باسقى بەت / سىر-سۇحبات / شايانداعى قوسىم يشان مەشىت-مەدرەسەسىنىڭ بەيمالىم تاريحى
قوسىم يشان مەن ۇرپاقتارى جاتقان ساعانا

شايانداعى قوسىم يشان مەشىت-مەدرەسەسىنىڭ بەيمالىم تاريحى

جازۋشى، ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى ءادىھام شىلتەرحانوۆتىڭ قيراپ جاتقان اپپاق يشان مەدرەسەسىنىڭ قالاي مادەني مۇرا رەتىندە مەملەكەت قاراۋىنا الىنعانى جونىندە ايتىپ بەرگەنى

ە.ءا. – كوكە، مەن جۋىردا ءسىزدىڭ كەنجە بالاڭىز مۇراتتان كەزىندە شايانداعى اپپاق يشاننىڭ مەدرەسەسىن قالايشا ساقتاپ قالعاندارىڭىز جونىندە ءبىر اڭگىمە ەستىپ ەدىم، سول جونىندە ءوز اۋزىڭىزدان ەسىتكىم كەلەدى، بايانداپ بەرسەڭىز.

ءا.ش. – ۇمىتپاسام 1950 جىلدىڭ اياعىندارى بولاتىن. ول كەزدە اپپاق يشان مەشىتىنىڭ بارلىق بولمەلەرى كەڭسە بولاتىن. ءبىر بولمەسىندە اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ ءبولىمى بار، كومسومولى بار، پروفسويۋزى بار، ميليتسياسى بار، اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ باسقاسىنىڭ بارلىعى سوندا بولاتىن. مەدرەسە ول كەزدەرى ابدەن توزىپ، تەرەزەلەرىنە شەيىن قۇم باسىپ، بۇرىنعى ەسىكتەرى قۇرىپ كەتكەن كۇيدە. ىلگەرىدە سوعىلعان سۋاعارلارى ءشىرىپ، ابدەن توزىپ جاڭبىر سۋى بولسىن، ەرىگەن قارى بوسىن ءىشى-سىرتىنا اعىپ دۋالدارى كوگەرىپ، كىرپىشتەرى ەزىلىپ جاتاتىن. كەڭسە بولعان سوڭ بىرەۋ ەسىك شىعارادى، بىرەۋ تەرەزە شىعارادى، ءبارى ويىنا كەلگەنىن ىستەپ جاتادى.

ۇستىنە شىعىپ كورسەم كۇمبەزدەرىنىڭ اراسىندا، ۇلكەن كۇمبەزىنىڭ اينالاسىندا شاشىلىپ جاتقان كىتاپ ەكەن. كىم شىعارىپ تاستاعانىن، قاي جىلى شىعارىپ تاستاعانىن، نەشە جىلدان بەرى جاتقانىن بىلمەيمىن ەندى، بىراق جاتقان كىتاپتىڭ ەسەبى جوق كوپ كىتاپ. قاعازدارىنىڭ بەرىكتىگىنە تاڭ قالدىم. ەندى ول كەزدە جاستاۋ كەزىمىز عوي ونشا ءمان بەرە قويمادىق. ول كىتاپتى جيناپ الۋعا وندا مەندە تام دا بولمادى، بىرەۋلەردىڭ ءبىر كىشكەنتاي بولمەسىندە وتىرىپ، ءسويتىپ قىزمەت ىستەپ جۇرگەن كەزىمىز عوي. ءالى ورنىعا قويماعان شاعىمىز. دەگەندە سول مەشىتتىڭ قيراپ بارا جاتقانىن كورىپ سول كەزدەگى مادەنيەت مينيسترلىگىنە، ول ۋاقىتتا حالىق كوميسسارياتى دەيدى عوي، سوعان حات جازدىم. حاتىمدا مەشىتتىڭ سحەماسىن سىزدىم، جاڭاعى قۇلاپ جاتقان جەردەرىن، جالپى ءبارىن سۋرەتكە تۇسىرگىزدىم. ءسويتىپ الماتىعا وسىنى قۇندى ارحيتەكتۋرا ۇلگىسى رەتىندە ەسەپكە الىپ ونى امان الىپ قالۋعا ءوتىندىم. سوسىن بۇرىنعى قيراپ كەتكەن ءمىنبارلارىن دا جازدىم. سودان، شاماسى ەكى ايدا، نە كەرەك حات كەلدى. حات كەلگەندە «بۇنى ۇلكەن مادەني مۇرا رەتىندە قاراۋعا بولمايدى، سول سەبەپتى ونى جەرگىلىكتى اۋداندىق اتقارۋ سوۆەتىنىڭ كوميتەتى ءوزىنىڭ ەسەبىنە الىپ، وزدەرى قامقور جاساسىن» دەلىنىپتى وندا. مەن ەندى بۇل مەشىتتى ءبىزدىڭ ازىرەتى سۇلتاننان كەيىنگى قۇرىلىسى كۇردەلى ارحيتەكتۋرالىق مۇرا ەكەندىگىن جازعانمىن، بىراق ول جەردەگىلەر بىلمەدى ما، الدە بىلگىسى كەلمەدى ما، ونى ساقتاپ قالعىسى كەلمەدى.

ءسويتىپ جۇرگەندە شايانعا ءاسىلحان وسپانۇلى رەداكتور بولىپ كەلدى اۋداندىق «سوتسياليستىك كولحوز» گازەتكە. سول رەداكتور بولىپ كەلگەندە، بۇل ەندى ءاسىلحان دەگەن ءبىر ۇلتجاندى، ءوزى ءاربىر ەسكىلىك مۇراعا وتە سونداي جاقسى كوزبەن قارايتىن ازامات ەدى عوي جان-جاقتى. ەكەۋمىز دوستىق قاتىناستامىز. اپپاق يشاندى قايتەمىز ەندى دەپ ءوستىپ جۇرگەنىمىزدە جوعارعى كەڭەستىڭ دەپۋتاتتىعىنا كانديدات بولىپ شىراقبەك قابىلبەكوۆ دەگەن، وسى مىنا ءبىزدىڭ قازىرگى كگب-نىڭ باستىعى، سول دەپۋتات بولىپ ءتۇستى. سول ازامات ەلدى جيناپ قانداي مۇقتاجدارىڭ، وتىنىشتەرىڭ بار دەگەندە، امانات تاپسىرۋ دەگەن بولادى دەپۋتاتقا، ءاسىلحان سول كەزدە «مەنىڭ وسىنداي ءوتىنىشىم بار، سونى ەسەپكە الماي جاتىر دەپ. كورەر كوزگە قۇرىپ قيراپ بارا جاتىر. وسىعان جاردەم بەرسەڭىز قايتەدى؟» دەپ ۇسىنىس جاسادى. ول ءوزى ازامات جىگىت ەكەن كوپ ۇزاماي، ءبىر اپتادا ءوتتى مە، وتپەدى مە، مەشىتتى سول قابىلبەكوۆ ۇكىمەت ەسەبىنە الدىرىپ، سودان كەيىن كەڭسەلەر جايلاپ مەشىتتىڭ ءىشىن بوساتا باستادى. بىرەۋلەرىنە جاڭادان تام سوعىلدى، كەيبىر مەكەمەلەر وزدەرىنە جاي سالدىردى، قارجى مينيسترلىگى ءوزىنىڭ سالاسىنا تام سوعىپ الدى. اۋداندىق اتقارۋ كوميتەتى وزدەرىن رايكومنىڭ تامىنا جالعاپ الدى، باسقالار، مادەنيەتتەگىلەر كلۋب-كلۋبىنا كوشتى، ايتەۋىر ءسويتىپ-ءسويتىپ مەشىت قيراۋدان امان قالدى. ءوستىپ قۇرىپ كەتۋگە ءازىر تۇرعان مەدرەسە مەملەكەتتىڭ قورعاۋىنا الىندى. ەندى جالعىز ول مەشىت ەمەس، بۇلاعىنىڭ سۋى دا قۇري باستاعان ول ۋاقتا. سول كەزدەرى يشانداردىڭ تامدارى بولاتىن، بۇلاق جاعالاي مەشىتتىڭ شىعىس جاعىندا – اپپاق يشاننىڭ تامى، سابىر يشاننىڭ تامى، ءمادي يشاننىڭ تامى، قوسىم اۋلەتىنەن شىققان بارلىق يشانداردىڭ تامى بولاتىن. ول تامداردىڭ ءبارى، وسى ازىرگى ءبىزدىڭ شىعىس ستيلىندە باستىرماسىمەن، اشەكەيلەنىپ جازىلعان، ەڭسەسى بيىكتەۋ، سول كەزدەگى كەپە تامداردان بولەك كورىنىپ، ەرەكشەلەنىپ تۇراتىن. وكىنىشكە وراي ولاردىڭ ەشقايسىسى دا ساقتالمادى. بۇلاعى دا كومىلىپ قالدى. بۇلاعىنىڭ كومىلگەنى سول كەيدە مەشىتتىڭ سالماعىمەن باسىلىپ قالدى ما دەپ ويلاپ ءجۇردىم ءوزىم.

ە.ءا. – بۇلاعى بولدى دەيسىز با باسىندا؟

ءا.ش. – ءتۇرى جامان ۇلكەن بۇلاعى بولاتىن. قاراباستاۋ دەيتىن ۇلكەن باستاۋ بولاتىن. ءداۋ ارىق سۋى اعاتىن. ونىڭ توڭىرەگىندە ۇلكەن باۋى بولاتىن، ءوزى ءبىرتالاي ءتورت-بەس گەكتارداي القاپ جاقسى توعايى بولاتىن. سول بۇلاقتىڭ باسىندا عوي سوعىلعان ول مەشىت ءاۋ باستا. ول بۇلاقتىڭ كوزى سول كۇيى اشىلماي قالدى ەندى. سوسىن قالعاندارىنىڭ ءبارى قۋراپ قالدى.

ە.ءا. – وتكەن جولى اسقا بارعانىمىزدا بالداي اپام جاڭاعى قوسىم يشاننىڭ مۇردەسى جاتقان ساعاناسىندا پودۆالى بولۋشى دەپ ايتقانى باردى، سول تۋرالى نە ايتىپ بەرە الاسىز؟

ءا.ش. – ءيا، ونىڭ استىندا پودۆالدى ءۇيى بولاتىن. شاياندا ايجارىق دەگەن مىقتى، ءتاۋىر جىگىت بولدى. وسى سول جەردەگى شاياندىق جىگىتتەردىڭ الدىڭعى قاتارىنداعى، رەڭى دە بار، باتىلدىعى دا بار، باتىرلىعى دا بار، حالىققا بەدەلى دە بار، سول قايتىس بولعان شەشەسىن قويا المادى. ارىستاندىنىڭ جەلىنىڭ سوققاندىعى سونشا، جاڭاعى دوسىم ەندى مىقتى، ءوزى سياقتى جىگىتتەردى جيناپ الىپ كور قازدى، بىراق جاڭاعى جەل قازدىرمادى عوي جەردى. جەردىڭ قاتتىلىعى سول باللون جاعىپ، اعاش جاعىپ، كەروسين قۇيىپ، سولياركا قۇيىپ جەردى ورتەپ، داۋىلمەن ارالاسىپ ءۇش كۇن ءسويتىپ الەك بولىپ قازاماي قويعاننان كەيىن، قاريالار «بۇل، قۇداي ماقۇل كورمەي تۇرعان تىرلىكتى، سەن نەعىپ قاسارىساسىڭ، شەشەڭدى كەيىن-اق قويارسىڭ، مىناۋ قوسىم يشاننىڭ وسىندايعا ارناپ قويعان جايى بار ەمەس پا، سوعان قوي» دەپ كوندىرىپ سوندا قويعانى ءالى ەسىمدە. وندا تەك جالعىز عانا ونىڭ شەشەسى ەمەس، كوپتەگەن ادامدار جاتقان تۇعىن. ءبارى امانات قويىلعان. ال ەندى ءازىر، بىلمەيمىن، بەكىتىپ تاستاپتى دەيدى عوي ادامدار.

ە.ءا. – اپپاق يشاننىڭ مەدرەسەسى سوعىلعان كەزدە كەنەسارىنىڭ بالاسى احمەت تورە 400 قوي بەرگەن ەكەن دەگەن ءسوز ەسىتكەنىم بار. وسى جونىندە ءبىر نارسە بىلەسىز با؟

ءا.ش. – ەندى مەنىڭ بىلەتىنىم ابىلايدىڭ قاسىم دەگەن بالاسى بار ەمەس پا، سونىمەن قوسىم اۋلەتى قۇداندالى بولعان. سىزدىق تورەمەن قوسىم يشاننىڭ بالاسى قۇربانجان ەكەۋى بىرگە جۇرگەندەرى، بىرگە سوعىسقاندارى دا بەكەر ەمەس. قىز بەرگەن، قىز الىسقان، ول كەزدە تورەمەن قوجالار قىز الىسپاسا قاراعا قىز بەرە المايدى. ءسويتىپ ولار قۇداندالى بولىپ كەتكەن. سوسىن سوعىلاتىن مەشىتتىڭ قۇرىلىسىنا، باسقاسىنا احمەت تورەنىڭ جاردەم بەرۋى ابدەن مۇمكىن.

ە.ءا. – جاڭا سىزدىق تورەمەن قۇربانجان تۋرالى بىرگە سوعىستى دەپ ايتىپ قالدىڭىز، سول تۋرالى تاعى نە ايتارىڭىز بار؟

ءا.ش. – ەندى ەلەۋسىز قالىپ كەلە جاتقانداردىڭ بىرەۋى وسى مىناۋ قوسىم يشاننىڭ بالاسى قۇربانجان. ءبىز ەندى سەيداحمەتتى، سەيداحمەتتىڭ ۇرپاقتارىن ءازىر كوبىرەك ايتىپ ءجۇرمىز، ال ول ۇمىت قالىپ ءجۇر. ول تۋرالى ەل اراسىندا ەسىتكەن مىناداي ءبىر ولەڭ جولدارى ەسىمدە بار:

نە داۋلەر ءوتىپ كەتتى دۇرىلدەگەن،

قۇلاتاي، قوسىمقوجا ءپىرىم دە ولگەن،

سەيىتمامبەت مەككەدە ولگەن حانداي ەدى،

تۋ ۇستاپ سەيىتاحمەت بىلىنبەگەن.

سەيتمامبەتى مەككەدە ءولىپ كەتكەن. قوسىم يشاننىڭ سەيداحمەتىنەن تاراعان بالالارى ەندى مىنا اپپاق يشان، سابىر يشان، ءمادي يشان جانە باسقا يشاندار. ال ەندى سميرنوۆتىڭ جازبالارىندا تۇركىستاندى قورعاۋعا سىزدىق تورەمەن بىرگە قوسىم يشاننىڭ بالاسى قۇربانجان قاتىسقانى ايتىلادى. ۆەرەۆكيننىڭ اسكەرى تۇركىستانعا كەلدى دەگەندى ەسىتكەننەن كەيىن سىزدىق تورە، ول كەزدە مىناۋ شولاققورعاندا، سوزاقتا اسكەرباسى ەكەن، سول جۇمىسىن تاستاپ مىقتى-مىقتى جىگىتتەرمەن، ونىڭ ىشىندە قۇربانجان دا بار، سولاردى باستاپ جاڭاعى تۇركىستاننىڭ قاقپاسىنا كەلىپ كىرەدى. سوسىن سىزدىق تورە قالانىڭ باسشىسى، قوقاننىڭ ادامىنا «ءبىز قاراپ وتىرماي تۇندە ۇيقىداعى ورىستارعا بۋىل جاسايىق» دەپ ۇسىنىس جاسايدى. الايدا تۇركىستاننىڭ باسشىسى ولاردىڭ بۇل ءىسىن قۇپتامايدى. «ءبىز ىشتە وتىرىپ قورعانامىز. ولار قالانى الا المايدى. الا الماعان سوڭ كەلگەن جاعىنا اقىرى قايتىپ كەتەدى» دەپ. سولاي ويلايدى. «ال ەندى وزدەرىڭ سىرتقا شىعىپ سوعىسام دەسەڭدەر وزدەرىڭ بىلىڭدەر، وعان قارسىلىعىم جوق» دەيدى. سودان سىزدىق تورە مەن قۇربانجان ورىسقا ءتۇن جامىلىپ شابۋىل جاساپ ءبىراز ادامدارىن قىرادى. ءسويتىپ تاعى دا ءبىر ءتۇنى شابۋىل جاساماق بولعاندا، سارتتان ءبىر ساتقىن شىعىپ سىزدىق پەن قۇربانجاننىڭ ويىن ورىستارعا جەتكىزىپ قويادى. سوسىن ورىس اسكەرلەرى بۇلاردى زەڭبىرەگى بار، مىلتىعى بار، وق جاۋدىرىپ قارسى الىپ، شىققان جەردە قىرىقتاي جىگىت ءولىپ كەتەدى. اتىنان قۇلاپ جىعىلعان قۇربانجان

جاياۋ ءجۇرىپ سوعىسقان عوي سوندا ورىسپەن. ءسويتىپ ءجۇرىپ تالايىن تۋراپ قىرىپ تاستاعان. وڭايلىقپەن ورىستاردىڭ تيگەن وعىنا دا قۇلاي قويماعان. سوسىن سىزدىق تورە قاسىنداعى جىگىتتەرمەن باسقا ءبىر ات الىپ جەتكەندە، ونىڭ تەك قوشتاسۋعا عانا شاماسى كەلىپتى. كەيىن ۆەرەۆكين قازاقتاردىڭ باتىرى ءولدى دەگەننەن سوڭ كەلىپ كورسە، جاڭاعى رەڭىن، ءجۇزىن، باسقاسىن كورىپ تەگىن ادام ەكەندىگىن كورىپ، سۇيەگىن سۇراپ كەلگەن ادامدارعا بەرىپ جىبەرىپتى. سوسىن ونى الىپ كەلىپ اۋلەتىنە، قوسىمقوجانىڭ قاسىنا قويىپ جەرلەگەن ەكەن. قازاقتىڭ وسى تاۋەلسىزدىك جولىندا ولگەن باتىرلارىنىڭ ءبىرى وسى قۇربانجان. ازىرگى وسى اپپاق يشاننىڭ اۋلەتى، كەشەگى اس بەرىپ جۇرگەن قۇربانىڭ، سول قۇربانجاننىڭ اتىنان قويىلعان. اكەلەرى سونداي ازامات بولسىن دەپ سونىڭ اتىن ءسويتىپ قويعان. مەن ودان وزىنەن سۇرادىم «وسى سەنىڭ اتىڭدى سول قۇربانجاننىڭ اتىنان قويدى ما اتالارىڭ، جوق قالاي قويدى سەنىڭ اتىڭدى؟» دەپ سۇراعانىمدا،  «ءيا، سولاي» دەدى. ءسويتىپ ايتقانى ويىمدا.

ە.ءا. – اڭگىمەڭىزگە كوپ راحمەت، كوكە.

ءا.ش. – كوپ جاسا، قاراعىم.

جازىپ العان سۋرەتشى ەرالى ءاسىلحانۇلى،

شىمكەنت قالاسى، قىركۇيەك، 2014 جىل.

 

اپپاق يشان مەشىت-مەدرەسەسىن ساقتاپ قالعان ەكى دوس جايلى بىرەر ءسوز

 ءاسىلحان وسپانۇلى – 1924 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ورداباسى اۋدانىنىڭ كومەشبۇلاق اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. وبلىستىق «وڭتۇستiك قازاقستان» گازەتiندە، شىمكەنت اۋىلدىق اۋداندىق «ستالين تۋى»، سارىاعاش اۋداندىق «لەنين جولى»، شايان اۋداندىق «سوتسياليستiك كولحوز» (1956-1958) گازەتتەرiنiڭ رەداكتورى، لەنگiر قالاسىندا «لەنگiر جۇمىسشىسى» گازەتiندە قىزمەت اتقاردى.

1942-1944 جىلدارى شىمكەنت مۇعالiمدەر ينستيتۋتىندا وقىدى. 1948-1955 جىلدارى قازاقتىڭ مەملەكەتتiك ۋنيۆەرسيتەتiنiڭ (بۇگiنگi ءال-فارابي اتىنداعى) فيلولوگيا فاكۋلتەتiنiڭ جۋرناليستiك ءبولiمiن سىرتتاي وقىپ بiتiرiپ، جۋرناليست ماماندىعىن الدى. قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسi. 1959-1962 جىلدار ارالىعىندا قازاقستان عىلىم اكادەمياسىنىڭ م.و. اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ اسپيرانتۋراسىن ءبىتىردى. 1966-1987 جىلدارى شىمكەنت پەداگوگيقالىق ينستيتۋتىندا ۇزتاز بولدى. 1964-شى جىلى ديسسەرتاتسيا قورعاپ، فيلولوگيا عىلىمىنىڭ كانديداتى عىلىمي اتاعىن الدى.

1985 جىلى «ەڭبەك ارداگەرi» مەدالiمەن ماراپاتتالىپ، «قازاقستاننىڭ حالىق اعارتۋ iسiنiڭ وزىق قىزمەتكەرi» ارناۋلى اتاعىن الدى.

ءاسىلحان وسپانۇلىنىڭ بۇكiل قىزمەتi عالىم-فيلولوگ، ۇستاز-پەداگوگ، جورنالشى، اۋدارماشى جازۋشى سيپاتىنداعى نەگiزگi ءتورت سالادان تۇردى.

2005 جىلى شىمكەنتتە قايتىس بولدى.

ءاسىلحان وسپانۇلى مەن زايىبى ورازكۇل باتىربەكقىزى

عىلىم جولىنداعى قىزمەتى

وڭتۇستiك قازاقستان ايماعىنىڭ التى بiردەي اقىنىن – مادەلiقوجا جۇسiپقوجاۇلىن، قۇلىنشاق كەمەلۇلىن، مايلىقوجا سۇلتانقوجاۇلىن، مولدا مۇسا (مۇسابەك) بايزاقۇلىن، نۇرالى نىسانبايۇلىن، ەرگوبەك قۇتتىبايۇلىن حIح عاسىرداعى جانە حح عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق ادەبيەتiنiڭ تاريحىنا ەنگiزدi. «قاراتاۋ اتىرابىنىڭ اقىندارى» مونوگرافياسىن (1983), «قاراتاۋ شايىرلارى» وقۋلىققا كومەكشi قۇرالىن جاريالاپ (1991) «حVIII-حIح عاسىرلارداعى قازاق اقىندارى» (1962), «حح عاسىر باسىنداµى قازاق اقىندارى» (1963) حرەستوماتيالىق جيناقتاردى قۇراستىرۋعا قاتىسىپ، مادەلiقوجانىڭ «ادiلەت دەپ…»، قۇلىنشاقتىڭ «وسيەتiم»، نۇرالىنىڭ «ساۋدا يشان»، ەرگوبەكتiڭ «ساعىندىم داۋىسىن بوتانىڭ» اتتى شىعارمالار جيناقتارىن (1991), مايلىقوجانىڭ 1972-شi جىلى «ناقىل»، نۇرالىنىڭ 1974-شi جىلى «ساۋدايشان» جيناقتارىن جانە مايلىقوجانىڭ ءتورت بiردەي كiتابىن – «ناقىليات»»، «دۇنيە-اي»، «تىمسال»، «قارا ءسوز» جيناقتارىن 1993-94-شi جىلدارى، سونداي-اق مادەلiقوجا، قۇلىنشاق، جولبارىس، اسان، يسابەك، ەرگوبەك، ساۋىتبەك، اقبوپە اقىنداردىڭ شىعارمالارىنان قۇرالعان «سەمسەر ءسوز» (1995), مايلىقوجانىڭ «ءامiر امزە» (1996) كiتاپتارىن، قورىتىپ ايتقاندا 20 كiتاپ باستىرىپ شىعاردى. ءسويتiپ، وڭتۇستiك قازاقستان وبلىسىنىڭ قازان توڭكەرiسiنەن بۇرىنعى قازاق ادەبيەتiنiڭ تاريحىن ءتۇزiپ شىقتى دەسە دە بولادى.

جۋرنالشىلىق قىزمەتi

بۇل باعىتتاعى قىزمەتiنiڭ ەرەكشە ەسكەرiپ ايتار بiر جەمiسi دەپ جەرلەسiمiز گەنەرال سابىر راقىموۆتىڭ تۋىسقان قازاق-وزبەك حالىقتارىنىڭ ءتول پەرزەنتi ەكەنiن دالەلدەپ، وبلىستىق، رەسپۋبليكالىق باسىلىمدارعا 1972-شi جىلدان ماقالالار، سۋرەتتەمەلەر جاريالاعانى، ءسويتiپ «قازىعۇرت قىرانى» اتتى دەرەكتi كiتاپ جازىپ، باسپاعا ازiرلەپ وتىرعانى دەر ەدiك.  

ءادىھام شىلتەرحانوۆ – 1925 جىلى وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ورداباسى اۋدانىنداعى تورتكۇل اۋىلىندا تۋىلعان. ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرى، پانفيلوۆشى. 1961 جىلى الماتى اۋىل-شارۋاشىلىق ينستيتۋتىن ءبىتىرىپ، 1985 جىلى زەينەتكەرلىككە شىققانىنشا ءبىلىم بەرۋ، حالىق شارۋاشىلىق سالالارىندا ءتۇرلى قىزمەتتەر اتقارعان. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى. «ءۇش بايتەرەك» (1988), «اقجالدىڭ اجالى» (1993), «اتالى سوزدەر» (1994, 1995, 2007, 2015), «ساتتار ەرۋباەۆ» (1995), 2001-06 جج. 3-تومدىق شىعارمالار جيناعى، «دالا مەن دانا» (2007) كىتاپتارى جارىق كورگەن. ءى-دارەجەلى «وتان سوعىسى»، 16 مەدال، كوپتەگەن گراموتالارمەن ماراپاتتالعان. وتىرار جانە بايدىبەك اۋداندارىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.

2018 جىلى شىمكەنت قالاسىندا دۇنيەدەن ءوتتى.

ءادىھام اتانىڭ زايىبى بالداي اپا – ۇلى مۇرات

سونداي-اق، وقىڭىز

ءدىن ساۋلىعى، ءتىل تازالىعى، ءدىل بەرىكتىگى كەرەك

مۇرات اعا، بيىلعى جىل اتاۋلى وقيعالارعا تولى بولدى. الاشتىڭ 100 جىل­دىعىنا بايلانىستى ءىس-شارالار اراسىندا زاڭعار …

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان