Basqı bet / Ğibadat / Äulieler Swltanınıñ asıl süyegi

Äulieler Swltanınıñ asıl süyegi

Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde  bükil qwrılıstıñ  mağınalıq kindigi – jamağathananıñ törinde ornalasqan äulielerdiñ Swltanınıñ asıl süyegin arulap qoyğan qabirhana bölmesi bolıp tabıladı.

Qabirhananıñ qabırğalarınıñ wzındığı 7,15 metrlik şarşı bölme. Qabırğalarında stalaktittermen kömkerilgen tayızdau oyıqtar bar.  Qabirhananıñ däl ortasında Ämir Temirdiñ  ämirimen Ündistannan äkelingen şımqay jasıl nefrit tektes tastan äulieniñ qwlpıtası (jalpı kölemi: eni -1,25 m, wzındığı -3,15m, biiktigi – 2,6m) qoyılğan. Üş bölikten twratın qwlpıtasta bwrıştama bağanalar men stalaktitterden basqa jazu-sızu joq. Äulie qabirhanasınıñ mañızdılığı  ğimarattıñ törine ornalasqandığınan emes, kümbezdiñ özine jalğasıp jatqan soltüstik portaldıñ tañğajayıp äşekeyinen de añğarıladı. Qwlpıtastı aynaldıra Ämir Temirdiñ Qoja Ahmet YAsauige sıyğa tartqan qola şırağdandarı qoyılğan.  Şırağdandardağı jazulardan  hijiranıñ 799 jılı qwyılğanın oquğa boladı.  Qabirhananıñ töbesi sırtqısı qatparlı, qosqabattı kümbezben  kömkerilip, sırtın mozaykamen qaptağan.  Qatparlı kümbezdiñ sırtqı diametri 10 m, jalpı biiktigi 21 m, kümbezdiñ 52 qatparı bar.  Kümbezdiñ  stalaktitti erneui ğajayıp örnekti mayolikalıq taqtaşalarmen kömkerilip, moyındığına kök tüsti jılanköz kirpişinen örilip, kufa tañbasımen jazılğan, iri jazular bar. Äulieniñ qabirhaansınıñ törde ornlasuı, onıñ erekşe körkem, epigrafiyalıq jazularmen örnektelgen soltüstik portalınıñ  boluı, qatparlı  kümbeziniñ  işi-sırtınıñ, qabırğalarınıñ äsem bezendirilui bölmeniñ qasiet kiesin ayqınday tüsedi.

Qoja Ahmet YAsaui kesenesi. Buklet. Türkistan: «Äziret Swltan» memlekettik tarihi-mädeni qorıq-mwrajayı, 3-şi basılım, 2015.

suret «OYLA Nauçno-populyarnoe izdanie» saytınan alındı

 

Sonday-aq, oqıñız

Äulie üñgir

Bayanauıldağı Qoñır äulie ğajayıp üñgiri elimizdiñ jalpıwlttıq qasietti orındarı retinde erekşe bağalanatın tabiği mwra eskertkişteri …

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan