باسقى بەت / جارىق نۇردىڭ ساۋلەسى / رابعۇزي / پايعامبارىمىز مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ حاديشامەن نەكەلەسۋى

پايعامبارىمىز مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ حاديشامەن نەكەلەسۋى

مۇحاممەد ع.س. 18 جاسقا جەتكەندە اتاسىمەن بىرگە تۋعان قانداسى عاتكە ابۋتاليبكە: «ەي، قانداسىم! ءبىزدىڭ مۇحاممەد ازامات بولدى. قىز الىپ، ۇيلەنەر ۋاقىتى جەتتى. سەن قالاي ويلايسىڭ؟» – دەدى. سوندا ءابۋتاليب كوز جاسىن اعىزىپ: «ەي، قىز قانداسىم! مەن كۇندىز-ءتۇنى قايعىدامىن. ءبىر قىز الىپ بەرۋگە كۇشىم جەتپەس. ناشار جەردەن قىز الۋىن تاعى تىلەمەيمىن. نە ىستەرىمدى بىلمەي ءجۇرمىن»، – دەدى. سوندا عاتكە: «مەككەدە حاديشا دەگەن باي قاتىن بار. اركىم قىزمەت قىلسا، ەڭبەگىن بەرەر. ءار جىلى شام شاھارىنا ساۋدا قىلۋعا ادام جالداپ جىبەرەدى. مۇحاممەدتى حاديشاعا جۇمساساق، حاديشاعا قىزمەت قىلىپ، شامعا بارسىن. حاديشادان تۇسكەن مالىنا قىز الارمىز»، – دەدى. ءابۋتاليب بۇل ءسوزدى ەستىپ زار جىلادى. كوڭىلىنە قايعى ءتۇستى: «ەي، قانداسىم! ءبىزدىڭ ناسىلىمىزدە بىرەۋگە قىزمەت ەتىپ، مال العان كىم بار؟ مەن مۇحاممەدتى جالعا ءجون كورمەيمىن. ەگەر سەن بۇل پىكىردى ءجون دەپ ويلاساڭ، حاديشاعا بارىپ سويلەس. نە ايتارىن بىلەرمىز»، – دەدى.

مەككەدە حاديشادان باي ەشكىم جوق بولاتىن. ءتورت مىڭ قىزىل ءجۇندى تۇيەسىن ساۋداعا ءار جىلى جىبەرەتىن ەدى. جاز كۇندەرى شامعا، قىس كۇندەرى يەمەنگە بارىپ ساۋدا جاساتاتىن. حاديشا كەرۋەنىمەن بىردە قۇرايىش جۇرتى ساۋداعا بىرگە باراتىن ەدى. حاديشا كىتاپتى كوپ وقيتىن. ەكى ەردەن تۇل قالعانىمەن، كوركەم، سۇلۋ بولاتىن. ارابتىڭ كوپ ۇلدارى جاۋشى جىبەرگەندە، ەشبىرىن قابىل الماعان. حاديشا ءبىر كۇنى ءتۇس كوردى. تۇسىندە اي كوكتەن ەنىپ، حاديشانىڭ قوينىنا كىردى. قوينىنان نۇر شىعىپ، جەر جۇزىنە جارىق سىيلادى. ۇيقىدان ويانعاندا كوڭىلى شات بولىپ، كورگەن ءتۇسىن ءبىر قاعازعا جازىپ، راحىپتان ءتۇسىنىڭ جورۋىن سۇراپ، حابار جىبەردى.

حاديشانىڭ ءبىر ورقا ەسىمدى قىز قانداسى ءتۇس جورۋشى ەدى. ءتۇس ورقەگە سويلەدى: «اسىل تۋعان حاديشاعا جەتكىزىڭدەر. بۇل ءتۇستىڭ جورۋى بىلاي: «مەككە شاھارىندا قۇرايىش ەلىنەن مۇحاممەد ەسىمدى ءبىر جەتىم پايعامبار شىعار. سول پايعامبار سەنىمەن نەكەلەسەر. سەنىڭ قوينىڭا پايعامبارلىق كەلەدى. بارشا عالام پايعامبار نۇرىنا سۇيىنەر. قاتىنداردان ەڭ اۋەلى سەن پايعامبارلىعىنا سەنىپ، يمان كەلتىرەسىڭ. ءتۇسىڭنىڭ شەشىمى وسى»، – دەدى.

حاديشا بۇل ءسوزدى ەستىپ، كوڭىلى شات بولدى. «ول كۇن قاشان جەتەر»، – دەپ جان كوڭىلىنىڭ مۇحاممەد ع.س.-مەن قاۋىشۋىن كۇتتى. وسى ەكى ارادا عاتكەنى قارسى الىپ، حاديشا قۇرمەت قىلدى. حاديشانىڭ كوڭىلى مۇحاممەد ع.س.-عا ءبىرجولا اۋدى. عاتكە: «ەي، حاديشا، ەستىڭىز. عابدوللادان مۇحاممەد ەسىمدى ءبىر ۇل جەتىم قالدى. اتامىز عابدولمۇتاليب ول ءۇشىن بالالارىنا كوپ وسيەت قىلىپ ەدى. ەندى ول ەر جەتتى. كوركەم دە ادەپتى. ءبىز ونى ۇيلەندىرۋگە ءتيىسپىز. اعام عابدۇلمۇتاليبتىڭ اۋقاتى جوق، بالالارى كوپ. ءسىزدىڭ قىزمەتكەرلەرىڭىز شامعا بارماق دەپ ەستىگەن ەدىك. سوعان مۇحاممەدتى تۇيە قاراپ باعۋعا قىزمەتكە الىڭىز. ءبىز سول ەڭبەگىنە قالىڭدىق اپەرەر ەدىك»، – دەگەندە، حاديشا ويعا كەتتى. «ءتۇسىمنىڭ جورۋى وسى بولعاي»، – دەپ ءسۇيسىنىپ ءجۇزى قىزاردى. حاديشا سوندا: «عاتكە، سەن نە ايتساڭ دا قابىل قىلدىم. مۇحاممەدتى وسىندا الىپ كەل، ءتۇر-سيپاتىن كورەمىن»، – دەدى. عاتكە مۇحاممەد ع.س.-ءدى اكەلۋگە كەتتى.

مۇحاممەد ع.س.-ءدى كورۋگە حاديشا ىنتىزار بولدى. سول كەزدە عاتكە مەن مۇحاممەد ع.س. كىرىپ كەلدى. حاديشا قىزمەتكەرلەرىنە: «مۇحامەدتى قۇرمەت ەتىپ، ۇيگە كىرگىزىڭىز»، – دەپ ءامىر قىلدى.

مۇحاممەد ع.س. ءجۇزىنىڭ نۇرى، قاسىنىڭ قارالىعى، كىرپىگىنىڭ سۇرمەسى، ادەپ-قىلىعى ءبارى تاۋرات كىتابىنىڭ سيپاتىنداي. حاديشا ءۇيى تاماشا جۇپار يىسكە تولدى. پايعامبار ع.س. قايدا بارسا سول جەردەن جۇپار ءيىس شىقتى. وتىرعان ورنىنان 40 كۇنگە دەيىن جۇپار ءيىس اڭقىپ تۇرۋشى ەدى. حاديشانىڭ كوزى جەتتى. كوڭىلىنەن: «اقىرزامان پايعامبارى وسى بولار»، – دەپ ءتۇيدى. بىردەن نەكەگە وتىرۋعا مەككە حالقىنىڭ وسەگىنەن قورىقتى. «مۇحاممەدتى شامعا جىبەرەيىن، سابىر ەتەيىن. ينشاللا، ءتۇسىم بويىنشا مۇحاممەد ع.س.-مەن جولداس بولارمىن»، – دەدى. مۇنان سوڭ حاديشا عاتكەگە: «مەن شامعا باراتىن قىزمەتكەرلەرىمنىڭ ەڭبەگىنىڭ اقىسىنا ءۇش التىن بەرەمىن. ال مۇحاممەدتىڭ ەڭبەگىنە 50 التىن اقى بەرمەكپىن»، – دەدى.

حاديشانىڭ كەرۋەن باسشىسى، ادال قۇلى مايسارا بار ەدى. حاديشا سونى شاقىرىپ: «ءاي، مايسارا! مۇحاممەد سەنىمەن بىرگە شامعا بارسىن. سەن مۇحاممەد ءناسىلىنىڭ اراب پاتشالىعىنان ەكەنىن بىلەسىڭ. مۇحاممەدتى ساعان تاپسىردىم. جاقسى ساقتاپ، ماعان ءسالامات جەتكىز»، – دەيدى. مايسارا حاديشانىڭ ايتقانىنا كوڭىل قويىپ، تىڭدادى. ءبىراز ۋاقىتتان سوڭ قوڭىراۋ سوعىلىپ، كەرۋەن قوزعالدى. مەككە حالقى كەرۋەنننىڭ قوزعالعانىن كورىپ، قىزىقتاۋعا شىقتى. سول كەزدە عاتكە ءھام پايعامبار ع.س.-ءنىڭ باسقا قانداستارى دا شىققاندا مۇحاممەد ع.س.-ءدى كوردى. جولاۋشىلار كيىمىن كيگەن ونىڭ ءتۇرىن كورگەندە: «ءاشىم رۋىنان مۇنداي تومەن قىزمەت قىلعان ەشكىم بولعان جوق ەدى، – دەپ، ءاشىم اۋلەتى قاتتى نازالاندى. – مۇحاممەدتىڭ اكەسى ءتىرى بولعاندا، بۇل وسىنداي قىزمەتكە جالدانباس ەدى»، – دەپ زار جىلاستى.

كەرۋەن نەشە كۇن ءجۇرىپ، ءبىر ۇلكەن ساحاراعا جەتىپ، اعاش تۇبىنە توقتادى. سول ساحارادا راحىپ بار ەدى. ول دۇنيە ءسوزىن سويلەيتىن عۇلاما ەدى. ول كەرۋەننىڭ كەلگەنىن كورىپ، كوڭىل قويا قارادى.

مەككەلىكتەر كەرۋەنىنىڭ توبەسىندە تۇرعان ءبىر اق بۇلتتى بايقاپ، مۇحاممەد پايعامبار دا كەلگەن بە ەكەن دەپ، اس ازىرلەپ، سىي-سياپات كورسەتپەككە كەرۋەنشىلەردى شاقىردى. كەرۋەنشىلەر مۇحاممەد ع.س.-ءدى تۇيەلەردى كۇزەتۋگە قالدىرىپ، وزدەرى راحىپتىڭ شاقىرۋىنا كەتتى. راحىپ كەلگەندەردىڭ ءبارىن سارالاپ، تاپتىشتەپ قاراپ شىقتى دا، ولاردىڭ ىشىنەن اق بۇلت كولەڭكە بولارداي ادام تاپپادى. ول: «كەرۋەنشىلەر، بارشاڭىز كەلدىڭىز بە؟» – دەپ سۇرادى. سوندا كەرۋەنشىلەر: «ءيا، بارشامىز كەلدىك»، – دەگەندە، راحىپ سىرتقا شىعىپ قارايدى. اق بۇلت ورنىنان قوزعالماعان قالپى تۇرعانىن كورىپ، كەرۋەنشىلەرگە كەلىپ: «ءسىز ءبارىڭىز كەلمەگەن سياقتىسىزدار. بىرەۋ سىرتتا قالعان سياقتى»، – دەيدى. سوندا ءابۋجاھيل ايتتى: «سىرتتا ەشكىم قالمادى. ءبىر جەتىم قىزمەتشى عانا تۇيەلەردى قاراۋعا قالعان»، – دەدى، سوندا راحىپ: «مەنىڭ نەگىزگى ماقساتىم سول جەتىم بالا. سول بالانى الىپ كەلىڭىز»، – دەيدى. بىرەۋ بارىپ مۇحاممەد پايعامباردى الىپ كەلەدى. راحىپ ءماجير ەسىمدى ەدى. پايعامبار بۇدان بۇرىن ءبىر رەت راحىپتى كورگەن ەدى. راحىپ جۇگىرىپ قارسى شىعىپ، مۇحاممەد ع.س-ءنىڭ اياعىنا جىعىلدى. قۇرمەت ەتىپ، تاعزىم قىلىپ، تورگە وتىرعىزدى. ءسويتىپ، بارشا كەرۋەنشىلەرگە تاعام بەرىپ، زيافات قىلدى.

مۇنان سوڭ مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ قاسيەتىن مەككە جۇرتشىلىعىنا ءبىلدىرۋ ءۇشىن راحىپ: «ءاي، مۇحاممەد! مەنىڭ سەنەن ءبىر ءوتىنىشىم بار. كويلەگىڭنىڭ جاعاسىن اشىپ، ءنابۇت ءمورىن (پايعامبارلاردىڭ ارقاسىنداعى ءموردى ايتادى) كورسەم، كوڭىلىمدە ەش ءشۇبا بولماس ەدى»، – دەيدى. سوندا پايعامبار ع.س. جاعاسىن اشتى. ءماجير-راحىپ ءنابۇت مورىنە ءجۇزىن ءسۇرتىپ، ءوبتى دە: «ءاي، مۇحاممەد! سەن كۋا بول، مەن قارتايدىم. ساعان پايعامبارلىق جەتكەنشە مەنىڭ عۇمىرىم قالماس. بۇگىن كۋالىك بەرەمىن. اللا تاعالانىڭ ءبىر پايعامبارى سەنسىڭ»، – دەدى.

ءابۋجاھيل بۇل جايدى كورىپ، كۇنشىلدىگى ۇستاپ، قاتتى كۇيىندى. ءوز ارالارىندا راحىپكە: «جالعان ايتاسىڭ، مۇحاممەدكە پايعامبارلىق قايدان كەلسىن. جوق ءسوزدى سويلەيسىڭ»، – دەپ كىنا ارتتى. مۇنان سوڭ راحىپ پايعامبار ع.س.-ءنىڭ جەتىستىگىن ايتىپ ماراپاتتادى. ول: «مۇحاممەد راسۋلوللا مەملەكەتتىڭ ايناسى، جۇماق باسشىسى، پايعامبارلار ءتاجى. بارشا ماقۇلىق ونى قۇرمەت تۇتادى. اي مەن كۇن مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ نۇرىنان نۇر العان»، – دەدى. مۇنان كەيىن تۇيەلەر جۇكتەرىن ارتىپ، كەرۋەنشىلەر شام جولىنا بارا جاتقان ساپارلارىن جالعاستىردى. شامعا جاقىن كەلگەندە مايسارا مۇحاممەدكە: «ءاي، مۇحاممەد! ماعان كەڭەس بەر، مالداردى ساتۋعا بۇيىرامىسىڭ؟» – دەگەندە، مۇحاممەد ع.س: «ولاي بولسا، ءبىر-ەكى كۇن سابىر قىل، ساتۋعا اسىقپاعىنىڭ ءجون»، – دەدى. مايسارا راسۋل ع.س.-ءنىڭ يشاراتىمەن مالدارىن قويا تۇرۋعا ءبىر قورا جالداپ الدى. كەرۋەنشىلەردىڭ بارشاسى مالدارىن ساتىپ ءبىتىردى. ءبىر كۇننەن كەيىن رۇستا شاھارىنىڭ حالقى مال الۋعا شامعا كەلدى. ولارعا كەرەكتى مال مايسارادان باسقا كىسىدە قالماعان. سوندىقتان مايساراعا كوپ اقى بەرىپ، مالدارىن ساتىپ الدى. مۇنان كەيىن مايسارا مەككەگە كەرەكتى مال الۋ ءۇشىن پايعامبار ع.س.-نان كەڭەس سۇرادى. مۇحاممەد ع.س: «ءاي، مايسارا! بىرەر كۇن سابىر ەت»، – دەدى. مايسارا سابىر قىلدى. كەرۋەنشىلەر بار مالدى الىپ ءبىتىردى. مۇنان كەيىن، مال كوبەيىپ، باعالارى ءتۇستى. سوندا پايعامبار ع.س. مايساراعا: «ەندى مال الۋىڭا بولادى»، – دەدى. مايسارا ارزان تۇسكەن مالدى الىپ، ەكى جاقتان دا تابىستى بولدى. سول كەزدە شام شاھارىندا ياھيۋديلەردىڭ مەيرامى ەدى. مايسارا مەن ابۋباكىر پايعامبار ع.س-ءدى ياھۋديلەر مەيرامىن كورۋگە الىپ باردى. ياھۋديلەردىڭ شىركەۋىندە 360 قانديل (قانديل – شىراق دەگەن ماعىنادا) جاعىلعان بولاتىن. مۇحاممەد ع.س. شىركەۋگە كىرگەندە مۇباراك كوزى ياھۋديلەردىڭ قانديلدەرىنە ءتۇستى. سول ءسات شىركەۋلەر شىراعىنىڭ شىنجىرلارى ءۇزىلىپ جەرگە ءتۇسىپ، ۇگىتىلىپ قالدى. ياھۋديلەر بۇل ىسكە قايران قالىپ، وزدەرىنىڭ عالىمدارىنىڭ جانىنا بارىپ: «بىزگە نە حيكمەت بولدى؟ بارلىق قانديلدەر سىنىپ، ۇگىتىلىپ قالدى»، – دەپ سۇرايدى. سوندا عالىمدارى: «تاۋراتتا سولاي ايتىلعان. اقىرزامان پايعامبارى مۇحاممەد ياھۋديلەردىڭ ماعباتىنا (شىركەۋ ۇيىنە) كىرسە، بارلىق قانديلدەر ۇگىتىلەر، – دەگەن. دەمەك، ماعباتىمىزعا مۇحام-مەد كىرگەن. ەگەر مۇحاممەدتى تاپساق ءولتىرۋىمىز كەرەك»، – دەپ، مۇحاممەد ع.س.-ءدى ىزدەي باستادى. بۇل ءسوزدى ابۋباكىر مەن مايسارا ەستىپ، مۇحاممەد ع.س.-ءدى الىپ قاشىپ كەتەدى. مۇنان سوڭ ياھۋديلەر كەرۋەنشىلەردىڭ جانىنا ىزدەپ كەلەدى. پايعامبار ع.س. ءبىر جەرگە جاسىرىنىپ ۇلگەرەدى. سوندا جۇكتەرىن تۇيەلەرىنە ارتىپ بولعان سوڭ مۇحاممەد ع.س.-ءدى جاسىرىپ تۇيەگە مىنگىزەدى.

ءابۋجاھيل لاعنەت سول ساتتە ياھۋديلەرگە حابار بەرىپ: «سىزدەر ىزدەپ جۇرگەن كىسىلەرىڭ بىزبەن بىرگە ءجۇر. كەرۋەن ساحاراعا شىققاندا سىزدەر كەرۋەندى قورشاۋعا الىڭىز. مەن سىزدەرگە ونى ءوزىم كورسەتەمىن. سوندا ولتىرەرسىز»، – دەيدى. كەرۋەن قوزعالىپ، ساحاراعا شىققاندا ءۇش ءجۇز ياھۋدي كەلىپ كەرۋەندى قورشادى. ءابۋجاھيل لاعنەت راسۋلوللانى كورسەتتى. سول ۋاقىتتا حاقتاعالادان ءامىر بولدى. كوكتەن قارا بۇلت شىعىپ، قاتتى جاڭبىر جاۋدى. جەر ءجۇزى قاپ-قاراڭعى بولىپ، ەشنارسە كورىنبەي كەتتى. حاقتاعالانىڭ پارمەندىلىگىمەن تۇيەلەر تۋلاپ، ۇستىندەگى جۇكتەرىن ءتۇسىرىپ، ياھۋديلەرمەن سوعىسىپ، ءبارىنىڭ جانىن جاھاننامعا جىبەردى.

مۇنان سوڭ بۇلت كوتەرىلىپ، جاڭبىر توقتادى. كەرۋەنشىلەر جۇكتەرىن ارتىپ، مەككە تاراپىنا جول شەكتى. راسۋلوللانىڭ كەرەمەت قاسيەتتىلىگى اشىق كورىندى. مەككەگە 6 كۇندىك جول قالعاندا مايسارا حاديشادان ءسۇيىنشى سۇراۋعا اسىقتى.

حاديشا ءسۇيىنشى اكەلگەن ادامعا ريزا بولىپ، ءمىنىپ كەلگەن تۇيەسىن سىيلىققا بەرمەك ەدى. ابۋباكىر: «سۇيىنشىگە مۇحاممەدتى جىبەر، ءسۇيىنشىسى بولەك بولار»، – دەدى. مايسارا ءوزى دە مۇحاممەد ع.س.-ءدى سۇيىنشىگە جىبەرۋگە ريزا ەدى. سولاي ەتەيىك دەپ، ءبىر جاقسى تۇيەنى قىمبات زاتتارمەن بەزەندىردى. مۇحاممەد ع.س.-ءدى تۇيەگە مىندىرگەندە ءابۋجاھيل ايتتى: «مۇحاممەدتى جىبەرمەڭىز. بۇل مەككەگە جالعىز بارا الماس»، – دەدى. ابۋباكىر مەن مايسارا ءابۋجاھيل ءسوزىن تىڭدامادى. مايسارا حاديشاعا جازعان حاتىن راسۋلوللانىڭ قولىنا بەرىپ، مەككە جولىنا وزدىرىپ جىبەردى. سول ساعاتتا پايعامبار ع.س. كەرۋەن كوزىنەن عايىپ بولدى. كۇن ىستىق ەدى. پايعامبار ع.س. تۇيە ۇستىندە ۇيقىعا كەتتى. تۇيە كەلە جاتقان جولدى تاستاپ، جايىلىمعا كىرىسىپ كەتتى. حاقتاعالا جەبىرەيىل ع.س.-عا ءامىر قىلدى: «بارىپ، مۇحاممەدتىڭ تۇيەسىن جولعا ءتۇسىر»، – دەدى. جەبىرەيىل ع.س. دەرەۋ تۇيەنى جولعا ءتۇسىرىپ، مۇحاممەد ع.س. تۇيەسىنىڭ وڭ جاعىنا جولداس بولىپ ەردى.

بۇل كەزدە حاديشا مۇحاممەدتى كورۋگە ىنتىزار بولىپ، ۇيدە وتىرۋعا شىداماي، سارايلارىنىڭ توبەسىنە شىقتى. كەلە جاتقان ادامنىڭ توبەسىنەن حاديشا ءبىر اق بۇلتتى اڭعاردى دا: «ەگەر كەلە جاتقان ادام مۇحاممەد بولسا، بارىڭىزگە ازاتتىق سىيلايمىن»، – دەدى كانيزاكتارىنا.

مۇحاممەد ع.س. حاديشاعا سالەم بەرىپ، مايسارانىڭ حاتىن ۇسىندى. حاديشا: «قوش كەلدىڭىز. ءمارحاباتتى مۇحاممەد»، – دەپ شاتتىق ءبىلدىردى. مۇنان سوڭ مايسارانىڭ حاتىن وقىدى. سول ۋاقىتتا كەرۋەن دە شاتتىق قوڭىراۋىن سوعىپ، مەككەگە ساۋ-ءسالامات كەلگەن بولاتىن.

مايسارا حاديشاعا شاتتىق جۇزبەن مالىن تاپسىردى. حاديشا مايسارادان مۇحاممەدتىڭ قاسيەتىن سۇرادى. مايسارا راحىپتىڭ مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ پايعامبار ەكەنىن بىلگەنىن جانە مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ كەڭەستەرىنىڭ وتە پايدالى بولعانىن ايتىپ بەردى. بۇل سوزگە ريزا بولعان حاديشا مايساراعا كوپ سىيلىق تارتۋ ەتىپ، باسىنا ازاتتىق كۇن سىيلادى.

مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ ءابۋتاليب اعاسىنىڭ ۇيىنە قايتاتىن ۋاقىتى جەتتى. ۇيىنە كەلگەندە عاتكە مەن ءابۋتاليب مۇحاممەد پايعامبارعا ايتتى: «سەن حاديشاعا بارىپ، شامعا بارعان اقىڭدى، ەڭبەك پۇلىڭدى سۇرا. ساعان قىز اپەرەمىز»، – دەدى. مۇحاممەد ع.س. حاديشا جۇرتىنا باردى. سوندا حاديشا ورنىنان تۇرىپ، كانيزاكتارىنا: «بارىڭىزدار، قۇرمەت قىلىپ، الىپ كىرىڭىزدەر»، – دەدى. كانيزاكتارى مۇحاممەدتى ۇيگە الىپ كىرىپ، تورگە وتىرعىزدى. حاديشا ءسوز باستادى. «ءاي، مۇحاممەد! سويلە، نە جۇمىسپەن كەلدىڭ؟» – دەدى. راسۋل ع.س. ايتتى: «اتالاس قانداسىم ءابۋتاليب سىزگە جىبەردى. شامعا بارىپ قىزمەت ەتكەن اقىڭدى سۇرا»، – دەدى. «مەنى ۇيلەندىرۋگە نيەتتەرى بار»، – دەپ ۇيالىپ باسىن تومەن سالدى. حاديشا ايتتى: «ءاي، مۇحاممەد! ول اقىڭىز از. وعان قىز الا الماسسىڭ. مەن ساعان ءوزىم ءبىر قاتىندى ايتايىن. ارابتىڭ بەك ۇلىلارىنان، بەك كوركەمدەرىنەن تالاي جاۋشى كەلگەندە، ول وعان كەلىسپەگەن. ونىڭ ءبىر ايىبى – تۇل. ەگەر ول قاتىننىڭ تۇلدىعىنا قاراماي قابىل ەتسەڭ – ول ساعان قىزمەتشى بولادى»، – دەدى. مۇحاممەد ع.س. حاديشادان بۇل ءسوزدى ەستىگەننەن كەيىن كوڭىلىنە وي كەلدى: «بىزگە ونداي سۇلۋ، ءارى باي قاتىن قايدان ءناسىپ بولسىن! حاديشا مەنى ماسقارا قىلدى» – دەپ ويلاپ، قاپالانىپ شىعىپ كەتتى. ءابۋتاليبتىڭ ۇيىنە كەلدى. ءابۋتاليب پەن عاتكە مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ قايعىلى حالىن كورىپ: «ساعان نە بولدى؟» – دەپ سۇرادى. راسۋلاللا: «حاديشا مەنىڭ قىزمەت اقىمدى بەرمەس بۇرىن، مەنى ماسقارا قىلدى. ويلان!» – دەدى. عاتكە حاديشاعا كەلىپ: «ءاي، حاديشا! ءبىزدىڭ مۇحاممەدتى نە ءۇشىن ماسقارا قىلدىڭ؟ سەنىڭ بايلىعىڭ كوپ بولسا، ءبىزدىڭ ءناسىلىمىز اسىل ەدى»، – دەدى. حاديشا عاتكەنىڭ ءسوزىن ەستىگەننەن كەيىن، كوپ كەشىرىم ءوتىنىپ: «ءاي، عاتكە! ءسىزدىڭ ناسىلگە كۇلگەن ەمەسپىن. مۇحاممەد بەك ادەمى، ءارى قاسيەتتى. مەن مۇحاممەدكە ءوزىمدى قارىز قىلدىم. مۇحاممەد مەنى قابىل ەتسە، ءوزىم قاتىن بولايىن. مۇحاممەد قابىل ەتپەسە، ولە-ولگەنشە ەشبىر ادامعا تۇرمىسقا شىقپاسپىن»، – دەدى. سوندا عاتكە: «ارينە! بارلىق ءسوزىڭ دۇرىس. مۇحاممەد بەك ادەپتى، كوركەم، قاسيەتتى. تەك مالى جوق»، – دەدى. حاديشا ايتتى: «ونىڭ مالى بولماسا، مەن مالعا قىجالات ەمەسپىن. مال وزىمدە دە كوپ. تەك نيەتىم مەن مۇراتىم مۇحاممەدكە قوسىلماق ەدى»، – دەدى.

حاديشانىڭ بۇل ءسوزىن ەستىگەننەن كەيىن عاتكە: «سەنىڭ بۇل سىرىڭدى قانداسىڭ ورقە بىلە مە»، – دەدى. حاديشا: «بىلمەيدى. تەك، سەن ابۋتاليبكە ايت. مەنىڭ قانداسىم ورقەنى قوناق قىلسىن. تاماق بەرسىن، جەگىزسىن، ىشكىزسىن. كوڭىلى تولعان ساتتە: قانداسىڭ حاديشانى ءبىزدىڭ مۇحاممەدكە جۇپتىلىققا بەر دەپ سۇراسىن. ينشاللا، قابىل قىلار»، – دەدى.

ءتاڭىر سوزىندە تۇرعانى ءۇشىن ورقەگە تاباق-تاباق سىيلار تارتىلدى. «نەندەي ۇلى داۋلەت يەلەرىنەن، پاتشالاردان جاۋشى كەلگەندە بارماعان ەدى. ەندى ءابۋتاليبتىڭ جەتىمىنە باردى»، – دەپ حاديشانى مەككە حالقى كىنالادى.

ءXىىى عاسىردىڭ اياعى مەن ءXىV عاسىردىڭ باسىندا كونە تۇركى تىلىندە ءىرى تۋىندىلار اكەلگەن ناسيرۋددين بۇرھانۋددين رابعۇزيدىڭ «قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» ەڭبەگىن تاتارشادان اۋدارعان روزا مۇقانوۆا

سۋرەتتى تۇسىرگەن  سۇلتان سەيىت

 

سونداي-اق، وقىڭىز

قيسسا مۇحاممەد ءساللۇللاھۇ-عالايھي ءۋاسسالام

عابباس رازيوللا عانۇھما ايتادى: «حاقسۇبىحانا ۋا تاعالا جۇماقتى، تامۇقتى، جەر مەن كوكتى، عارىش ءۋا كۇرسينى …

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان