Rabğwzi

Hüjrättiñ 3-şi jılında bolğan oqiğa

Rasulalla ğ.s. räbiğwl ayında hazreti Ğwsmanğa häm Ümmü-Gülsim qızın tağı da nekelikke berdi.

Payğambar ğ.s. şağban ayında hazreti Ğwmardıñ twl qızı Hafisanı nekelikke aldı. Ümmülmü-säkin Zeynepti nekelikke jäne aldı. Eki aydan keyin Zeynep opat boldı.

Qağbi bin Äşräp esimdi YAhudi mwsılmandardı tildep, renjitkeni üşin payğambar ğ.s.-niñ ämirimen öltirildi jäne Säläm attı yahudi öltirildi. Bwl ataqtı Ahad soğısı edi.

Bädür soğısınan qaytqanan keyin, mäşrükter jiılıp, Äbusafian bin Harftıñ janına barıp, «Mwhammed bizdiñ ülkenderimizdi öltirdi. Demek, öş aluımız kerek. Türli rulardan äsker jiıp, köp äsker jasaqtasaq, Mwhammedti jeñemiz», – dedi. Bwl sözge Äbusafian kelisip, maldarın sata bastadı.

Tört kisini Mekke mañayındağı mäşrükterdi soğısqa şaqıruğa jiberdi. Bwl tört kisi mäşrükterdi şaqırıp, äri türli rudan 2000 esker jiıp äkeldi. Mekkeniñ özinen 1000 äsker jasaqtalıp, barlığı 3000 äsker bolıp Mekkeden şıqtı.

Hazreti Ğabbas bwl uaqıt Mekkede edi. Bir adamdı tezirek tauıp, sol arqılı payğambar ğ.s.-ğa habar bergizdi. Hazreti Ğabbastıñ mwsılman bolğanı Mekke halqına äli mağlwm emes edi.

Payğambar ğ.s.-ğa habar kelgende, Habib ibn Münzar esimdi saqabanı jiberdi. Habab mäşrükterdiñ Ahad tauınıñ janında Ğaynin degen orınğa kelgendiginen habardar etti.

Payğambar ğ.s. saqabalarımen keñes ötkizdi. Keybireuler: «Medineden şıqpay soğısamız», – dedi. Hazreti Hamza «Medineden şığıp soğısamız. Äytpese bizge namıs», – dedi. Sonda payğambar ğ.s. Hamzanıñ aytqanına kelisti.

Barşa saqabalar äzirlenip, 1000 kisi bolıp Ahad tauına şıqtı.

YAhudiler basşısı Münäfiq Ğabdolla bin Äbisalol 300 adammen payğambar ğ.s.-ğa erip şıqqan edi. Ahadqa kelgenen keyin keri qaytıp ketti. Islam äskeriniñ 700-i ğana qaldı.

Eki jaqtıñ äskeri bir-birine qarsı kelip, saparın tizdi. Islam äskeri Ahad tauın soñdarına tastap, Medineni qorğadı. Payğambar ğ.s. elu kisige ämir etip: «Menen rwqsat bolmay osı jerden ketpeñder», – dedi.

Payğambar ğ.s. qolına qılış wstap: «Mına qılıştı kim alar?» – dep swradı. Sol kezde, men alamın deuşiler köp bolsa da payğambar ğ.s. tağı da ayttı, sol sät Äbudjänä esimdi saqaba: «Äy, Rasulwlla! Ol qılıştıñ qwnı ne närse?» – dedi. Sonda payğambar ğ.s. «Mwnıñ qwnı mäşrükterdiñ tılsım janı qalğanşa soğısu», – dedi. Bwl sözden soñ Äbudjänä «Men qabıl ettim. Inşalla», – dep qılıştı aldı.

Äbudjänä asqan batır bolğanımen paqırlıqtan qolına ötkir qılış tüsip körmep edi. Sondıqtan payğambar ğ.s. ötkir qılışın soğan berdi.

Mäşrükterdiñ jalauın wstap şıqqan Talha äsker aldına keldi. Oğan hazreti Ğali qarsı şığıp, basın qılışpen qiıp, janın jähännämğa jiberdi. Osılayşa jeti kisi öltirilip, eki jaq äsker soğısqa kiristi. Hazreti Hamza bir jaqtan arıstanday aqırıp, jauğa qoyıp ketti. Äbudjänä qılışımen soğısqa kirip, oñ jağı men sol jağındağı mäşrükterdiñ para-parasın şığardı.

Söytip olar soğısa-soğısa mäşrükterdiñ äyelderine kelip jetti. Äyelder işinde Äbusafian qatını hidini öltirmekşi bolğanda, «Payğambar qılışımen äyel adamdı öltiru kisilikke jatpas», – dep keri qayttı.

Mäşrükter Bädür soğısı kezinde Hamzanıñ batır ekenin bilgen edi. Sondıqtan Hamzanı qolğa tüsirsek, islam jwrtı jeñiler degen. Al Ahad soğısında Äbudjänäniñ batırlığın körgende janınan tüñile bastadı.

Mäşrükter şeginip jeñile bastağan soñ, islam äskeri mäşrükterden qalğan maldardı ğanimetke bölispek boldı. Sol kezde payğambar ğ.s. qoyıp ketken elu kisi de: «Bizdiñ de üles sonda bolar. Ülesimizdi alayıq», – dep orındarınan qozğaldı. Ğabdollanıñ: «Rasulwllanıñ rwqsatımen ğana ketu kerek», – degen sözin elu adam tıñdamadı. Olardan jırılıp 8 kisi ğana qaldı. Elu kisi ornınan ketkende, jaular sol jerge kelip kirdi de, Ğabdolla men 8 kisini öltirip ketti. Mwnan keyin islam äskeriniñ soñına tüsip, soğısuğa jäne kiristi. Bwl isten mwsılmandar şoşıp: «Käpirler bizdi jeñer», – dep özderi birin-biri qıra bastadı. Hazreti Hamza, hazreti Ğali, Äbudjänä neşe ret qayrattansa da mäşrükter quattana tüsti. Islam äskeri jeñiliske wşırap, taray bastadı.

Mäşrükter hazreti Hamzanıñ namazğa jığılatın uaqıtın añdıp twrıp, ğibadat etetin kezinde taspen atıp öltirdi.

Payğambar ğ.s. saqabalarmen twrğan jerinde mäşrükterdi jolatpay hazreti Ğalidı qorğap twrğan. Onıñ quatı azayıp ketti. Sol sätte mäşrükterdiñ biri payğambar ğ.s.-ğa tas atıp, ernin jaralap, bir tisin sındırdı.

Mäşrük malğwn bin Qamtia Ğabdolla: «Mwhammedti körsetiñiz. Öltiremin», – dep barıp, Masğab bin Ğamırdı şäyit qıldı.

Masğab bin Ğamır soğıs kiimin kigende Payğambar ğ.s.-ğa wqsaytın edi. Malğwn Qamia Masğabtı Rasulwlla dep tanıp, Äbusafianğa barıp: «Mwhammedti öltirdim», – dep habar berdi. Sol kezde İblis malğwn «Mwhammed öldi» dep şıñğırğan edi.

İbilistiñ maqsatı islamdı joyu edi. Mwsılmandar: «Payğambar öldi. Endi bizde eşteñe qalmadı», – dep taray bastadı. Keybireui: «Rasulalla payğambar ölse, Alla bar», – dep soğıstı.

Hazreti Äbubäkir Ğwmar, Ğabdrahman, hazreti Ğali, Äbudjänä jäne 15 saqaba bar edi. Mäşrükterdi hazreti Ğali men Äbudjänä para-parasın şığardı. Kelgen oqqa tas qarsı twrıp, saqabalarğa perde boldı.

Hazreti Sağat bin Oqas köp käpirdi öltirdi. Sol kezde Qağab bin Mälik Payğambar ğ.s.-di tau basına köterip, mañayındağı mwsılmandarğa: «Rasulalla aman eken», – dep ayqayladı.

Mwsılman jigitteri dereu jiılıp kelip, Rasulallanıñ janında qayrattanıp, soğısqa kiristi. Mäşrükter qaşa bastadı. Osı kezde Äbusafian tau basına şığıp, äskerlerge «Arañızda payğambar ğ.s. bar ma?» – dedi. Payğambar ğ.s: «Eşkimiñiz ündemeñiz, jauap bermeñiz», – degen. Sol kezde Äbusafian ekinşi ret ayqaylap swradı.

Eşkim ündemedi. Sonan soñ: «Äbubäkir, Ğwmar bar ma?» – dep swradı. Bwlardıñ eşqaysısınan jauap bolmağannan keyin, Äbusafian bwlardıñ barlığan da ölgen eken dep habarlaydı. Hazreti Ğwmar sözge kirisip: «Äy, Allanıñ dwşpanı! Sen jalğan söylep twrsıñ. Swrağandarıñnıñ bäri de tiri» – deydi.

Äbusafian: «Äy, Ğwmar! Soğısta jeñu oñay emes eken. Bwl soğıs Bädür soğısımen teñ boldı», – dedi. Hazreti Ğwmar ayttı: «Soğıs teñ bolsa da, ölikter teñ emes. Bizden ölgen adamdar jwmaqta da, seniñ adamdarıñ tamwqta», – dedi. Äbusafian ayttı: «Äy, Ğwmar! Turasın ayt, biz Mwhammedti öltirdik pe, joq pa?» – degende, hazreti Ğwmar: «Öltirgen joqsıñ. Söylegen sözderiñniñ bärin özi estip twr», – dedi. Sonda Äbusafian: «Ğwmar jalğan aytpas, Mwhammed tiri bolar. Endi bizge Mekkege qaytudan basqa amal joq», – dep barlığı Mekkege qayttı.

Payğambar ğ.s. şäyit bolğandardı tekserip, hazreti Hamzanı izdedi. Täni para-para, mwrnı, qwlağı kesilgen eken. Bwl haldi körip, payğambar ğ.s. hazreti Hamza üşin qattı qayğırdı. Eşqaşan däl osınday qayğırmağan edi. Hazreti Hamzanıñ mwrnın, qwlağın Äbusafian qatını kestirgen eken. Bwl soğısta islam dinin wstağan 70 adam şäyit boldı.

Rasulalla bärin namaz oqıp, qabirge qoydırdı. Hazreti Hamzanı Ğabdolla bin Jahışpen birge qabirge jerledi. Mäşrükterdiñ ölgeni 30-ğa jaqın edi.

Xİİİ ğasırdıñ ayağı men XİV ğasırdıñ basında köne türki tilinde iri tuındılar äkelgen Nasiruddin Bwrhanuddin Rabğwzidiñ «Qissa-sül-änbiyya-i» eñbegin tatarşadan audarğan Roza Mwqanova

 

 

 

Wqsas maqalalar

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan