı ğarip,

Ğariptıqtan mihnat tartıp boldı habib.

Japa tartıp Jaratqanğa qoldı jayın,

Müsäpirdey tar jol-tayğaq keştim mine.

 

Aqıldı alsañ ğariptardıñ köñilin aula,

Mwstafaday, jetimderdiñ janın jaula,

Dünieparas pasıqtarğa üyir bolma,

Boydı jiıp dariya bolıp tastım mine.

 

Ğaşıq sırın Täñirge aşu mağan tidi,

«Topıraq qılam, äzir bol»-dep moynımdı idi,

Israfildey bwrqırağan uahi keldi,

Qausap qaldım, qalmadı eş wsqın mine.

 

Dilim öattı, tilim aşı, özim zalım,

Qwran oqıp, moyınswnbas jalğan ğalım,

Ğarip jandı qwrban qılar joq dür halim,

Haqtan  qorqıp otqa tüspey pistim mine.

 

63-ke jasım jetti, öttim ğafil.

Haq ämirin qatañ twtpay özim jähil,

Ruza namaz qazaq qılıp boldım küpir.

Iman izdep Jaqsılardan küstim mine.

 

Ua, dariğa, mahabbattıñ dämin tarttpay,

Dünie-mülik, maldan-jannan aulaq qaşpay,

Künä tolı kir-qoqıstan boydı tartpay,

Şaytanğa erip, jan bererde sastım mine.

 

Imanıma pänjim wrıp qaldı biraq,

Kämil pirim: dayın bol dep jaqtı şıraq,

Şaytan malğwn menen qaşıp ketti jıraq,

«Bihamdilla», iman nwrın qwştım mine.

 

Kämil pirim qızmetiñde zır jügirdim,

Zır jügirip kirpik ilmey, äzer twrdım.

Medet qıldı, äzäzildi wstap-wrdım,

Odan keyin qanat qağıp wştım mine.

 

Ğarip-paqır, jetimderdi qılğıl şadman,

Qalqa bolıp, ğaziz janıñ bolsın qwrban,

Asıñ bolsa janıñmenen qılğıl meyman,

Haqtan estip, bwl sözderdi ayttım mine.

 

Ğarip-paqır, jetimderdi sıylap twrar,

Pendelerge riza bolar Päruärdiger,

Ey, beyhabar sen bir sebep, Öziñ asırar.

Haq Mwstafa hadisinen ayttım mine.

 

Jeti jasta Arslan baptı taptım aman,

«Haq Mwstafa amanatın ber» -dep mağan,

Ol kezde men 1001 zikir etkem  tamam,

Näpsim ölip, Läkämanğa wştım mine.

 

Qwrma berip, basım sipap nazar saldı,

Sälden keyin, Mäñgilikke saparlandı,

Hoş aytısıp tännen bölip şıbın jandı.

Wlığattı mektep körip, qaldım mine.

 

«İnnä fätahnanı»* oqıp alıp mağına  bildim,

Nwrğa şomıp, esten tanıp, didar kördim.

Wstaz wrısıp: «Toqtat!»-dedi ün qatpadım,

Jasım tögip, jautañ qağıp twrdım mine.

 

«Ey, balaqay, solay»-dedi ayttı, bildim,

Sodan keyin şölder kezip haqtı izdedim.

Quattanıp Äzäzildi jaydaq mindim,

Salmağımmen belden basıp ezdim mine.

 

Zikirin tausıp, öttim mine diuanağa,

Haqtan özge til qatpadım tiri janğa,

Jarıq izdep şäkirt boldım päruanağa,

Aqırında, küyip-janıp, öştim mine.

 

Atın dwrıs atay almay, «Lä-lä» dedim,

Alla atın ayta-ayta, «illä» dedim,

Aqırında tilim kelip, Alla dedim,

«Fanafi alla»*-maqamına bastım mine.

 

… Mühmin tügil, käpirge de berme azar,

Köñil qara, dili aramdı qwday tabar,

Qwday aqı! Onday qwlğa dozaq dayar!

Danalardan  bwl sözdi estip ayttım mine.

 

Sünnetterin berik wstap ümmät boldım,

Jer astına jalğız enip nwrğa toldım,

«Haq parasat» maqamına äbjil boldım,

Nayza wşına it näpsini şanıştım mine.

 

Näpsi meni joldan bwrıp qor qıldı ğoy,

Telmirtumen halayıqqa zar qıldı ğoy,

Zikir aytpay swm şaytanğa par qıldı ğoy,

Qu näpsiniñ basın endi ezdim mine.

 

Qwl Qoja Ahmet ğafildıqpen küniñ ötti,

Ua qasiret, közden, tizden quat ketti.

Qayğım üdep, ökiniştiñ uaqıtı jetti,

Amalım joq, keruen bolıp köştim mine!

 2-hikmet

Ayau, dostar, qwlağıñ sal mına sözge,

Ne sebepten 63-te endim jerge?

Mağrajda Haq Mwstafa ruhım kördi,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Haq Mwstafa Jebreyilge qoydı saual:

«Bwl nelikten tänge kirmey taptı kämal?

-Közi jasta, halqı birge, janı adal!..»

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Jebreyil ayttı:»Ümmet isi sizge bir Haq,

Kökke şığıp, perişteden alar sabaq,

Nala qılsa sıylar oğan «Jeti tabaq»,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

«Perzentim» dep haq Mwstafa qıldı käläm,

Odan keyin barşa äruaq berdi sälem.

«Nwr dariyaday tolıp, tas» dep ayttı mağan,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Rahımına pida boldım uahi keldi,

Zikir saldım, jan-düniem balqi berdi.

«Perzentim» dep Haq Mwstafa üles berdi.

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

«400 jıldan keyin şığıp ümmät bolğay,

Ömir boyı jasap elge basşı bolğay,

144 mıñ mwjdahidter qızmet qılğay»

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

9 ay, 9 künde jerge tüstim,

Toğız sağat tağat tappay  kökke wştım,

Ğarşı-gürsi baspaldağın barıp qwştım,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Ğarışta men namaz oqıp, tize büktim,

Rizalıqpen Haqqa qarap jasım töktim,

Jalğan ğaşıq, swm sopını jündey tüttim,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Jannan keşpey ühileudiñ bäri jalğan,

Jaltaqtardan jön swrama, joldan qalğan,

Janı adaldı är uaqıtta qoldaydı Allam,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Bir jasımda ärauaq mağan ayan berdi,

Eki jasta payğambarlar kelip kördi,

Üş jasımda şilten kelip halim bildi,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Tört jasımda Haq Mwstafa hwrma berdi,

Adal peyil jolğa saldım qanşa eldi,

Qayda jürsem Qızır babam birge jürdi,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Bes jasımda beldi buıp tağat qıldım,

Ruza twtıp, namaz oqudı ädet qıldım,

Erteli-keş zikir salıp madaq qıldım,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Altı jasta twra qaştım halayıqtan,

Kökke şığıp, däris aldım mäläyiktan,

Küder üzip päni dünie ğajayıptan,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Jeti jasta Arslan babam izdep taptı,

Kemisimdi körgen zamat bürkep japtı

«Bihamdilla, kördim-au» dep betimdi öpti,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Arslan baptan aldı ajal «Amanattı»

Hor qızdarı aq torğınmen betip japtı,

70 mıñday perişte kep zar jılastı,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Janazasın oqıp, jerden aldı olar,

Bir mezette wjmaq  jayğa bardı olar,

Ruhın alıp, jännat saray saldı olar,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Alla oğan jer astınan meken etti,

Mäñkür-näñkür:Kim rabbiñ?-dep kelip jetti,

Arslan babam:-Islami!-dep bayan etti,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

…Aqıldı alsañ, jarañdarğa qzmet qılğıl,

Adal joldı twtqandarğa izet qılğıl,

Aramdıqtan qaytqandarğa qwrmet qılğıl,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Segizimde segiz tarap jol aşıldı,

Hikmet ayt-dep basım ğajap nwr şaşıldı,

Bihamdilla, Kämil pirim bal tattırdı.

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Kmil pirim: -Mwstafanı şäksiz bilgin,

Qayda jürseñ uağızına tağzım qılğın,

Jalbarınıp Mwstafağa ümmät bolğın,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

Toğızımda tolıq tüstim tura jolğa,

Täbäriktey alıp jürdi qoldan-qolğa.

Quanbadım bwl sözderge, jürdim zorğa,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

On jasıñda oğlan boldıñ, Qwl Qoja Ahmet,

Qojalıqqa moyın bwrdıñ bwl ğanibet.

Endi kelip jolda qalsañ, sol qasiret!

Sol sebepten 63-te endim jerge.

3-hikmet

Swhbat äuez sıbırlasa qwlağıma,

Köñilim qalap zikir aytıp jürdim mine,

Intasızdar ermey qaldı, kördim jolda,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

On birimde nwr dariya tolıp tastı,

«Alla»-dedim, şaytan menen jıraq qaştı,

Äueyilik, menmendikte belden astı,

Sol sebepten 63-te endim jerge.

 

On üşimde näpsi arandı qolğa aldım,

Qu näpsime jüz mıñ bäle aydap saldım,

Täkkäbbardı tabanıma baylap saldım,

On törtimde qara jerdey boldım mine.

 

On besimde horlar mağan qarsı jürdi,

Basın iip, qol qusırıp, tağzım qıldı.

«Fardus» attı wjmaq jaydan habar keldi,

Didar üşin barlığında qoydım mine.

 

On altımda barlıq äruaq qorşaladı,

«Siz ğoy bizge täbärik»-dep ortağa aldı,

Perzentim dep qwşıp-süyip köñilimdi  aldı,

On jetimde Türkistanda twrdım mine.

 

On segizde Şiltenmenen jolığıstım,

Zikir aytıp, keudemdi wrıp küyip-pistim,

Riza qılıp, jännät kirip, horlar qwştım,

Haq Mwstafa didarında kördim mine!

 

On toğızda jetpis maqam saralandı,

Zikir aytıp, jan sarayım tazalandı,

Qayda barsam Qızır babam qasına aldı,

Ğaus älğiyas* şärbät berdi, toydım mine.

 

Jasım jetti jiırmağa ayttım maqam,

Bihamdilla, pir qızmetin ettim tamam,

Jahandağı jandı jändik qıldı sälem,

Sol sebepten Haqqa juıq boldım mine.

 

… Mühmin emes,  hikmet aytıp jılamasa,

Jarandardıñ aytqan sözin tıñdamasa,

Ayat-hadis, qwran sözin añlamasa,

Bwl rauayat ğarışta jür kördim mine.

 

Rauayattı körip Haqpen tildestim men,

Jüz mıñ türli periştemen jüzdestim men,

Sol sebepten Haqtı aytıp kün keştim men,

Jan-dilimdi oğan  pida qıldım mine.

 

Qwl Qoja Ahmet jiırma  birde «arqañ jauır»,

Ne qılğaysıñ, künälarıñ taudan auır,

Qiyamet kün azap qılsa Rabbim Qadir…

Ey, dostarım, ne dep  jauap berdim mine?

 4-hikmet

Hoş ğayıptan qwlağıma auaz keldi,

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine,

Barşa äulie jiıldı da  ayan berdi,

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Jiırma eki jasta jetip, fana boldım,

Janğa şipa derttilerge dana boldım,

Jalğan ğaşıq şın ğaşıqqa kuä boldım.

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Ayau, dostar, jiırma üşke jasım jetti,

Jalğandıqqa tağattarım zaya ketti,

Qiyamet kün ne qılam dep maza ketti.

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Jiırma törtke keldim qazir Haqtan jıraq,

Aqıretke barar bolsam qani şıraq?

Ölgenimde ayamay wr jüz mıñ tayaq!..

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Janazamnan keyin mağan tastar jaudır!

Ayağımnan süyrep barıp körge audır!

Haqqa qwldıq qılmadıñ dep tepkige aldır!

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Jazğan basım, jasım attay, jiırma beste,

Swhban iem, zikir üyret «kökey teste».

Kökirektegi köp saualdı öziñ şeş te,

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Jiırmağa kelgenimde «saudalastım»,

Manswr sipat didar üşin dauğa bastım,

Pirsiz jürip şer-şemenmen qayğı bastı…

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Jiırma jeti jasta özim pirdi taptım,

Körgenimdi körmegendey bürkep japtım,

Bosağasın, basqan izin süyip jattım,

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Jiırma segiz jasımda men ğaşıq boldım,

Tün boyı mehnat şegip jasıp boldım,

Odan keyin därgähiña asıq boldım,

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Bir kem otız jasqa keldim halim qarap,

Ğaşıq otın jağa almadım küşim jarap,

Halim harap, bauırım käuäp, közim bwlaq!

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Otız jasta otın qılıp jandırdı dert,

Barşa äulie dünie isin qoydırdı  kep,

Wrıp-soğıp näpsi ılañın tattırdı bek,

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 

Qwl Qoja Ahmet, näpsi swmnan bezseñ ne eter?!

Kökiregiñnen şıqqan jalın kökke jeter,

Jan bererde Haq Mwstafa järdem eter!

Sol sebepten Haqqa siınıp keldim mine.

 5-hikmet

Ğayıptan payda bolıp bar äulie,

Haq ğaşığın köñilime saldı dostar,

Qızır babam qoltıqtap meyirin töge,

Medet qıp aldımdı orap aldı dostar.

 

Otız birde berdi şärbät Qızır babam,

Äzäzildan azat bolıp ämmä ağzam,

Qwldıq wrdım, keşti bärin Haq tağalam,

Haq jolına sodan keyin saldı dostar.

 

Otız eki jasta jetti Haqtan pärmän:

«Pendelikke Qabıl etpe arman,

Jan bererde  iman nwrın qwydım sağan»

Ğarip janım şat-şadımen boldı, dostar!

 

Täñirimnen habar jetti, şäkir boldım,

Körsem de, özim azar-aqıret, sabır qıldım,

Közimdi ilmey tañ attırıp äzir boldım,

Menmendiktiñ tütini söndi, dostar!

 

Otız üşte sahi bolıp, şärbät şaştım.

Bal şärbätqa toyamın dep toltıra iştim.

Quattanıp şaytanmen şanşılastım,

Bihamdilla näpsi bitken öldi, dostar!

 

Otız törtte bilim quıp dana boldım,

«Hikmet ayt!-dep, -Swbhan ayttı kuä boldım.

Şiltendermen şärbät işip, kämra boldım.

Twla boyım Haq nwrına toldı, dostar!

 

Otız beste meşit kirip däuren sürdim,

Tälibtermen ğaşıq jaylı wlfat qwrdım,

Teris jolğa tüskenderdiñ betin bwrdım,

Haqtan meyir ğaşıqtarğa keldi, dostar!

 

Otız altı jasta boldım sahib kämal,

Haq Mwstafa körsetkesin mağan jamal,

Sol sebepten közim jasta, boyım del-sal,

Qwştarlıqtan jürek bauır jandı, dostar!

 

Otız jeti jasqa keldim, oylanbadım,

Insap qılıp Alla sırın tolğanbadım,

Säharlarda zarımdı aytıp zarlanbadım,

Täuba qıldım, Iem qabıl qıldı, dostar!

 

Otız segiz jasqa keldim, ömir ötti,

Ne qılayın, öler künim jaqın kepti.

Ajal kelip päymanasın tabıs etti,

Bilmey qaldım, ğwmırım aqır boldı, dostar.

 

Otız toğız jasta keldi qayğı qamap,

Ua, dariğa, ötti ömirim qayda tağat?

Tağat twtqan Haq qasında taptı rahat,

Qızıl jüzden nwrım taya soldı, dostar.

 

Saqal men şaş äppaq quday, köñilim jara.

Mahşar küni keşirmeseñ, men beyşara,

Amalım joq, öziñe ayan, köp dür künä!

Perişteler ayıbımdı jazdı dostar.

 

Bihamdilla, jarılqadı nwrğa battım,

Kämil pirim qayırımınıñ dämin tattım,

Jol tabam dep basım qatıp, tünder qattım,

Köñil qwsı Lämäkanğa jetti, dostar.

 

Qiyamettiñ azabına aqılım qayran.

Köñilim qorqıp, janım ürkip,  kökirek oyran,

Sırat attı qıl köpirden dilim harzan.

Aqıl ketip, esten tanıp qaldım, dostar!

 

Qwl Qoja Ahmet näpsiñdi tıy, keldi qırıq.

Mwnda jılap, onda jasqa bolsañ qarıq,

Iman şartı: şariğat dür, mäni: Tarih,

Tarihqa engen Haqtan üles aldı dostar!

6-hikmet /5-34/

Iä, İllahim,  atıñdı atap hikmat ayttım,

Zatı wlıq siınıp keldim Iem, Sağan.

Täuba qılıp köp künämnan qorqıp qayttım,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq birde ıqılas qıldım jol tapqalı,

Jarandardıñ oyın bilip sır tartqalı,

Kämil pirdiñ izin süyip qoldatqalı,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq ekimde tälib bolıp jolğa endim,

Iqılas qılıp jalğız Haqqa köñil berdim,

Ğarşı-gürsi, Lauöı ötip ğalam kezdim,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq üşimde Haqtı izdep nala qıldım,

Köz jasımdı ağızumen sala qıldım,

Bayabanda twrağımdı dala qıldım,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq törtimde mahabbattıñ  bazarında,

Jağamdı wstap jılap twrdım gülzarında,

Manswr sipat bas beruge dar aldında,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq besimde senen medet tilep keldim,

Täube qıldım,  qatemdi oylap jüdep keldim,

Iä, illähim! Rahmatıñdı wlıq bildim!

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq altımda köñil qoşı şalqıp tastı,

Rahmatıñnan nwrım tastı, şaytan qaştı,

Haqtan habar, meyirim bolıp qaqpanı aştı,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq jetimde jetti jeti habar qwttı,

Sahi bolıp bal şarabın Qojam twttı,

Şaytan kelip, it näpsini özi jwttı,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq segizde ğaziz jannan bezer boldım,

Künä derti kesel qıldı, öler boldım,

Haqtan qorqıp, qalauına köner boldım,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qırıq toğızda ışqı otına küyip-jandım,

Mäjnün sipat qiyal quıp, esten tandım,

Qilı-qilı japa tartıp ölip-taldım,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Eluimde ermin dedim piqılım zağip,

Qan tökpedim közderimnen bauırdı ezip,

Näpsim jürgen jerde jürdim itşe kezip,

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

 

Qwl Qoja Ahmet, Er bolmasañ ölgen jaqsı,

Narttay jüziñ qara jerde solğan jaqsı,

Topıraq sipat jer astında bolğan jaqsı.

Zatı wlıq siınıp keldim, Iem, Sağan.

6a-hikmet

Tañ säride düysenbi kün qıluet kirdim,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge.

63-te «sünnet»,-dedi, estip twrdım,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Jer üstinde jarandarım aza twttı,

Külli ğalam swltanım dep qaster twttı,

Haqtı tapqan şın sopılar qayğı jwttı,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Qoş aytısıp jer astına basımdı idim,

Jarıq dünie haram bolıp, Haqtı süydim,

Zikirimmen jalğız qalıp, jalğız küydim.

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Namaz oqıp küni-tüni qayım boldım,

Keşte namaz, kündizinde sayım boldım,

Sol qalpımmen jer astına dayın boldım.

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

60 kün, 60 keşte bir däm tatam,

Tañ atqanşa namazımda bir til qatam,

63-te ğwmırım aqır boldı tämam,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Mwstafanıñ ruhı kelip boldı Imam,

Bar perişte jer astına boldı  ğwlam,

Köp jıladım, Haq Mwstafa etti därman,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Mağraj tüni nwrı tüsip: «Perzent» – dedi,

Qolımdı alıp: «Sen layıq ümmät»-dedi.

«Sünnetiñdi berik wstau, mindet»-dedi.

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

«Qiyamet kün adassañ sen jolğa salam,

Mwhammed dep, serik bolsañ qolıñdı alam,

Perzentim dep öziñdi ertip jännat baram».

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Ey, jarandar bw sözdi estip köñil tastı,

«Ümmät» – dedi jan düniem nwrğa battı,

Nwr didarın Haq körsetip säule şaştı,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Didar körip, ruhım wştı, ğarış bardım,

Mwsa sipap jan düniem küyip-jandım,

Mäjnün sipap, qiyal quıp esten tandım!

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Jer astında qorlıq kördim köp maşahat,

Tösek, jastıq tastan jastap şektim mehnat,

Ey, jarandar, bw düniede joq dür rahat!

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Köp maşahat tartpayınşa Täñir qayda?

Jan qinalmay qwr äurelik bermes payda,

Jan-täniñdi ete almasañ Haqqa pida.

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Del-sal bolıp jer astına özim endim,

Közimdi aşıp Mwstafanıñ  jüzin kördim,

Künäsi köp ümmättardıñ halin bildim.

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Iä, perzentim, mağan kelgen sen be ümmät?-

Ümmät ayttı: keudem tolğan qayğı-qasiret!

-«Ümmät üşin qasret şegu mağan mindet».

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

-«Haq tağala jwma sayın künäsin keş!»

-«Alıp kelgin ey, Mwhammed sen onı tez»,

Haqqa jılap säjde etemin  erteli keş!»

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

-«Är jwmada ümmättardıñ künäların,

Arqalağan ey, Mwhammed sen be bärin?

Biraq olar közge ilmeydi-au mwnıñ bärin».

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Jer astınaendim dostar bi ıqtiyar,

«Äumin» deñder sahabalar, äm şadiyar,

Ümmättardıñ künäsin keş, Päruadiger!

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

 

Qoja Ahmet däpterinen sana ayttım,

Bal şarbatqa bwl älemniñ bärin sattım,

Ölmes bwrın jan ışqınıñ zärin tattım,

Mwstafanı aza twtıp endim jerge!

7-hikmet

Täñirim meniñ qwdiretimen nazar saldı,

Rizalıqpen jer astına endim mine.

Ğarip pendeñ bw dünieden saparlandı,

Mahrwm bolıp jer astına endim  mine.

 

Zikir salıp, şäkirt bolıp, Haqtı taptım,

Dünie qamın haram qılıp dopşa qaqtım,

Del-sal küyde räsua bolıp jannan keştim.

Beyğam bolıp jer astına endim mine.

 

«Bwl swmdıq»-dep tau da, tas ta tildep meni,

Sögip jatıp ayttı:tapqan paydañ käni?-

Ğaşıq bolsañ äuel barıp Haqtı tanı!

Märhäm bolıp jer astına endim mine.

 

Sizdi, bizdi Haq jarattı tağat üşin,

Bwl bir ğajap işpek-jemek rahat üşin,

«Qalu bälä!»-dedi, ruhım:miznat üşin.

Adham bolıp jer astına endim mine!

 

Qwldıñ da men qwlı bolıp qızmet qılsam,

Topıraq sipat ayaqastı jolı bolsam,

Ğaşıqtardıñ küyip-janğan küli bolsam!

Hämdäm bolıp jer astına endim mine!

 

Näpsim meni äureledi Haqqa baqpay,

Kündiz-tüni beyğam jürdim jasım aqpay,

Quıs keude menmendikti otqa jaqpay,

Pärğam bolıp jer astına endim mine!

 

Jannan keştim, mihnat tarttım, bändäm-dedi,

Qayğı jwtıp, «Alla» dedim, järdem berdi.

Otqa tüsip qalmasın dep qamım jedi.

Haram bolıp jer astına endim mine!

 

Jasım jetti 63-ke östip jürip,

Ua, dariğa, Haqtı tappay köñilim swlıq,

Jer üstinde Swltanmın dep boldım wlıq.

Şäkir bolıp jer astına endim mine!

 

Şeyhpın dep şiim şığıp jolda qaldım,

Säldemdi men kök tiınğa sata saldım,

Näpsim meni aldap ketip, sorlap qaldım!

Bidäm bolıp jer astına kirdim mine!

 

Basım topıraq, özim topıraq, tänim topıraq,

Haq asılğa jetsem deydi ruhım biraq,

Küydim-jandım, kündey battım şaşpay şuaq,

Şabnam bolıp jer astına kirdim mine!

 

Kämil pirim ıhlas qıldı şärbät iştim,

Şäblige wqsap zikir aytıp, jannan keştim.

Masañ bolıp el-jwrtımnan qaşıp-pıstım,

Zäm-zäm bolıp jer astına endim mine!

 

Qwl Qoja Ahmet, dana bolsañ öziñe bol,

Ğaşıq bolsañ jannan bezip birjola öl!

Nadandarğa isiñ, söziñ bwralañ jol,

Mähkäm bolıp jer astına kirdim mine!

8-hikmet

Bwl opasız düniya barşa jwrttan ötedi,

Maqtanbañdar malıña, bäri qoldan ketedi,

Ata-ana, qarındas, qayda ketti oylasañ,

Tört ayaqtı «ağaş at», bir kün sağan jetedi.

 

Kisi malın jemegin, Haqtan özge demegin,

Dünie üşin qam jeme, sırat aldan twtadı,

Eliñ-jwrtıñ, qarındas eşkim bolmas jan joldas,

Märdana bop ğarip bas, ğwmırıñ jeldey ötedi.

 

Qwl Qoja Ahmet, tağat qıl, ğwmırıñ qaldı neşe jıl?

Asılın bilseñ:Su men  kül, Innakilge ketedi!

 9-hikmet

Ayau, dostar, päk ğaşıqtı qolğa aldım,

Bwl jalğandı dwşpan twtıp, jürdim mine.

Jağamdı wstap Haziretke siınıp keldim,

Ğaşıqtıqta Manswr sipat boldım mine.

 

Mahabbatqa müptälä bop Manswr ötti,

Belin buıp, Haq jolına ışqı ketti,

Zäbir-japa, ösek-ayañ köptep jetti,

Ey, mühminder, men de sonday boldım mine.

 

Ğaşıq manswr «Änelhaqtı» zarlap ayttı,

Jäbireyil onıñ zarın birge ayttı,

Odan keyin: «Basıñdı tik tez!» dep ayttı,

Darğa asılıp didarıñdı kördim mine.

 

Manswr kelip, dar iilip özi aldı,

Közben körip köp halayıq qayran qaldı.

Säule şaşıp Alla özi nazar saldı.

Bek quanıp, Haq didarın kördim mine.

 

Habar keldi osı darğa:-Bwğa berme!

Manswr ayttı:-Ebil-sebil ağa berme,

Jwrtqa ayttı:-Ämir twtıp, tie körme,

Laukwlmağfuz taqtasında kördim  mine.

 

300 molda jiılıp aytqan bitti rauayat,

Şariğat qoy men de ayttım bir hikayat,

Tarihatta, haqihatta jar bolar Haq,

Basım berip Haq sırların bildim mine!

 

«Änälhaqtıñ» mağınaların bilmes nadan,

Dana kerek bwl jağdayda päki mardan,

Aqıl qwldar Haqtıñ jadın ayttı jannan,

Jannan keşip, jan ananı süydim mine!

 

Işara ettim, dana bolsa ğibrat alsın,

Ğalım haldan oqıp ayttım nışan qalsın.

Dürr gäuhar är sözimdi eske salsın,

Hal-jaydı aytıp ğaşıqtarğa berdim mine.

 

Essiz Manswr bwl qorlıqtan boldı ada,

Biz sözbenen jarandardan boldı jada,

Hal-jağdayın eşkim bilmes, Täñirim kuä,

Qayğı jwtıp men de kuä boldım mine!

 

Şah Manswrdıñ «Änelhağı» tegin emes,

Joldı tapqan biz sekildi jegin emes,

Nadandarğa «Änelhaqta» mälim emes,

Kerekterge Hwdanı eske saldım mine.

 

Bir künderi ğarip Manswr köp eñiredi,

Nwrın şaşıp Alla özi köñil böldi.

Odan keyin Şilten körip, şärbat berdi,

Danalarğa bw sözderdi ayttım mine.

 

Nadandarğa esil sözim jäy bir hikmet,

Adammın dep adamsidı, qayda qwrmet?

Dünie üşin bir-birine qılmas mezret,

Zalımdarğa twtqın bolıp öldim mine!

 

Zalımdarda ar-ojdan joq, bizde künä,

Däruştardıñ qwlqı ölgen, etpes dwğa,

Sol sebepten patşa tağar bizge kinä.

Ayat-hadis mağınasınan ayttım mine.

 

Zalım eger, zorlıq qılsa, Alla degin,

Qolıñ jayıp, dwğa qılıp, boy wsınğın.

Haqqa jadıñ jetpes bolsa, sabır qılğın,

Haqtan estip bwl sözderdi ayttım mine.

 

«Zalım eger, qorlıq berse, mağan jıla,

Jasıñ tögip, täuekelge beliñ bayla,

Aram astı tärki etumen jürek jalğa,

Zalımdarğa 100 mıñ bäle berdim mine».

 

«Zalımdardıñ zatın, tegin Men jaratqan,

Jaratqandı müse twtpay, sen wnatqan,

Menen bezip, aylakerdi arqa twtqan,

Zalımdarğa sosın erik berdim mine!»

 

Sağan jaza, jaratqanğa albarmadıñ,

Tünder twrıp Allanı aytıp añıramadıñ,

Haqiqattan sözder ayttım, tıñdamadıñ,

Zalımdardıñ qolın wzın qıldım mine!

 

Ey, beyhabar! Haqtı oylamay suıqtadıñ,

Dünie haram, odan köñil suıtpadıñ,

Näpsige erip, Allanı oyğa juıtpadıñ.

Sol üşin men, zarlap qayran boldım mine!

 

«Zalımdardı ayıptama, zalım öziñ,

Arsız bolsañ äser etpes jwrtqa söziñ,

Dünie-malın tügel berdim toymas köziñ,

Qaraulardı qarañğığa saldım mine!»

 

Baldan tätti tilmen Rasul ayttı mwnı.

«Janım, dilim, ümmättarım köz rauşanı,

Haqqa qwldıq, mağan ümmät bolğan käni?»

Şın ümmättiñ sanasına qwydım mine!

 

Qwl Qoja Ahmet Haqtıñ sözin qozğap ötti,

«Ğaynaliahin» tarihatta bozdap ötti.

«Hilmuliahin» şariğattı söylep ötti.

«Haqquliahin» haqiqattan ayttım mine!

10-hikmet

Haq tağala ğaşıqtarğa berdi ışqın,

Öz erkimmen örtep jandı küydim mine.

Eki ğalamıñ közderime bolıp wşqın,

Körinbedi, jalğız Haqtı süydim mine.

 

Jannan bezip jalğız Haqtı janğa qostım,

Odan keyin, dariya bolıp, tolıp tastım,

Lämäkändi ünge qosıp maham aştım,

Dünie qamın 100 mıñ talaq ettim mine!

Haq aldında aqılı kämil dat qıla almas,

Ğaşıq örti lapıldasa, jandı qoymas,

Köbelekşe otqa wrınğan özin salmas,

Bw jalğannıñ tılsımına toydım mine.

Tarihattıñ joldarınıñ azabı köp,

Işqıñ ketip, ğaşıq bolmay täuekel joq,

Kün-tün qatpay Haq didarın körude joq,

Közimdi ilmey didarıñdı kördim mine.

 

Tarihatgıñ jolı auır, basır bastı,

Basım qattı, kämil pirge qaray qaştım,

Pir etegin wstap qana közimdi aştım.

Räsuä bolıp, dala kezip jürdim mine.

 

Tarihattıñ joldarında jetedi azap,

Bw joldarda qanşa ğaşıq boldı mazaq,

Ğaşıq jolğa tüskenderdiñ hali harap,

Jarandardan jol mänisin bildim mine.

 

Tarihattıñ joldarı auır, öte wzaq,

Riza etken pendesine Täñirim jaq,

Işqı örtine şıdas bermes jeti tozaq!

Ey, jarandar, ğaziz jannan tındım mine!

 

Haqiqattıñ mağınasına engen kisi,

Esten tanıp küyip-janar işi-tısı,

Qan aralas közderinen ağar jası,

Köz jasımdı köldey qılıp bardım mine!

 

Şariğat dür ğaşıqtardıñ äpsanası,

Nağız ğaşıq tarihattıñ dür danası,

Qayda barsa bauırlası, bas panası,

Bwl ğajaptı ğaripterden kördim mine.

 

Mahabbattıñ bağın kezbey ğaşıq bolmas,

Qorlıq-zarlıq körmeyinşe näpsiñ tolmas,

Azabınıñ dämin tatpay meyiriñ qanbas.

Köñilim tınıp has gäuharın aldım mine.

 

Ğaşıq otqa küygen jannıñ öñi qaşar,

Bwl fänidi baqıl etip, baqi asar,

Mwnda bolğan köñil kirin sonda aşar

“Dünie japa”-depti Rasul, qoydım mine.

 

Haqiqatşıl ğaşıqtardıñ jüzi sınıq,

Ayna aldında aynımağan sözi twnıq.

Özi qayran, köñili oyran, közi twnıp,

Qwdıretiñe qayran bolıp qaldım mine!

 

Alla ayttı “Köp jılama körseñ Meni,

Zar ileseñ bändemsiñ dep aytam seni,

Jannan keşip meni tıñdar ğaşıq käni?”

Älham keldi qwlağıma qwydım mine.

 

Şın köñilden küygenderge didar ğata,

Jalğan ğaşıq jolğa tüsse, bäri qata,

Şın ğaşıqtıñ közi jasta, köñili qapa,

Qayğı şegip jer astına endim mine!

 

“Haqiqattıq şın ğaşıqqa orın berem,

Mahşar küni ne boldıñ dep halin bilem,

Şır aynalıp şapağattı üyip-tögem!”…

Rahmatıñnan ümit qılıp keldim mine!

 

Qwl Qoja Ahmet, Haqtıñ sözin este saqta,

Haqtan qorqıp tınbay jıla, tünde jatpa,

Namaz oqıp, ruza wsta, är uaqıtta,

Osılayşa mwradıma jettim mine!

 11-hikmet

Rahman Iem rahım etip meni oylasa,

Qay betimmen hwzırıña baram endi?

Täube qılıp, teris joldan keri aydasa,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

 

Pendesiniñ ıqtiyarın qolına alsa,

Haq illahim rahmatımen rahım qılsa,

Kämil pirim päruänä bop jolğa salsa,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

Bir künderi ajalıñdı juıq etse,

Sağan, mağan, jan men tänge ükim jetse,

Ölmey twrıp, jannıñ zähär dämin tatsa,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

 

Zamandasıñ, sırlastarıñ asıq ketti,

Jedeldetip o düniyağa asıp ketti,

Jarğa soqqan dariyalarday tasıp ketti,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

 

O, qwdıret, kündiz-tüni qılmay tağat,

Haq rasul ümmäti üşin tatpay tamaq,

Bar körgeni bizder üşin qayğı, qasiret,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

Haq Rasul dünie üşin qayğırmadı,

Ümmeti üşin öz sözinen ayrılmadı,

Bwl fänide zärre aram aldırmadı,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

O, dariğa, mahşar küni rauşan bolsa,

Täñir özi qazı bolıp nazar salsa,

Aq-qaramnıñ ayırması dayar bolsa,

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

Erteli-keş tınbay jıla, Qwl Qoja Ahmet,

Zarıñdı aytıp Haq rasulğa bolğın ümmet.

Qamqor bolıp ümmät dese, sol ğoy qwrmet.

Qay betimmen hwzıretiñe baram endi?

12-hikmet

Qwdauanda meni salğıl öz jolıña,

Näpsige erip, arıp-aşıp boldım mine.

Qarau pasıq, tolıp-tasıp, şekten astı,

Qara basıp, künäm asıp, boldım mine!

 

Dünie tülki qızıqtırdı, itşe erdim,

Wstaymın dep qwyrığınan kün-tün qudım.

Ämirin twtpay Haq jolında közdi jwmdım,

Qayda baram, esten dostar,-tandım mine?!

 

Näpsi şaytan twtqın qıldı adam wlın,

Erkin alıp, baylap qoydı eki qolın,

Adasqannan ayıra almay oñ men solın,

Ua, dariğa, qasiret şegip kettim mine!

Mendey swmpay pende bolmas bw ğalamda,

Bola almadı mağan riza Halqi Qwda,

Tarttı mine aqırı meniñ jüzim qara,

Ua, Jaratqan, nege äuelde boldım binä?!

 

Ayalağan  ğaziz jandı bilmedim men,

«Jan-tänimmen äzirmin»-dep twrmadım men,

Oñ betimdi därgähiña bwrmadım men,

Iä Räbbana, ne qılsañ da keldim mine.

 

Taqatım joq qarap twrsam öz künäma,

Täubä qılıp qajıp keldim al panaña,

Rahmatıñmen nazar salğıl Qwl Qojaña,

Ne qılsañ da beybaq basım keldi mine!

13-hikmet

Ayau, dostar, nadandarmen wlfat bolıp,

Bauırımdı ezip, jannan bezip, öldim mine!

Tura aytsam da, qisık jolğa betin bwrıp,

Qayğı jwtıp, zar-zäharğa toydım mine!

 

Nadandarmen ötken ömir aqıret-azar,

Jaqındatpay dozağıñda odan qaşar.

Topastarmen dozaqqa da şekpe sapar,

Nadandıqpen qazan wrıp soldım mine!

 

Minäjat qıl, nadandardıñ jüzin körme,

Alla jar bop, janına da jaqın kelme,

Aram qatsın, olardıñ sen halin bilme.

Solardan men 100 mıñ japa kördim mine.

 

Zar ilesem Haqqa zarım jeter me eken?

Kökirektegi qayğı şerim keter me eken?

Külli nadan bw ğalamnan öter me eken?

Solardan men 100 mıñ japa kördim mine.

 

Haq asılın izdep tappay qayğıratın,

Zar jılağan köñili qapa diuanamın,

Hal swrasañ, men bir beybaq beyşaramın!

Medet swrap paqır bolıp keldim mine!

 

Jer astına qaşıp kirdim nadandardan,

Qolım jayıp, dwğa tilep äz jandardan,

Ğarip janım jüz tasattıq danalardan,

Dana tappay jer astına endim mine.

 

Nadandardı körgen kezde köñilim qapa,

Haqgan korqıp, qwldıq wrsam, küler “ha-ha”.

Jayın auız, näpsisi zor, nağız laqa.

Sonday jannan qorqıp Sağan keldim mine.

 

Küderiñdi üz nadandardan, qadir qalmas,

Zwlmat barıp jol adassañ, jolğa salmas,

Jalbarınıp jalınsañ da, qolıñdı almas,

Nadandardan ümit üzip keldim mine.

 

Aqırında, jaqsılar joq, qaldım jalğız,

Nadandardan estimedim bir de alğıs,

Dana ketti, nadan qaldı, – atsın qarğıs!

Jol taba almay, qayran bolıp qaldım mine.

 

Qayğı, qapa bauırımdı ezdi, qanım tasqan,

Dana jerde nadandardıñ köñili aspan,

Lyat-hadis aytsañ, küler wyalmastan,

Kökirek küpti, dert kayğığa toldı mine!

 

Qayğı men dert twralattı bar ma daua?

Mwñ-şerimdi Sağan aytam Qadir Hwda!

Menen basqa üles aldı,-men beyşara!

Üles tilep, sağım sınıp, keldim mine!

 

Mal-janıñdı tärk etseñ de üles alğıl,

Ey, beyhabar, dünie qamın keyin qaldır,

Sahi Alla meyirin tökse riza bolğıl,

Köremin dep, bärin tastap keldim mine!

 

Jädigerge qaldı sizge däpter sana,

Äruağımnan medet swrap, oqıp qara,

Dwğa qılam, qabıl etkey Haq tağala!

Rahman Iem, arız aytıp keldim mine!

 

Hikmatımnan bährä alğan közge sürtsin,

Iqılaspenen közge sürtip didar körsin,

Şartı sol dür, qanağatqa moyınswnsın,

Jan pida ğıp janananı kördim mine!

 

Didar üşin paqır boldım «Äumin”- deñder,

Ey, tälibter, halim körip, qamıñ jeñder.

Keyin kalğan Qoja Ahmetke jol beriñder,

Joldı izdep paqır bolıp keldim mine!

 

Qwl Qoja Ahmet paqır bolsañ Haqqa bolğıl,

Basıñmenen jarandarğa qızmet qılğıl,

Haqtı tapsañ, alqa qwrıp, swhbat kwrğıl,

Halıq işinde wlıq boldım endi mine!

14-hikmet

Köñil közin quantpaysıñ tağat qılsa,

Därgähiña wnamdı emes bildim mine,

Haqiqatta bw sözderdi bek üyrenip,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

 

Jalğız Iem sabaq berdi säule şaşıp,

Jer men kökte twra almadı, şaytan qaşıp,

Sayran salıp, bal şärbättan köñilim tasıp,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

 

Mwnda japa şekkenderge didar taqıt,

Mahşar küni Alla sıylar oğan baqıt,

Jaratuşı jarılqaydı bolsañ ğaşıq,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

 

Közderimniñ qanın tögip jad etpedim,

Jüz mıñ türli mihnat saldıñ dad etpedim,

Senen qorqıp köñilimdi äste şat etpedim,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

 

Alla derti jabısadı saq bolmasañ,

Kämil pirdiñ qızmetinde aq bolmasañ,

Haq jolına tüsip bolmas, päk bolmasañ,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

 

Ğaşıq patşa, ğaşıq paqır, qayta oralmas,

Haqtan pärmen bolmayınşa söyley almas,

“Alla”-degen düniyağa közin salmas,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

 

Qwl Qoja Ahmet 7 jasta aldıñ sabaq,

Segizinde dünie qamın ettiñ talaq,

Toğızımda Qwdayımdı köñilim qalap,

Lämäkända Haqtan sabaq aldım mine.

15-hikmet

Rahmatıñnan şet qaldırma men ğaripti,

Damıl tappay, dwğa qılam, jılap Sağan!

Erteli-keş bezer boldım tañ atqanşa,

Közimdi ilmey dwğa qılam, jılap Sağan!

 

Därgähiña endi keldim, beldi baylap,

Janım küygen, jüregimdi aldıñ baurap,

Jağamdı wstap etkenime şındap jılap,

Iqılaspenen eñirep, dwğa qıldım Sağan!

 

Köñil bağı gülzar eken bilmey jürdim,

Ğwmırım güli köktey soldı endi bildim,

Dünie talaq, din jolına qadam wrdım,

Azardastan jılap dwğa qıldım Sağan!

 

Bwl bağdarda jandı ayap qalmas bolar,

Janın baqqan bw joldarmen jürmes bolar,

Payda-ziyan ekenin de bilmes bolar,

Osı halmen jılap dwğa qıldım Sağan!

 

Qwl Qoja Ahmeg näpsi tauın basıp astı,

«Fanafi Alla» maqamına wr qwlaştı!

Jürek, bauırın josalatıp, qaynap tastı,

Osı jolmen dwğa qılam, jılap Sağan!

16-hikmet

«Razakluallahu qasirin» dep ayat keldi,

Zikir salıp zar ileumen jürdim mine,

Haq didarın körsetem dep uağda qıldı,

Işqım ketip, jandı qinap jürdim mine!

 

Şın ğaşıqtı Alla süyip bändäm dedi,

Orta jolda kalmasın dep qamın jedi,

“Jalğanşılar didarımnan mahrum”,-dedi

Ğaşıqtıqtı mähkäm twtıp jürdim mine!

 

Aqıldı alsañ körstannan habar alğın,

Sen de solay bolarıñdı oyğa salğın,

“Mäuuta qabıläntamutağa” peyil qılğın,

Bwl hadisti oyğa toqıp aldım mine.

 

Habar berer “Fälizanhua kälila”,-dep,

Jäne aytar: “uälibäkua qasira”-dep,

Bw ayattıñ mağınasınan habar al dep,

Bw düniyada bir külmey-aq jürdim mine.

 

Beyhabarlar qarq-qarq külip, aram jürer,

Pärmenine moyınswnğan jılap jürer,

Erteli-keş janarında ılğal jürer,

Kez jasımdı bwlaqtatıp jürdim mine.

 

Näpsi bezip, şın ğaşıqtar dedi: Alla jar!

Sähär twrıp, qwldıq wrıp, közi talar,

Rahım etip Alla sonda nazar salar,

Sodan keyin dariya bolıp tastım mine!

 

Zalım näpsim qoymay quıp, otqa saldı,

Twla boyım öz-özinen küyip-jandı,

Müşrikterdiñ imandarın şaytan aldı,

“Ağuzıbillahi, bismilla” dep, jürdim mine

 

Künäharlar dozaq barıp, küyip-jansın!

Imandılar janbay, ottan aman qalsın!

Imansızdar mäñgi baqi otta qalsın!

Bir Alladan iman tilep jürdim mine.

 

Näpsim meni jınşa arbadı, jalañ qaqtım,

Bas sauğalap pirimdi izdep, solay qaştım,

Qwl Qoja Ahmet, O düniyağa jaqındastıñ,

Wşqan qwstay Lämäkänğa kettim mine!

17-hikmet

Ua, dariğa, ne istemekpin ğariptikke,

Sodan da men kezbe bolıp qaldım mine.

Şam, Horasan, Ğirak jaqqa bet tüzedim,

Ğarip jaydıñ mağınasın bildim mine.

 

Basqa tüsse, körmek kerek, – ol Qwdaydan,

Jüsipti de ayırdı ğoy Ol Känğannan,

Tuğan jerim – kieli jer Türkistannan,

İş-bauırımdı eljiretip keldim mine!

 

Ğarip miras Mwstafaday äz jandardan,

33 mıñ sahabaday jarandardan,

Äbubäkir, Omar, Ospan, Mwrtazadan,

Olardıñ da ğariptigin ayttım mine.

 

Kiimge de, asqa da eş jarımağan,

Ğariptikte jetiler tek jarım adam.

Dana bolar öse kele darındı adam,

Sonıñ üşin Türkistanğa keldim mine.

 

Sol ğariptik ömir boyı bolsa “meyman”

Baqıt, taqıt bäri oğan bolar zından,

Ğariptikke kwldıq qılğan Mahmud swltan.

Ey, jarandar, ğarip bolıp küydim mine!

 

Ğariptikti Arslan babam izdep taptı,

Kem-ketigin bilindirmey, bürkep japtı,

Bihamdilla, kördim-au, -dep qayran qaptı.

Üşbu sırdı körip, qayran qaldım mine!

 

Emirendim el jwrtıma, uäläyatqa,

Men siındım Wlıq baba äruaqqa,

Baba ruhı saldı-au meni bwl azapqa.

Bile almadım, taqsır neden jazdım mine?!

 

Qwl Qoja Ahmet aytqandarı Haqtıñ jadı,

Estimegen dostarımnıñ balqır janı,

Ğarip bolıp şaharına kayta oraldı,

Türkistanda mazar bolıp qaldım mine!

18-hikmet

Ğwmırım aqır bolğanda, ne qılarmın, Qwdaya!?

Jan aluşı kelgende, ne qılarmın, Qwdaya!?

Jan bermektiñ zarınan, Äzireyildiñ kärinen,

Bolmay jatsa şapağat, ne qılarmın, Qwdaya!?

Jan bermektiñ azabın jeñildetkil, ia Jappar!

Senen özge joq qamqor, ne qılarmın, Qwdaya!?

Janım şığıp bolğanda, tänim mwnda qalğanda,

Tabıttan körge salğanda, ne qılarmın, Qwdaya!?

Ölik bolıp jatqanda, perişteler jetkende,

“Rabbiñ kim?-dep swrasa, ne qılarmın, Qwdaya!?”

Kösiltip körge qoyğanda, jeti qadam tayğanda,

Jauap talap etkende, ne qılarmın, Qwdaya!?

Zärin tögip twrğanda, tas qarañğı zındanda,

Jalañdasıp jarmassa, ne qılarmın, Qwdaya!?

Qwl Qoja Ahmet sen bändä, näpsi aldında şärmända,

Mahşar küni bolğanda, ne qılarmın, Qwdaya!?

19-hikmet

Ayıbına Omardıñ işken dämin tatıñız,

Pir qolınan şarap ap, nwr säulege batıñız!

Ahman menen Qaraman sürgen edi köp däuren,

Peyil qılıp atağa, ayat aytıp… jatıñız.

Ibrahimge şäk qılğan, ot jağıp külin attırğan,

Ilanbasañ kelip kör, körmey jürmes datıñız.

Şaytanğa erip adasqan, Ahmetke tas atqan,

Tahtälsarı tahnada dümbar bolsın hatıñız!

 

Äulielikke jetkender, dünieden mına ötkender,

Iqılas qılıp alqadan, müddesin mwrat tatıñız.

Qwl Qoja Ahmet öziñ bil, öz künäñdi äzir qıl,

Nadannan topas saqtağıl, şaytanğa sır şaşpağıl!

20-hikmet

«Fäliağlamuna älğalmundı» oqır ğalım,

Mağınasına män bermey bolar zalım,

Mağınasın bilmegenniñ jayı mälim,

Onday zwlım “ğalım” bolmas, dostarım-au!

Ğalım ol dür, tas jastanıp, taqsil qılsa,

Erteli-keş Täñirisine zar jılasa,

“Fälizahhua” ayattarın täbsir qılsa.

Sonday bilgir ğalım bolar, dostarım-au!

“Ualibaqua qasira”-ol,-Täñir sözi,

Ğalım biler män-mağınasın wqqanda özi,

Jılay-jılay bwlaq bolar eki közi,

Sonday bilgir ğalım bolar, dostarım-au!

 

Ğalım ol dür, şariğatka äbjil bolsa,

Tarihattıñ bazarına janın salsa,

Mahabbattıñ dariyasınan gäuhar alsa,

Sonday bilgir ğalım bolar, dostarım-au!

Ğalımmın dep kitap oqır mänin bilmes,

Köp ayattıñ mağınasın özi sezbes,

Täkäbbarlık, menmendikti din kötermes

Ğalım emes, olar jähil, dostarım-au!

 

Täkäbbarlıq äzäzilge ne bop tidi?

Özgerip ol tauhi lağnat tonın kidi.

Säjde qılğan perişteler basın idi,

Solar ğana imam bolar, dostarım-au!

Ğalım ekeu, tän men jandı serik qılar,

Jan ğalımı Qwdiretke senip twrar,

Mahabbattıñ şärbatınan berip twrar,

Sonday bilgir ğalım bolar, dostarım-au!

Tän ğılımı zalımdarğa teñdes deydi,

Bir ayatta, itke süyek bermes deydi,

Jähännamda tınbay janıp sönbes deydi,

Zähär, zaqqwm işip jılar, dostarım-au!

 

Qwl Qoja Ahmet şın ğalımğa qızmet qılğıl,

Ğalımdardıñ sözin tıñdap izet qılğıl,

İzet qılıp Haq jolında janın bergil!

İzetsizder didar körmes, dostarım-au!

21-hikmet

İllahi, Kadri, Kärim Päruardigar!

Rahım qıl pendeñe ey, Gardigar.

Siındım kwdiretine ey, İlahim,

Jaratqan barşa ğalamdı panasıñ,

Jarılqau Senen, menen minäjat,

Ey, İllahi, Zuljelal barşağa hajat.

Kärimiñmen keşirgil, ey asıl zat!

Azaptı aqıretten qılğıl azat.

İllahi, sarı saytannan Sen saqtay gör!

Jaza basıp, jañılsam Sen aqtay gör!

Täubä qıldım jaza basqandarıma,

Ayıqtım mastıqtan, keşir ağat basqandarıma.

Demeymin men: Şıbın jandı qayırma,

Aqıret küni imanımnan ayırma.

İllahi, barşanıñ zarına rahım et,

Qam qöñil beyşaralar datına rahım et,

Künähär qwlınnıñ Sen nalasın kör,

Janı dertti beydauanıñ dauasın ber.

İllahi, Sen keşirgil tağatım joq.

Aldıñda ılayıqsız ağatım köp.

İllahi, päkizatıñnıñ hwrmetimen,

Saqtağıl bizdi şaytan zaqımetinen!

İllahi, barşağa qwl boludı näsip et.

Menmendikten bizdi ärkez qaşıq et.

Daualıq taufiq suınan işkize gör,

Kärimiñmen öz künämdi keşire gör.

Bilmestikpen men künämdi molayttım,

Köñilderdi qaldırıp, zorlığımdı zoraypım,

Künähar da bolar bälkim rahımğa layıq,

Ey, Ahmet sen de bir sät dwğağa bol muafih!

22-hikmet

Tınbay ğaşıq uhiler, bir Kwdayğa jalbarıp,

Jürer oğan ğaşıq bop, erteli-keş sarğayıp,

Zar ilegen ğaşıqtıñ, esil-derti Qwdayım,

Ğaşığı üşin künäsin, keşirer Qwda ılayım.

Küyip-janu ğaşıqqa älimsaqtan minäsip,

Manswr bir kün jıladı, Irandar rahım qıladı,

Şilten şärbet sıylaydı, Manswrmen bas qwrasıp.

Manswr aytar «Änelhaq», Irandarda jalğız Haq,

Moldalar aytar: – Bwl naHaq, – kälimadan sır aşıp,

Aytpağın, «Änelhaqtı» dep, käpir boldıñ qattı dep,

Qwrannan ayat aytşı dep, öltiripti şulasıp.

Bilmeydi ğoy moldalar, «Änelhaqtıñ» mağınasın,

Kem aqılğa hal ğılım, Haq körmedi minäsip.

Rauayattar tausıldı-ay, nadandıqtan jansınbay,

Äulieni Manswrday, qoydı aparıp darğa asıp!

Äfsänä dür şariğat, färzäna dür haqiqat,

Dür dana twr tarihat, ğaşıqtarğa jol aşıp…

Jılamağan qalmadı, Manswr dep bäri zarladı,

Dos jarandar Manswrdıñ qaldı artında jılasıp.

Täubä qılğıl Qoja Ahmet, bolğay Haqtan rahmet,

Äulieler köp ötken, sırı sırğa wlasıp.

23-hikmet

Basımdı bastı qayğı qara sudayın, – Mwhammed!

Men seniñ üşin küyeyin de şıdayın, – Mwhammed!

Kim ümmät bolsa «hamdu sana» tınbay aytar,

Jañılsam ete ber meni räsua-i, Mwhammed!

Köñilime salıp ğaşıq qwştarlığın İllahim.

Etkil meni sen de ğaşıq eki jaqtap, Mwhammed!

Mäjnündeyin meni de bezdir eki jähännan.

Diuana ğıp jiberseñ de rizamın räsua-i Mwhammed!

Öltir! Küydir! Bar mihnattı tügel salğıl,

Layıq degen jazañdı ber, ayama meni – Mwhammed!

Däyim sormañday ümmet, jesin, jemesin nığmet,

Bar kärämat öziñde, öziñe jılayın, – Mwhammed!

«Ümmätim deumen erteli-keş tartıp äbden qasiret

Kökiregimnen şığaram jürek jalınıñ – Mwhammed!

Ümmättardıñ künäsin tiler ol şahtardıñ şahnaşahı

Ol layıq jaza berer ıqırar dad hauası – Mwhammed!»

Bezseñ dağı bärinen de al Mwhammed peyilin

O, Alla! Jalğannıñ jalğız kuäsi, – Mwhammed!

Bir öziñnen tileytinim Jaratuşım!

Salğıl meniñ kwlağıma dau-damaydı, – Mwhammed!

Men mañdaydı wrğılayın hoş köñilmen, O Alla!

Bir-aq tamşı tattır şärbat dariyañnan – Mwhammed!

Jol beruşi: Rahman, Rahim, Ğafar, Sattar.

Qılma meni şärmändä kümrahi. – Mwhammed!

Äuelden-aq gamşı şarap bolğanday mağan näsip,

Bolayın dän riza hamdinğa danau-i, Mwhammed!

Raui sayhiñ sur qadami pir mwğanğa,

Lätif aytsa berer deydi beyneu-i, Mwhammed!

Maqsatıma jetker meni, ey, Halıq biçun!

Men dür talib, zälif saman san, – Mwhammed!

Jüziñnen bet perdeñdi köter de Ahmet, anıqtap öziñ karağıl,

Men jerdegi pendemin ol bir müsin «Pay, pay, Mwhammed!

Miskin YAssaui arzui rauza, Haziret,

Bolğayda Misram, Haq, Kaf, Pan Mwhammed!»

 24-hikmet

«Ümmätim emes käzzäptar», – degen eken Mwhammed.

Jalğanşını ittey jek köredi eken Mwhammed.

Kwday jolın tañdağan, odan äste tañbağan,

Adal jandı ümmätqa, senedi eken Mwhammed.

Täñir Tağala sözine, Rasullanıñ özine,

Ilanbağan ümmätin, ümmät demes Mwhammed.

Ümmätin dep jürgender, bwyrıqtarın bwzğandar,

Qaytip ümit etersiñ, onda izdemes Mwhammed.

Müşkil künähar bändä, ümmätpin dese onda,

Räsuä bolıp mahşarda, mühmin demes Mwhammed,

Kimde kim ümmätpin dese, Rasul isin bir dese,

Şapağat küni tuğanda, kir şaldırmas Mwhammed.

Ümmätim der Mwhammed, şın söyleseñ Qoja Ahmet,

Qiyamet kün tuğanda, qwr qaldırmas Mwhammed!

25 – hikmet

18-mıñ ğalamğa, säruar bolğan Mwhammed,

33-mıñ ashabqa, Sardar bolğan Mwhammed,

Jalañaş pen aştıqqa qanağatşıl Mwhammed,

Sorı qaynağan ümmätqa, şapağatşıl Mwhammed,

Tün balası wyıqtamay, tañ atırğan Mwhammed,

Ğarippenen jetimge, janı aşığan Mwhammed,

Joldan azğan kümrağa, jol arşığan Mwhammed,

Küni tüsken adamğa, järdemdesken Mwhammed,

Äbujähil Lahabqa, qarğıs aytqan Mwhammed,

Janı taza jandarğa, alğıs aytqan Mwhammed,

Namaz, ruza qılğanğa, ğibadatşıl Mwhammed,

Tınbay taspih tartqanğa, riadatşıl Mwhammed,

Malğwn-Lağın şaytanğa, arbalmağan Mwhammed,

Şariğattıñ aq jolın, nwrlandırğan Mwhammed,

Tarihatqa jol basşı, adastırmas Mwhammed,

Haqiqatqa da ol basşı, şatastırmasMwhammed,

Dwğaları bek qabıl, bolatwğın Mwhammed,

Jamandıqqa jaqsılıq, qılatwğın Mwhammed,

Taufih bergen zalımğa, jalalatşıl Mwhammed,

Säjde etkenge jığılıp, ibadatşıl Mwhammed,

Bes uaqıttıq namazda, imamattıq Mwhammed,

Mağraj wşıp barğanda, şahadatıq Mwhammed,

Ğarşı-gürsi üstinde, sayrandağan Mwhammed,

Segiz peyiş egesi, jayrañdağan Mwhammed,

Miskin Ahmet ümmetin, ırza qılğan Mwhammed,

Ğarip, paqır, jetimge, mırza bolğan Mwhammed,

Periştege, adamğa, twlğa bolğan Mwhammed!

26-hikmet /qaz qalpında/

Bizdiñ darud basiyar, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Tariqattı bi şamar, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Iä said äl mursalin, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Ia nadi äl Mwzlin, Iä, Mwstafa Mwhammed!

YAiiha äl malsar, Haq ayttı: “Qum qanazar”.

Uärbak fäkbar, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Hwzırıñda sen mağzam, qwrbanda sen Mükkaram;

Änbiyağa Mwqaddam, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Sen, Sen habib halqi Haq, därgähiña layıq,

Qalau etse halayıq, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Asıl uäjud adam, Mwrsal näbiin hattam,

Zar nähänga mahrum; Iä, Mwstafa Mwhammed!

Toba, Qap, Qosın, Qamaraş baq künin.

Barşağa qaratqaysıñ, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Ğarşı-gürsiden asqan, hwzıretiñe wlasqan.

Toqsan mıñ zar aytısqan, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Jer-kökti jarar mağmurıñ, Sahabalar mänzuriñ.

Jümlä ümmät mağfurıñ, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Ärkimderde bolsa mwñ, köterer Haq azabın,

Ğalam seniñ sabırıñ, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Bäri sağan siınar, tamwqtan ol qwtılar,

Wjmaq tola nwrıñ bar, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Janımdı pida qılsam, hoşnud Lauqını alsam,

Arman joq jerde ölsem, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Qwmnan da köp künäm bar, keşirgeysiñ, Iä, Jappar!

Jarıtıp ne qılğaymın, şapağatın qoldaymın.

Ümmätiñnen bolğaymın, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Özine ümmät bolğandar, şapağatın alğandar.

Janı peyiş barğandar, Iä, Mwstafa Mwhammed!

Mwratı Ahmet öziñsiñ, zikir ayatı da öziñsiñ,

Tirlik – tiregi de öziñsiñ, Iä, Mwstafa Mwhammed!

27-hikmet

Haq Tağala fazılımenen pärmen qıldı,

Estip, bilip qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

63-te sünnetterin berik twtıp,

Estip, oqıp qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

 

Jer üstinen par keştim de, tiri öldim,

63-te “sünnet”-dedi soğan köndim.

Jer astında qwldıqwrdım, küñirendim,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

 

Jarandardan pätuä-payız köre almadım.

125-jıl jasasam da bile almadım.

Haq Tağala tağattarın qıla almadım,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Bolar ma ekem Mwhammedtiñ şın ümmäti.

Ümmet qılsa miskinderdin eñ qımbatı…

Şeker-balday bolar mağan bar mihnatı,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Bizder üşin jan qinağan – ol Mwhammed,

Adal bolıp qam qılmaydı jalğan ümmet,

Şın ümmetter tabar sonda janı rahat,

Estip, okıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Elu jasta eske tüsti ölim barı,

Är ümmettiñ bolğanı abzal ar-imanı.

Mahşar küni oğan dayar Haq didarı

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

 

Ey, mühminder, bwl dünieniñ bayanı joq,

Ölim anıq bül sözimniñ jalğanı joq,

Kim bilmese bir Allanı, imanı joq,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Asılım topıraq, näsilim topıraq, barşadan qor,

Basıp ötseñ mürdem jatqan qazılğan kör.

Ondaylarmen jın-şaytannıñ äuresi mol.

Estip, oqıp, qıluetke endi Kwl Qoja Ahmet.

Şın zäkirge qwda özi qılar rahmet,

Tañda barsa jännät kirip körer kwrmet,

Mahşar küni didar körip qonar däulet,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Pende bolsañ, mihnat tartqıl ğafil adam,

Aqıldı alsañ, ğanibet qoy sağan odan,

Amanat qoy ğaziz janıñ jürme beyğam,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

63-te sünnet boldı jerge enbek,

Rasul üşin eki älemge jarıq bermek,

Ğaşıqtardıñ sünneti dür tiri ölmek,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Ümmet bolsañ, östip tiri ölmeysiñ be.

Müstafağa janıñ qürban qılmaysıñ ba.

Janıñ tügil, imanıñdı qimaysıñ ba?

Estip, okıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

Qwl Qoja Ahmet 63-te “ğayıp” boldı,

Ädep saqtap, Mwstafağa nayıp boldı,

Swltan boldı, mihnat şegip, kärip boldı,

Estip, oqıp, qıluetke endi Qwl Qoja Ahmet.

28-hikmet

Qahar attı qaharıñnan qorqıp jılar Qoja Ahmet.

“Rahman” attı Rahmanınnan ümit qılar Qoja Ahmet,

Ağattıq mol iä İllahim, keşirgeysiñ künämdi,

Barşa qwldar işindegi künäsi köp, Qoja Ahmet.

 

Aramzalar asaydı, pasıqtığın jasaydı,

Aram işip, aram jer, qorqıp jılar Qoja Ahmet,

Tarihattı bilmedim, haqiqatqa kirmedim,

Pir bwyrığın qılmadım, ğwzırıñ köp dür Qoja Ahmet.

 

Aqır zaman kelgen dür, patşa zalım bolğan dür.

Aramtamaq tolğan dür, qayran qalar Qoja Ahmet,

Qwlıñmen bir şermende, ğaşıq bwlbwl, Men pende,

Arslan bapqa bas wrğan qwlıñ bolar Qoja Ahmet.

 

Qwl Qoja Ahmet tağat qıl, jılamasañ, ağat bwl,

Bäle kelse qarap twr, Haqtan bolar Qoja Ahmet.

29-hikmet

Täubä qılıp Haqqa ilanğan ğaşıqtarğa,

Wjmaq barsa, tört bwlaqtan şärbäti bar.

Täubä qılmay Haqtan tanğan ğafildarğa,

Tar lähädta tartar azap qasireti bar.

 

Wjmaq barıp barşa qwldar täubä qılsın,

Täubä qılıp hwziretiñe juıq bolsın,

Hor qızdarı, wldarımen tağzım qılsın,

Türli-türli tağı basqa rahatı bar.

 

Täubä qılğan ğaşıqtarğa nwr şaşılar.

Küni-tüni sayım bolsa köñili aşılar.

Köri keñip, ölgennen soñ şıraq janar,

Oğan arnar Rahman, rahim rahmatı bar.

 

Astam jandar bw dünieden ötpeytindey.

Ölip barıp kör azabın şekpeytindey.

Qiyamet kün arasat tañ atpaytınday,

Äli alda zar ileytin künderiñ bar!

 

Ruza, namaz täubä qılıp jürgenderge,

Haq jolına tüsip ömir sürgenderge,

Üşbu täubä qılıp Haqqa kelgenderge,

Jarılqanğan qwldarmenen swhbatı bar.

 

Namazbenen ruzalar ottan saqtar,

Ğalam halqı süyip onı haqtan swrar,

Qiyamet kün Haqtı körip, tıñdap twrar.

Ol qwldarğa qayırımmenen şafqatı bar.

 

Käusar atqan ol bwlaqtar kimge kerek?

Täubä qılğan ğaşıqtarğa sodan bered.

Astam pende ol käusardan işpeu kerek.

Oğan berer zähär, zaqqwm auqatı bar.

 

Qiyamette bir jıl, jerde 50 – mıñ jıl,

Mwnda qanşa jıldar öter endi esep qıl.

70-mıñ jıl otta aunar täubäsiz qwl.

Täubä qılğan kwldar küymes mäuleti bar.

 

Ärkim haqtıñ qwlı bolsa Haqqa ilansın,

Haqqa ilanıp, päk peyilmen tazalansın,

Qwl Qoja Ahmet qalay bwğan şıday alsın!

Erteli – keş qorqatwğın aybatı bar!

30-hikmet

Peyiş, dozaq aytıstı, aytıspaqta bayan bar,

Dozaq aytar: – “Men artıq, mende Pırğauın, haman bar”

 

Peyiş aytar: – “Ne deysiñ? Ne aytarıñdı bilmeysiñ!

Sende bolsa Pırğauın, mende Jüsip Kängan bar!”

 

Dozaq aytar: – “Men artıq. Mende baqıl kwldar bar.

Baqıl qwldıñ moynında, ottan esken şınjır bar.”

 

Peyiş aytar: – “Men artıq. Mende payğambarlar bar.

Payğambarlar aldında, Käusär menen Horlar bar.”

 

Dozaq aytar: – “Men artıq, tarsa, jöhid mende bar,

Jöhid, tarsa tartatın türli azap, jazam bar.”

 

Peyiş aytar: – “Men artıq, mende mühmün qwldar bar,

Mühmünderdiñ aldında, aluan türli tağam bar.”

 

Dozaq aytar: – “Men artıq, mende zalım qwldar bar,

Zalımdarğa beruge, zähär, zaqqwm, ular bar.”

 

Peyiş aytar: – “Men artıq, mende ğalım qwldar bar,

Ğalım qwldar aldında, ayat, hadis, qwran bar.”

 

Dozaq aytar: – “Men artıq, mende pasıq, aram bar,

Aramdardıñ moynında, ıstıq temir aran bar.”

 

Peyiş aytar: – “Men artıq, mende zäkir kwldar bar,

Zäkirlerdiñ addında, zikir, illähim, Swbhan bar.”

 

Dozaq aytar: – “Men artıq, binamazdar mende bar,

Binamazdar moynında, şayan menen jılan bar.”

 

Peyiş aytar: – “Men artıq. Didar körmek mende bar.

Aq didarın körseter meyirimi artıq Rahman bar.”

 

Dozaq sonda tik twrdı, Peyiş tize büktirdi,

Qoja Ahmet ne wqtırdı? Wqtırğuşı Allam bar!

31-hikmet

Didarınan ümit qılsañ ey, zäkirler,

Jannan bezip el aldında köriniñder.

Jan täniñmen Allanı aytıp Haqqa nalıp,

Tün wykıñdı törtke bölip, bolğıl bezer.

Jankeştige Haq rahmanı bolar juıq,

Jankeştiniñ közi jasta, köñili suıq,

Menmenderdiñ jazaların bersin tamwq,

Täkäbbardıñ jayı dozaq, körgeni azar!

 

Senen bwrın jaralğandar qayda ketti?

Bw düniyağa ınsap qılmay jılap ötti.

Ğwmırıñ bitti, ağaş tabıt sağan jetti,

Künäñ üşin täubä qılğıl ey, biradar!

Näpsige sen erik berseñ ne tilemes?

Alla sağan añırasañ da peyil bermes,

Qolğa qonbay wşqan qwstay qaytıp kelmes,

Qona qalsa tün wyqıñdı esten şığar.

 

Näpsige ergen kisi tübi räsuä bolar,

Joldan tayıp, azıp-tozıp kümrä bolar,

Jatsa-twrsa şaytanmenen jora bolar

Näpsiñdi tıy, näpsiñdi tıy ey, bätşağar!

 

Näpsiñ seni aqırında torğa salar,

Dinnen quıp, jaqsılıqtan ada qılar,

Öleriñde imanıñnan jada qılar.

Aqıldı alsañ it näpsiden bezseñ, jarar!

Pırğauın, Haron şaytan sözin şın dep wqtı,

Sol sebepten jer jarılıp bärin jwttı.

Mwsa kälim nasihattık sözder ayttı,

Qwlaq aspay ol ekeui boldı mazar.

Bar künäña täubä qılıp jılap jürgil.

Ölim Haq dep jan-jağıña qarap jürgil.

Ketkenderdi körip sende ğibrat qılğıl.

Ğibrat alsañ jatqan jeriñ bolar gülzar.

 

Mühmin kwldar bar ömirin pida qıldı,

Haq jolında janın-tänin şäyda qıldı,

Bärin koiıgi aqıretke täubä qıldı,

Oyıña alsañ hor qızdarı bolar dayar.

Qwl Qoja Ahmet näpsi tiıp qılarma dad…?

Kämil pirim bolğay sonda oğan jällad,

Beyhabarlar estimeydi twrsañ zarlap,

Zar jılağıl, estip twrsın Päruärdigär!

32-hikmet

Ğaşıq jolda pana bolar bir Alla bar,

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Qolım jayıl düğa qılam jar bol Jappar!

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

 

Ğaşıq zarı küydiredi jan men tändi,

Ğaşıq zarı oyran qılar dünie-maldı,

Ğaşıq bolmay tanıp bolmas bir Allanı,

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Ğaşıq jırı sıymas dostar därgähiña,

Barşa ğaşıq eñirep twrğay aldı-artında,

Jeti dozaq şıdas bermes bir ahıña!

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Şın ğaşıqtı körset mağan şükir qılam,

Soqqı körsem Zikiriyaday zikir salam,

Ayub sipat bar bälege sabır qılam.

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Ğaşıq dertin qalap aldım därmenim joq,

Süygeni üşin jan bergenniñ armanı jok,

Bw joldarda jan bermeske amalıñ joq.

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Qaydan tabam ğaşıq ettiñ zararım joq,

Ğaşıq zarın küni-tüni qoyarım jok,

Därgähiñnen basqa jerge bararım joq.

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Ğaşıq bazarı wlı bazar sauda haram,

Ğaşıqtarğa özge älemdi oylauda aram,

Ğaşıq jolğa tüskenderge dünie qarañ

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

 

Ğaşıqtıqtıñ män-mağınasın wğa almadım,

Ämiriñdi wstap, it näpsimdi tıya almadım,

Nadandıqtan Haq ämirin qıla almadım,

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär.

Qwl Qoja Ahmet ğaşıqtıqtan zor bäle joq,

Medet kütpe, ğaşıq dertke daua da joq,

Köz jasıñnan basqa oğan kuä da joq.

Ne qılsañ da, ğaşıq qılğıl Päruärdigär!

 

Hikmetti  bizge jetkizgen Äbibulla Mwhamedjanwlı

Tañbalar

Wqsas maqalalar

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan

Sonday-aq, oqıñız

Jabu