باسقى بەت / سىر-سۇحبات / ماكەڭ مەن سەكەڭ قاعىتپالارى

ماكەڭ مەن سەكەڭ قاعىتپالارى

قازاق ءتىلىنىڭ قوس تارلانى (ماۋلەن بالاقاەۆ پەن ىسمەت كەڭەسباەۆ) ايتتى دەگەن اڭگىمەنىڭ كوبى بۇل كۇندە اڭىزعا اينالىپ كەتتى. بۇل ادامداردىڭ عالىم رەتىندەگى ەڭبەكتەرى ءوز الدىنا دا، ادام رەتىندەگى اڭگىمەلەرى ەكىنشى ءبىر قىزىقتى سالا. سالدە بولسا ەزۋ تارتقىزىپ، ەس جيناتاتىن ولاردىڭ ءازىل-قالجىڭدارىن كەيىنگى ۇرپاقتىڭ دا بىلە جۇرگەنى ماقۇل-اۋ دەگەن ويمەن قولعا قالام الىپ ەم. ەندى سوعان كەزەك بەرەلىك.

سەكەڭنىڭ ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىندا ديرەكتور كەزى. وندا ماكەن جارتىلاي ۋنيۆەرسيتەتتە، جارتىلاي ينستيتۋتتا ىستەيتىن. ءبىر كۇنى ساكەڭ ۇيدە وتىرىپ، جۇمىستاعى ماكەڭە تەلەفون سوعادى.

– ءاي، مۇرىن، ءوزىم مازام بولماي اۋىرىپ وتىرمىن. سەسترا كەلىپ تامىرىمدى تابا الماي اۋرە بوپ كەتتى. سوندا دا ەكى جارىمدا ينستيتۋتقا بارام. ءسوز بار، كۇت! – دەيدى. سوندا ماكەڭ ءىلىپ الىپ:

– سەنىكىنىڭ ءبارىنىڭ جاسىرىنىپ جۇرەتىن ادەتى عوي، نەسىن ساساسىڭ! – دەپتى.

***

سەكەڭ (ىسمەت كەڭەسباەۆ) اجال اۋزىنان قالىپ، اۋرۋحانادا جاتقان ساتىندە، قۇرداسى ماكەڭ (ماۋلەن بالاقاەۆ) بارىپ كوڭىلىن سۇراپتى.

– ءاي، انا جاق قالاي ەكەن. و جاقتان دا جول تاۋىپ جەتكەنبىسىڭ، سابازىم؟– دەگەن ماكەڭە، ول “قۇلاعىڭدى جاقىندات” دەگەن­دەي يشارا جاسايدى دا ەڭكەيە بەرگەن قۇرداسىنا:

– كەتىپ-اق قالاتىن رەت بولىپ ەدى. بىراق و جاقتا دا ادامدى الفاۆيت تارتىبىمەن شاقىرادى ەكەن. ك – ەمەس، بىزگە كەرەگى ب دەگەن سوڭ، امالسىز قايتىپ كەلدىم. كەزەك سەنىكى ەكەن – دەپ جىميعان ەكەن.

***

سەكەڭ اۋرۋحانادان كەيىن دە كوپ ەمدەلىپ بارىپ ەندى عانا جۇمىسقا كىرىسىپ جاتقان بەتى. جينالىپ قالعان جۇمىستاردى كەزەگى­مەن كەڭەستە قاراي باستاعان. ول كىسىنىڭ مۇن­دايداعى ادەتى جۇرتقا ءمالىم. كوپ ماسەلەنى الدىن الا ءوزى شەشىپ قويادى دا، كەيدە كەڭەس مۇشەلەرىمەن اقىلداسقانداي بولادى. سون­داي ءبىر ماسەلەنىڭ تۇسىندا ول قۇرداسىنا:

– ماكە، ءسىز قالاي قارايسىز؟

– دەپ قالعانى. ماكەڭ مۇندايدا قالجىڭنان ەسەسىن جىبەرمەيدى. ءالى تۇزەلە قويماعان سەكەڭنىڭ بەت-اۋزىنا قارادى دا:

– ە، نەسىنە جالتاقتايسىڭ. “اۋزى قيسىق بولسا دا، ديرەكتور سويلەسىن” دەگەن زامان عوي، تارتا بەر! –دەپ سارت ەتكىزدى. ەكەۋىنىڭ قالجىڭىن بىلەتىن جۇرت ءماز بولدى.

***

قانەكەڭ (ق.ساتباەۆ) قايتىس بولىپ زيالى قاۋىمنىڭ قابىرعاسى قايىسىڭقىراپ تۇرعان ساتتە دە، سەكەڭ دوسىنا:

– قاشانعى قازاق قىرىلا بەرەدى. سەنىڭ ساعاتىڭ كەلگەن جوق پا وسى، – دەپ اششىلاۋ قالجىڭ ايتىپ سالادى. سوندا ماكەڭ سۇق قولىن جوعارى نۇسقاپ:

– ونى ءبىز ەمەس، اناۋ مىقتىنىڭ ءوزى بىلەدى. ول، الدىمەن، يگى جاقسىلاردى الىپ جاتىر. ەندىگى جاقسىمىز سەن دەپ ءجۇرمىز عوي! – دەيدى. قاۋمالاعان جۇرت كۇلكىدەن بۋلىعىپ ارەڭ شىداپتى.

* * *

ىسمەت، ماۋلەن، عاينيدەن ۇشەۋىن شاقىرىپ قوناق ەتىپ، ءسوزىن تىڭداۋدى اۋەس كورەتىن شاق. ءبىر جولى وسىنداي ءبىر باس قوسۋدىڭ ءساتى ءتۇسىپ، ادەمى اڭگىمە-دۇكەن باستالعان. تالاي اڭگىمەنىڭ تيەگى اعىتىلىپ، وتىرىس قىزا تۇسكەن ساتتە اقكوڭىل دە، اڭقاۋ عاينەكەڭ كەنەت:

–سونىمەن قايسىمىز بۇرىن ءو

لەمىز! –دەپ قويىپ قالدى دا، ءبىر جاڭالىق تاپقانداي ماكەڭە قاراپ، جىميدى.  – ءوزىڭ ايتپاقشى، ەندىگى يگى جاقسىمىز ىسمەت قوي، وسى ءولسىن، — دەپ قارقىلداپ كۇلەدى. ءبىر “تاۋىپ ايتقان ءسوزىم بولدى” دەگەندەي ءوزى ءماز.  سول كەزدە ماكەڭ:

ء–اي، عاينيدەن، — دەدى ونى ارەڭ توقتا­تىپ. – مۇنى ءولتىرىپ قايتەسىڭ. ودان دا ەكەۋمىزدىڭ ءبىرىمىز ولگەنىمىز دۇرىس، — دەپ ءسال توقتادى دا، — نەگە؟ ويتكەنى، سەن ولە قالساڭ ونىڭ قانداي عىپ شىعارىپ سالاتىنىن بىلەسىڭ بە؟  باسىندا ءوزىڭدى ءوزىڭ تانىماستاي ەتىپ ەگىلتىپ سويلەيتىنى سونشاما، تابىتتا جاتقان سەنىڭ دە جىلاپ جىبەرۋىڭ مۇمكىن. ال بۇل ولسە مۇنىڭ باسىندا كىم سويلەيدى. سەن بە سويلەيتىن؟  سەن نە ايتاسىڭ، سەنى كىم تۇسىنەدى. بۇل بايعۇستىڭ بارىن جوق قىلاسىڭ عوي. سوندىقتان ويلان. جاڭاعىڭدى قايتىپ ال، ولسەك، الدىمەن ءبىز ولەيىك.

* * *

بۇگىنگى عىلىمي كەڭەس  كوڭىلدى ءوتىپ جا­تىر. مۇنداي وتىرىستاردىڭ ءتۇيىنى كوبىنەسە سەكەڭە بايلانىستى. بۇگىن ول كىسىنىڭ كوڭىل-كۇيى كوتەرىڭكى ەكەن. اركىمگە جىلى ءسوز اي­تىپ، قالجىڭ تاستاپ، ارا-اراسىندا قارقىل­داپ كۇلىپ تە الادى. كەڭەستە ىزدەنۋشى س.ءتو­لەكوۆانىڭ “العىس-قارعىس ءماندى فرا­زەولو­گيزمدەر” دەپ اتالاتىن ديسسەرتاتسياسى تال­قى­لانىپ جاتقان. سەكەڭ ىزدەنۋشىگە قاراپ:

– قازاق ءتىلى مۇنداي سوزدەرگە دە باي عوي، سونىڭ ءبىرازىن سەن دە جيناعان ەكەنسىڭ، ءجون دەلىك. ال بۇلاردىڭ ايەلدەر مەن ەركەكتەرگە ءتان تۇرلەرىن تاۋىپ، جىكتەدىڭ بە؟ –دەپ سۇراق قويدى.

– سوندا ماكەڭ ديسسەرتانتتان بۇرىن الگىلەردى جىميىپ تەرگىشتەي باستادى. سەكەڭ سۇراعىن ودان ارى ناقتىلاي ءتۇستى.

– ماسەلەن، ەركەكتەر ا

يتپايتىن، تەك ايەلدەرگە ءتان قارعىستار بار، سولاردى ايتام!

–ەركەكتەر “قىرعىن تيگىر!” دەپ تە ايتا بەرەدى – دەپ سەكەڭدى قالجىڭعا تارتىپ ەدى. سوندا سەكەڭ جۇلىپ العانداي:

–مۇنى ماكەڭنەن باسقا ەركەكتىڭ ايت­قانىن ەستىگەن ەمەسپىن! – دەپ سارت ەتكىزدى. جۇرت دۋ كۇلدى. سەكەڭ مۇنىمەن تىنعان جوق، ديسسەرتاتسيا ماتەريالىن پايدالانا وتىرىپ، ماكەڭدى تاعى ءبىر ءتۇرتىپ كەتتى. ول س.تولە­كوۆاعا قاراپ:

– ال ەندى بار عوي شىراعىم، مىنا جۇ­مىستى زەرتتەگەندە اشقان جاڭالىعىڭ قاي­سى؟  مۇنى مەن عانا ەمەس، وسىدان 20-30 جىل وتكەن سوڭ مىنا وتىرعان اعالارىڭ دا سۇرايدى. ارينە، ول كەزدە مىنا ماۋلەن مەن عاينيدەن بولا قويماس، ال مەنىڭ بولاتىنىم انىق – دەپ قۋلانا ءتۇستى. سوندا ماناعى ۇتىلىستىڭ ەسەسىن قايىرۋدىڭ جولىن ىزدەپ، اڭىسىن اڭدىپ وتىرعان ماكەڭ، ءوزى قۇرعان قاقپانعا اڭداماي ءوزى كەپ تۇسكەن قۇرداسىنا:

– و، جاعىڭ قارىسقىر! – دەدى اقىرىن عانا. ماناعى ماناعى ما، جۇرت قىران-توپالاڭ كۇلكى قۇشاعىنا ەندى. اسىرەسە، العىس-قارعىس ءماندى سوزدەر تالقىعا ءتۇسىپ جاتقاندا، مىناداي قالجىڭ ءتىپتى جاراسىم تاۋىپ كەتكەندەي ەدى.

***

ماكەڭ مەن عاينەكەڭ پروفەرانستى جاقسى وينايتىن دا، ال سەكەڭنىڭ كارتاعا زاۋقى سوعا بەرمەيتىن. دەگەنمەن جينالعان جەردە ول قاۋىمداسىپ وتىرا قاپ جۇرتتى “كينگوعا” جەگىپ قوياتىن. ويىن ۇستىندە نەشە الۋان قىزىقتى، اڭگىمەلەر، ەستەلىكتەر كەتەدى. سونداي ءبىر اڭگىمەنىڭ قىزعان تۇسىندا، جۇرتتىڭ ايتق

 

انىن بىردە ەستىپ، بىردە ەسىتپەي ءوز ويىمەن ءوزى اۋرەلەنىپ وتىرعان عاينەكەڭ توسىن كيلىگىپ ەلدىڭ ءسوزىن بۇزا بەرەدى. اسىرەسە، سەكەڭ ايتقان ءسوزدىڭ ءبىرىن ۇعىپ، ءبىرىن ۇقپاي، ايتەۋىر ارسالاڭداپ كۇلىپ، كولدەنەڭنەن كيلىگىپ قويماعان وعان ء“اي،  عاينيدەن، ءاي، عاينيدەن، قويساڭشى ەندى، سوزگە قوناق بەرسەڭشى!” دەپ وتىرعان سەكەڭ ءبىر مەزگىلدە مۇلدە شىدامى تاۋسىلىپ، قۇرداسىنا ء“اي، قۇلاعىڭنىڭ  ….  تاس كەرەڭ ميىمىزدى جەپ ءبىتتىڭ عوي. قوياسىڭ با، قويمايسىڭ با. توقتات!” دەيدى.

سوندا ول اشۋلانۋدىڭ ورنىنا:

– بۇل سىمەتتى قويسايشى،  ەكى ءسوزىنىڭ بىرىندە مەنى ماقتايدى دا وتىرادى – دەپ ءماز بولىپ قاراپ تۇرادى.

عاينەكەڭنىڭ مىنا قوجاناسىرلىعىنا باسقالارمەن بىرگە سەكەڭنىڭ دە كۇلۋدەن باسقا شاراسى قالمادى.

ماكەڭنىڭ ديرەكتورلىعى

ءبىر جولى سەكەڭ ۇزاق مەرزىمگە شەتەلگە ساپارعا شىعاتىن بولادى، ۋاقىتشا ديرەكتور ەتىپ قالدىراتىن ءبىر سوليدنىي ادام ىزدەيدى. ءارى ويلاستىرا، بەرى ويلاستىرا كەلگەنشە، مەكەڭنەن ارتىق ىلايىقتى ادام تاپپايدى. ءسويتىپ قانەكەڭمەن /ق.ساتباەۆپەن/ كەلىسەدى دە  ماكەڭدى ينستيتۋتقا ديرەكتور ەتىپ قالدىرادى. بۇل ءتىل مەن ادەبيەتتىڭ ءبىر ينستيتۋت بوپ تۇرعان كەزى بولاتىن. جوسپارلى جۇمىس بۇرىنعىشا ءوز جونىمەن ءجۇرىپ جاتادى. مەرزىمدى ۋاقىتى ءبىتىپ، سەكەڭ ساپاردان ورالادى. اسا كوڭىلدى الپاۋىت ادام اۋەلى ماكەڭە ء/وزىنىڭ كابينەتىنە/ كەلىپ، اسەرلەرىن ۇزاق اڭگىمەلەيدى. بىراق ماكەڭ ەلپەكتەپ، ورنىنان قوزعالىپ، ورىندىق ۇسىنۋ ورنىنا، بارىنشا سالماقتانا، سىزدانا تىڭداپ وتىرادى. ءانى-مىنە دەگەنشە سەكەڭ اڭگىمەسىن تاۋسىپ بىتەدى دە اۋىلدىڭ جاعدايىن سۇراي باستايدى. ماكەڭ بولسا كرەسلوعا جابىسىپ قالعانداي ديرەكتورلىق ورىندى بوساتار ءتۇرى

جوق. شىدامى تاۋسىلا باستاعان سەكەڭ ەندى بىردەڭە دەي بەرگەندە تەلەفون شار ەتە قالدى. ماكەڭ ترۋبكانى جايلاپ الادى دا:

– ءا، قانەكەڭبىسىز. يا، يا كەلدى، وسىندا وتىر. جوق ءالى بىلمەيدى، ايتقان جوقپىن. اپتىعىن باسسىن ۋاقىت بار عوي. بالكىم ءوزىڭىز …  مەن-اق ايتايىن با، مەيلى، جارايدى قانەكە…– دەپ ءسوزدى توقتاتادى. ءسويتىپ، ستول جيەگىندەگى شاقىرتقى كنوپكانى باسىپ قالادى. سىلاڭ ەتىپ جەتىپ كەلگەن سەكرەتارشاعا:

– بىزگە ءبىر شاي كەلتىرشى، قالقام. سەكەڭ ۇزاق جولدان كەلدى عوي، شاي ءىشىپ ەنتىگىن باسسىن – دەيدى بارىنشا سالماقپەن. مىنا جاعدايدى كورىپ وتىرعان سەكەڭ ءبىر قۋارىپ، ءبىر قىزارىپ، نە دەرىن بىلمەي، ەنتىك باسپاق تۇگىلى، ەندى بولماسا جارىلارمان كۇيگە تۇسەدى. اقىرى شىدامى تاۋسىلعان ول:

– يا، ال نە جاڭالىق بار، جاعدايلارىڭ قالاي؟ – دەيدى.

ماكەڭ ونشا ءمان بەرمەگەندەي، كرەسلوعا ودان سايىن شالقالاي بەرىپ:

– شاي الىپ وتىرساڭىزشى، سەكە؟! – دەپ ءتىپتى سىزدانا تۇسەدى. بۇرىن “سەن” دەپ سويلەسىپ جۇرگەن قۇرداسى، ەندى بۇگىن ء“سىز” دەپ سىزىلا قاپتى. بارىنەن دە وسىنىسى ءوتىپ بارادى. ءبىر وزگەرىستىڭ بارىن ءىشى سەزە باستاعانمەن، مانالى بەرى سۇراۋعا باتىلى بارماي وتىرعان سەكەڭ، نەدە بولسا بىلەيىن دەگەن ويمەن:

– ءاي، نەمەنە سوندا، بىردە

ڭە بولدى ما، ايتساڭشى – دەپ ەدى. ماكەڭ ءتىپتى ودان سايىن ماڭىزدانىپ، وڭ قولىن كوتەردى دە،

– ە، باتىر، سابىر. ەر جىگىتتىڭ باسىنا دۇنيەدە نە كەلىپ، نە كەتپەيدى. كەشە سەن، بۇگىن مەن دەگەندەي، الماسىپ كەلىپ جاتقان زامان عوي. سەن كەتكەلى تالاي وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. قازىر ەستيسىڭ. ءبارىن اقىلعا جەڭدىرەتىن الىپ ادامسىڭ عوي، دوستىم. سابىر ەت! – دەگەن دە سەكەڭ ءتىپتى تۇتىگە باستادى.

– نە بوپ قالدى، سونشاما، اكەسى ولگەندى دە ەستىرتەدى دەگەن، ايتساڭشى!

جۇلقىنا تۇسكەن سەكەڭنىڭ ودان سايىن دەگبىرىن قاشىرىپ، ماكەڭ ءۇنسىز عانا تاعى دا شاقىرتقى تەتىكتى باسىپ قويادى. لىپ ەتىپكىرىپ كەلگەن قىزعا “كەشەگى،  قانەكەڭ بەرگەن بۇيرىقتى اكەلشى” دەدى. ول دەرەۋ الگى قاعازدى ماكەڭ قولىنا ۇستاتا قويدى. ءوز ويىمەن ءوزى الەك بوپ الابۇرتىپ ول قاعازدىڭ قانداي قاعاز ەكەنىمەن شارۋاسى بولعان جوق. ايتەۋىر ءبىر سۇمدىقتىڭ حابارشىسىنداي ونى ماكەڭ سىيپالاپ وتىردى دا:

– دوستىم، اۋىر بولسا دا ايتايىن، نە بولسا دا كوتەرىپ كەتەتىن نارلىعىڭ بار ەدى عوي تىڭدا، شىدا يا. سەن كەتكەلى مۇندا ءبىراز وزگەرىستەر بولىپ جاتىر. مەن بۇرىن بىلە بەرمەيدى ەكەم. مىنا جۇمىس ماعان ءتىپتى قولايلىراق سياقتى. جوسپار وزىنەن ءوزى ءجۇرىپ جاتىر. اندا ساندا كەلەتىن قاعازدارعا بۇرىشتاما قويىپ وتىرۋعا دا ابدەن داعدىلانىپ الدىم. ءوزىڭ بىلەسىڭ، سەن سياقتى ەمەس، مىنەزىم جۇمساق اداممىن عوي. سودان دا شىعار كوللەكتيۆ تە “ماكە، ماكەلەپ” ماعان ابدەن باۋىر باسىپ الدى. ال مەنىڭ جۇرتپەن بەت جىرتىسا بەرمەيتىنىم وزىڭە دە ايان ەمەس پە؟!  شاماسى قانەكەڭە دە وسى

مىنەزىم ۇناعان بولۋ كەرەك، ونىڭ ۇستىنە جۇمىس تا ىڭ-جىڭسىز ءبىتىپ جاتىر. ءبىر كۇنى مەنى شاقىرىپ الىپ “ماكە، ءسىزدى ءبىز وسى ديرەكتورلىققا ۇيعارىپ وتىرمىز؟” دەمەسى بار ما. مەن ءۇشىن بۇل كۇتپەگەن جاعداي ەدى. ساسقانىمنان “قانەكە-اۋ، سەكەڭ ءالى ءتىرى عوي!” دەپپىن. ول “سەكەڭ جونىندە ساسپاڭىز، ءبىراز جىل ىستەدى. ءوزىمىز ايتارمىز، تۇسىنىگى مول ادام عوي” دەگەن سوڭ وتىرعان جايىم بار، سەكە! مىنە جاڭالىعىمىز وسى …

شىدامى ابدەن تاۋسىلعان سەكەڭ الگى اشەيىن قاعازدى تەكسەرۋگە دە مۇرشاسى كەلمەي، اۋىر دەنەسىمەن اپىرىپ-جاپىرىپ، كابينەتتەن اتا جونەلدى. سول داۋىل كەۋلەگەن ەكپىنمەن بارىپ، كەلەسى بولمەدە وتىرعان ءمۇسىلىم بازارباەۆتىڭ /ول كەزدە ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى بولاتىن/ ەسىگىن جۇلقا اشادى دا، اماندىق جوق، ساۋلىق جوق:

– سەندەر ءبارىڭ مەنەن قۇتىلا الماي ءجۇر ەكەنسىڭدەر عوي ءا؟  ءبۇلدىرۋىن ءبۇلدىرىپ، سەن دە تۇك بىلمەگەنسىپ وتىرسىڭ با؟

مىناداي وقىس اڭگىمەدەن شوشىنا تۇسكەن ءمۇسىلىم:

– وۋ، سەكە، نە بوپ قالدى، اسسالاۋماعالەيكوم، اۋەلى امانداسالىقتا – دەي بەرگەندە، باسقا اڭگىمە قۇلاعىنا ەنبەي تۇرعان سەكەڭ، ودان ءارى جۇلقىنىپ;

– نە دەپ وتىر، اناۋ مۇرىنىڭ. جارىعان ەكەنسىڭدەر ديرەكتورلىققا. مۇنداي مانساپقورلىعىن قاراشى، كوتىن جەلىمدەپ قويعانداي، ورنىنان تۇرىپ سالەم دە المايدى عوي – دەگەن دە بارىپ ءمان-جايدى اڭعارعان  مۇسەكەن، شەك-سىلەسى قاتقانشا كۇلەدى.

– سەكە، قۇرداسىڭىزدىڭ قالجىڭىن شىن كورىپ قالعاننان ساۋمىسىز – دەپ الپامساداي ادامنىڭ اڭعالدىعىنا ودان ارى ءماز بولادى. ءوزىنىڭ قوپالدىعىنان قالجىڭ تورىنا وڭباستاي تۇسكەنىن ەندى عانا اڭعارعان سەكەڭ

كەرى شورت بۇرىلدى دا قويق

 

الاڭداپ بارىپ ءوز كابينەتىنىڭ ەسىگىن قايتا اشتى.

-ءاي، مۇرنىڭنىڭ … تۇر بىلاي، ءمۇيىزىڭ قاراعايداي بولعان شىعار، بوسات ورىندى – دەگەن سەكەڭنىڭ مىنا قىلىعىن اجۋاعا اينالدىرعانىنا ءماز ماكەڭ سىلق-سىلق كۇلىپ ورنىنان تۇرا بەرىپتى.

                        كىسى جۇمساۋ مادەنيەتى

سەكەڭنىڭ بويىندا، مىنەزىندە ادامدى ويعا قالدىراتىن جايلار مول بولاتىن.

ءبىر جولى سەكەڭنىڭ كابينەتىندە باس قوسۋ بولىپ، جۇرت جينالىپ جاتقان. ەلدىڭ ءبىرازى ورىن بولماي تۇرىپ قالدى. وسىنى بايقاعان سەكەڭ ەسىك جاققا الاڭداپ تۇرعان. شاماسى جۇمسايتىن ادامدى ىزدەگەن ءتۇرى بار. سول ەكى ورتادا قىزمەتكەردىڭ بىرىنە كوزى ءتۇستى دە:

– اينالايىن، اسقارجان، بايقاشى، اندا كىم بار ەكەن! ەل تۇرىپ قالدى،    4-5 ورىندىق اكەلە قويسىنشى! – دەدى. ء“وزىڭ اكەل!” دەپ بۇيىرا سويلەمەدى. جاس جىگىتتىڭ جۇرت كوزىنشە ساعىن سىندىرمايىن دەگەندەي، سىپايىلاپ قانا يشارا جاسادى. زەردەلى جانعا مۇنىڭ ءوزى دە ونەگە ەدى.

                        “سوۆەرشەننو ۆەرنو!  قىسقارت!”.

بۇكىل وداققا اتى ءماشھۇر عالىمدار – تۇركولوگتار جينالعان. ءماسليحاتتى باسقارىپ وتىرعان سەكەڭ كەزەكتى شەشەنگە ءسوز بەرگەن. ول ورىس ءتىلىنىڭ مامانى، ايگىلى ستيليس

 

ت، پروفەسسور ح.ماحمۋدوۆ بولاتىن. سۋرىلىپ سويلەپ ءسوزدى ۇزاتىڭقىراپ الدى. ەلدىڭ دە، سەكەڭنىڭ دە تاعاتى تاۋسىلا باستادى. حايرەكەڭ وعان قارايتىن ەمەس، قىزىپ العان. ءسوزىنىڭ اراسىندا “نە تاك لي، سمەت كەنەسباەۆيچ؟” دەپ قويادى. كەلەسى ءبىر  “نە تاك لي – ءدىڭ ” ارتىنشا شىدامى شەكتەن شىققان الگىندە عانا شاقشاسىن شاقىلداتىپ ءبىر اتىم ناسىبايدى تاستاپ العان سەكەڭ ورىسشا دا، قازاقشا دا تۇسىنىكتى بولسىن دەگەندەي “سوۆەرشەننو ۆەرنو! قىسقارت!” دەدى نىعارلانىپ سارت ەتكىزدى. ورىستار “قۋاتتاپ وتىر” دەسە، قازاقتار سەكەڭنىڭ  مىنا تاپقىرلىعىنا ءماز بولىپ كۇلىسىپ الدى.

تىرشىلىكتە ارالاسۋى مەن شۇيىركەلەسۋى از بولعانمەن، قازاقتىڭ قالجىڭىن قاستەرلەگەن قاسيەتى مول جاندار ەدى-اۋ دەپ تولعاناسىڭ. بۇل ادامداردىڭ بويىندا زامانىنا ىلايىقتى قىلىقتىڭ ءبارى بار ەدى. ولار بىزگە وسىنىسىمەن دە قىمبات، قادىرلى.

ومىرزاق ايتبايۇلى

احمەت بايتۇرسىنۇلى اتىنداعى

ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ

باس عىلىمي قىزمەتكەرى، فيلولوگيا

 

عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور،

ۇعا-نىڭ اكادەميگى

 

 

 

 

 

سونداي-اق، وقىڭىز

مەرگەننىڭ ون بەسى جانە ساقىپجامال

مەرگەن اتانىڭ كەلىنى 76 جاستاعى كۇلان سەيىلوۆا: قازىرگى كۇندە بىرگە تۋعانداردىڭ اراسىندا باۋىرمالدىق ازايىپ بارادى. …

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان