ياساۋي مۇراسى

قىلۋەت

قوجا احمەت ياساۋي 1157 جىلدار  شاماسىندا الپىش ءۇش جاسقا تولعاننان كەيىن «پايعامبار جاسىنا جەتتىم، بۇدان ءارى ءومىر ءسۇرۋىم كۇپىرلىك» دەگەن ويمەن وسى كۇنگى ءوزىنىڭ كەسەنەسىنەن وڭتۇستىك شىعىسقا قاراي  جۇز، ءجۇز ەلۋ مەتردەي جەردەن جەر استىن قازدىرىپ، اللاعا قۇلشىلىق ەتەتىن ءبىر كىسىلىك جەر استى جەرتولە مەشىتىن سالدىرادى.  كۇنى بۇگىنگە دەيىن ساقتالعان بۇل ءۇيدىڭ ورتاڭعى باس بولمەسىنىڭ كەڭدىگى 2+2, ال بيىكتىگى ءبىر جارىم مەتردەي، ياعني ورتا بويلى ادام ەركىن جۇرە الاتىنداي. بولمەنىڭ ەكى قابىرعاسىندا شام قوياتىن تەكشەلەر دە ىستەلگەن. احمەتتىڭ بۇل جەر استى مەشىتىن جەرگىلىكتى حالىق اراب سوزىمەن «حالۋات» دەپ اتاعان. قازىرگى تاريحشى عالىمداردىڭ جازبالارىندا  وسى ءسوز «حيلۆەت» دەپ بۇرمالانىپ جازىلىپ ءجۇر.  مىنە،  الپىس ءۇش جاسقا، تولعاننان كەيىن قوجا احمەت بار دۇنيەسىن تارك ەتىپ، وسى حالۋاتىنا تۇسكەن.

حالىق اڭىزىنا قاراعاندا سايرامنان باستالاتىن جەر استى جولىنىڭ ءبىر شەتى وسى تۇركىستانداعى قوجا احمەتتىڭ حالۋاتىمەن  جالعاسىپ جاتقان. ال، كەيبىر دەرەكتەرگە قاراعاندا قوجا احمەت حالۋاتتا كۇنى بويى قۇدايعا قۇلشىلىق ەتىپ،  ال ىمىرت قاراڭعىلىعى تۇسكەن سوڭ، ءوزىنىڭ جەر استى مەشىتىنەن ءارى قاراي قازىلعان جولمەن  ياسسىدان ون ءۇش شاقىرىم ۇزاپ شىعىپ، جۋساندى دالانىڭ جۇلدىزدى تۇندەرىندە تازا اۋامەن تىنىستايدى ەكەن.

حالۋاتتا  عۇمىر كەشكەن ون جىلدىڭ ىشىندە قوجا احمەت ءوزىنىڭ اتاقتى «حيكمەت» دەپ اتالاتىن تسيكلدى ولەڭدەرىن جازعان. اقىن ءوزى بايىتتەرىندە:

قۇل قوجا احمەت ءاربىر ءسوزىڭ دەرتكە دارمەن،

تالىپتەرگە بايان ەتسەم قالاماس ارمان.

ءتورت مىڭ ءتورت ءجۇز حيكمەت ايت حاق پارمەنىمەن،

پارمەن بولسا، ولگەنشە جىرلاسام مەن، – دەپ دانالىق سوزدەرىنىڭ 4 مىڭ 400 ەكەندىگىن ەسكەرتكەن. بىراق وكىنىشكە وراي، شايىردىڭ  «دانالىق سودەرىنىڭ» تۇپنۇسقاسى ساقتالماعان. ال بىزگە جەتكەن  نۇسقالارى ءحۇ جانە ءحۇىى عاسىرلاردا كوشىرىلگەن نۇساقالارى عانا.

ءابساتتار قاجى دەربىسالى، شىعىستانۋشى

تاڭبالار

ۇقساس ماقالالار

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان

Жабу