Basqı bet / Ğibadat / Qasietti keseneler

Qasietti keseneler

IBRAHIM ATA

Häkim ata degen atpen belgili Süleymen Baqırğani (tuğan jılı belgisiz–1186 j.) öziniñ «Aqırzaman» kitabında:
Isqaq Bab wrığı, Şayqı Ibrahim qwlını,Maşayıqtar wlığıŞayqım Qoja Ahmet YAsaui, – dep jırlağan eken. Özi şäkirti bolğan Qoja Ahmet YAsauidiñ äkesi – Şayqı Ibrahim, anası – Qaraşaş ana. Olardıñ keseneleri Qazirgi Oñtüstik Qazaqstan oblısı, köne qala Isfidjab, qazirgi Sayram qalasınıñ soltüstik-şığısında ornalasqan. Erte zamandağı Ibrahim şayqınıñ qabiri üstine ornatılğan kesene uaqıt tezine şıdas bermey, qiratılıp qalğan eken. Qazirgi sağana HİH ğasırdıñ ortalarında qayta köterilgen. 50-inşi jılı bolğan jer silkinisinde kümbezi qwlap tüsken eken. Sol jıldarı kümbezdiñ sırtınan aq qañıltırmen qaptalıp, qayta bezendiredi. Al 1990 jıldarı Ükimet tarapınan qarajat bölinip, keseneniñ irgesinen ötetin joldı 20 metrge arığa bwrıp, tübine topıraq üyip, nığızdağan. Qasietti atanıñ diqanşılıq käsibi de b

olğan. Sonımen qatar, el işinde onıñ äulielik, köripkeldik keremetteri turalı añızdar taralğan. Qasietti babamızdıñ şığu tarihı, arğı tegi turalı şejire jazbaları Sayram mwrajayına qoyılğan. Bizderge jetken añız boyınşa Ibrahim şayıq Sayramnıñ eñ ataqtı ğwlamalarınıñ biri bolğan. Ol wstazı Mwsay şayıqtıñ qızı Ayşa hatunğa (keybir añızdarda Qaraşaş ana) üylengen jäne odan Gauhar Şahnaz esimdi qız ben odan on jastay kişi Ahmet düniege kelgen desedi. Ahmettiñ şeşesi jastay dünie salıp, äkesi jeti jasında qaytıs boladı.

QARAŞAŞ ANA

«Qazaqstan» wlttıq enciklopediyasınıñ 5-tomında «Qaraşaş ana kümbezi – Hİİİ-HİV ğasırlardağı säulet öneri eskertkişi. Qoja Ahmet YAsauidiñ anası – Qaraşaştıñ basına twrğızılğan. Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ Sayram audanında ornalasqan.
Kümbezdiñ jalpı jobası şarşılanıp kelgen (6,3h 6,3metr), töbesi kümbezdi, biiktigi – 7,08 metr. Qabırğa qalauına qosımşa tireu retinde arşa q

oldanılğan. Oñtüstik jäne batısındağı qabırğalarınıñ mañdayşaları süyir jebege wqsatılıp örilgen. Örnekti kirpiş qalau ädisimen kümbez dödegesin aynaldıra beldeu tartqan. Kümbezdiñ törinde Qaraşaş ananıñ märmär taqtaşalarımen kömkerilgen qabiri bar.
Qaraşaş ananıñ şın esimi Ayşa bibi sayramdıq ataqtı Mwsa şeyhtıñ qızı bolğan. Ayşa bibi ömir sürgen Hİ ğasırda ölkemizde ğılım men önerdiñ, mädeniettiñ damığan kezi bolatın. Wlı ğwlama Qoja Ahmettiñ anası öz däuiriniñ közi aşıq, ädepti, bilimdi äyelderiniñ biri bolğan. Qaraşaş ananı bükil türik älemi ardaq twtadı. Ol izgi analıqtıñ simvolı ispettes.
Qaraşaş ananıñ qabirstanında ol kisige qatıstı Ibrahim qoja, Süleymen qoja, Sälim qoja jäne Däuit qoja sındı jandardıñ da qabirleri qoyılğan.
Wlı ğwlama Qoja Ahmettiñ anası öz däuiriniñ közi aşıq, bilimdi äyelderiniñ biri bolıptı. Bügingi zertteuşilerimiz sakraldı äyelder obrazı turalı söz qozğağanda, Qaraşaş anadan bastaytını – zañdı närse.

 

GAUHAR ANA

Gauhar ana kesenesi tarihi arhitekturalıq qwndı eskertkişterdiñ biri retinde «Äziret Swltan» qorıq-mwrajayınıñ qwramına dini-ruhani eskertkiş retinde tizimge alınğan. Elimizdegi dini jäne ğibadat orındarınıñ şoğırında Gauhar ana kesenesi de ataladı.
Kesene qazirgi Türkistan audanı, M.Äbenova wjımı jerinde, Türkistan qalasınan oñtüstikke qaray 4 şaqırım jerde, «Türkistan–Şäuildir» avtokölik jolınan solğa qaray 400-500 metr qaşıqtıqta ornalasqan. Qazirgi tañda Gauhar ana sağanası men ziyarat üyi abattalıp, jalpı aumağı 8 ga aumaqqa ornalasqan. Ziyarat etuşiler tolastamaytın bwl jerde Qoja Ahmet YAsauidiñ qızı Gauhar ana jerlengen.

 

 

Sonday-aq, oqıñız

Sayramnıñ äulieli jerleri

Ortağasırlıq Sayram qalasınıñ qaldıqtarı qazirgi  Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ ortalığı Şımkent qalasınan şığısqa qaray 10 şaqırım …

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan