Şortanbay (Äli Mwhammed) Qanaywlı

Şortanbay men Asan Bwğı aytısı

Şortanbay Qanaywlınıñ tuğanına 200 jıl

Şortanbay Qanaywlınıñ jırları 1993 jılı ğana jeke jinaq bolıp şıqtı. Sol kitapta Şortanbay men Asan Bwğınıñ aytısı, qwrastıruşılardıñ  qolında bolmauı sebepti, üzindi türinde  jariyalanğan.

Biz Şortanbay men Asan Bwğı aytısınıñ tolıq nwsqasın wsınıp otırmız.  Bwl mätin Jezqazğan oblısınıñ Aqadır audanı «Öspen» keñşarında twratın, seksenniñ señgirine şıqqan Äbdiğwl aqsaqaldan  alındı.  Al Äbekeñ aytıstı  kezinde toqsannan asıp, alpısınşı jıldar ortasında qaytıs bolğan äkesi, esimi respublikağa belgili aqın-jırşı Mayasar Japaqovtıñ aytuında qağazğa tüsirgen.

Şortanbay:

Zamandasım, ey, Asan,

Twraqsız zaman, oylasañ.

Baq şirkinge mäz bolma,

Twrmaydı basta baylasañ.

Twrmaytınnıñ sebebi,

Arqanı alğan mınau jau,

Seni de qoymas tübi sau.

Saudamen tapqan tiınğa

Äuliedey sıyınba.

Mwsılmannıñ balasın,

Han, aqsaqal danasın

Qıspaqqa alğan käpirge

Seniñ dağı malıñdı

Tartıp alu qiın ba?!

Haq payğambar twqımı em,

Medet bergen bir iem.

Eldiñ zarın jetkizip,

Söz söylegen jiında

Aytıspaq bop menimen

Niet ettiñ, aqınım.

Qayır joq söz aytıp,

Kesapatqa köz aytıp,

Tekten-tekke küpir bop,

Şatısbassıñ, jarqınım.

 

Asan Bwğı:

Köp söz ayttıñ, Şortanbay,

Ne demeydi qu tañday.

Meşitke ie qojasıñ,

Janğwttımen qwda bop,

Bar jaqsıdan ozasıñ.

Oylamasañ dünie isin,

Esbaymen nege jaqınsıñ?

Söziñe jwrt wyığan,

Des bermegen aqınsıñ.

Kereku, Semey barğıştap,

At, arğımaq alğıştap,

Oylap kettiñ baq isin.

Sen payğambar twqımı,

Men Ändijan qojası,

Tek sen ğana jaqsı bop,

Bärimizden ozbaqsıñ.

Saudamen dünie jidı dep,

Bwl orıstıñ isi dep,

Aldımızğa tosasıñ.

 

Şortanbay:

Söz aytayın Asanğa,

Dünieşilikke maqtanba,

Järmeñkede qaqtañdıñ,

Däuletiñ suday tasqanğa,

Dünieqordıñ mänisi –

Jetpiske keldi bwl jasıñ,

Dünieşilik boldı joldasıñ.

Tänim otqa küymesin,

Tilim meniñ timesin,

Arğı atañ aruaqtı,

Qojası edi bir eldiñ.

Jaqsıdan şıqqan qu keldiñ,

Ata jolın wmıtqan.

Din oqıtıp jön aytpay,

Saudamen ketken öz basıñ.

Ändijandıq sart boldıñ,

Qay eldiñ eñ qojası?

Qaratauda tuğansıñ,

Pälenşe degen mırzasıñ,

Sarıarqağa kelgen soñ,

Tört ayaqtı jorğasıñ.

Osınşa jiğan mülikten

Ne köredi qu basıñ.

Talasıñ bar jalğannan

Äli de bolsa aspaqqa,

Dünieniñ boğı üşin,

Künde josıp aptıqpa,

Wyalarsıñ lahatta,

«Men rabbıñ», -dep swrağanda.

 

Asan Bwğı:

Qarataudıñ halqı ediñ,

Bir atadan jalqı ediñ,

Esek minsek ayıp ne?

Äuelde künä janğa qas,

Arqağa keler, bolar mas.

Meni bügin sart deysiñ,

Qaljaqtan auız jimaytın,

Dualı söz  işke sıymaytın,

Ala qaşpa kök ezu,

Seni atadı Qızılbas.

Pir bolğan soñ tantıqqa,

Qalay zaman bwzılmas.

 

Şortanbay:

Jädigöy jarğış bolmañız,

Aqıret qamın oylañız.

Jasıñ jetti jetpiske,

Iman ber dep swrañız.

Arqağa şığıp nan jediñ,

Nan jediñ de dändediñ.

Swluı bolsa süysem dep,

Jüyrigi bolsa minsem dep,

Künnen künge sändendiñ.

Arqadan qılıp jaylaudı,

Ärkimnen aldıñ baylaudı.

Qiyamet küni bolğnada,

Qanday jerde mekeniñ

Sen ğariptiñ saylaulı?

Bwl aytqanım – aqılım

Atalas tuğan jaqınım,

Qiyamen küni kez bolsa,

Paydası bolmas qapınıñ.

Ağarttı Qwday basıñdı,

Ölşep te bergen jasıñdı,

Sauda degen – eldi arbau,

Qoyarsıñ endi osıñdı.

Şortanbay Qanaywlı, Qay zaman? jinağınan alındı, qwrastıruşı Kämel Jünistegi

Wlı Payğambar jäne wrpaqtarı: şejire-kitapta Asan Bwğı turalı mınaday mälimet bar. Esenqojadan Asanbwğı, (laqap atı  Qasen baba) Odan Sapar, Sadıq,  Äbuarıs tuadı.  Sapardan – Bidan,  Äbdijälel,  Äbdiraşid.  Sadıqtan Zäyd,  Äbuarıstan Baqi Qasenbabin.  Äbuarıs  – Şet audanında  1929-1930 jıldarı  prokuror bolğan, respressiyağa  wşırağan.

Tañbalar

Wqsas maqalalar

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan