ياساۋي مۇراسى

تاليبتەرگە ءدۇرر گاۋھارىن شاشتىم، مىنە

حيكمەتتەر

بيسميللاھيرراحمانيرراحيم

1-حيكمەت

بيسميللا دەپ بايان ەتتىم، حيكمەت ايتىپ،

تاليبتەرگە ءدۇرر گاۋھارىن شاشتىم، مىنە،

قۇلدىق ۇرىپ، قايعى جۇتىپ، بەتتەن قايتىپ

«داپتەر سانا» بار سىرىمدى اشتىم، مىنە.

 

ءسوزىمدى ايتام، كىمدەر بولسا ديدار تالاپ،

اشىق سويلەپ جان اشىرداي جانعا بالاپ،

عارىپ، پاقىر جەتىمدەردىڭ كوڭىلىن  اۋلاپ،

پەيىلى بوتەن حالايىقتان قاشتىم مىنە.

 

قايدا جۇرسەڭ كوڭىلى جۇمساق سىرداڭ بولعىل،

مۇساپىرلەر جولدا قالسا، قورعان بولعىل

ماحشار كۇنى دارگاھىنا قۇربان بولعىل،

مەنمەنسىگەن مەڭىرەۋلەردەن  قاشتىم مىنە.

 

عارىپ، پاقىر، جەتىمدەرمەن راسۋل تۇردى،

ءدال سول كۇنى ميعراج شىعىپ ديدار كوردى،

جەرگە ءتۇسىپ پاقىرلاردىڭ ءحالىن ءبىلدى،

مەن دە سول عارىپتىككە ءتۇستىم مىنە.

 

ءۇممات بولىپ، كەم-تارلاردان العىس العىل،

ايات، حاديس ايتقاندارعا قۇلاق سالعىل،

ريزىق، نەسىبە نە بەرسە دە، قاناعات قىل،

مەن دە سولاي  سىر شارابىن  ءىشتىم مىنە.

 

ماديناعا راسۋل بارىپ  بولدى عارىپ،

عارىپتىقتان ميحنات تارتىپ بولدى حابيب.

جاپا تارتىپ جاراتقانعا قولدى جايىن،

مۇساپىردەي تار جول-تايعاق كەشتىم مىنە.

 

اقىلدى الساڭ عارىپتاردىڭ كوڭىلىن اۋلا،

مۇستافاداي، جەتىمدەردىڭ جانىن جاۋلا،

دۇنيەپاراس پاسىقتارعا ءۇيىر بولما،

بويدى جيىپ داريا بولىپ تاستىم مىنە.

 

عاشىق سىرىن تاڭىرگە اشۋ ماعان ءتيدى،

«توپىراق قىلام، ءازىر بول»-دەپ موينىمدى ءيدى،

يسرافىلدەي بۇرقىراعان ۋاحي كەلدى،

قاۋساپ قالدىم، قالمادى ەش ۇسقىن مىنە.

 

ءدىلىم ءواتتى، ءتىلىم اششى، ءوزىم زالىم،

قۇران وقىپ، مويىنسۇنباس جالعان عالىم،

عارىپ جاندى قۇربان قىلار جوق ءدۇر ءحالىم،

حاقتان  قورقىپ وتقا تۇسپەي ءپىستىم مىنە.

 

63-كە جاسىم جەتتى، ءوتتىم عافىل.

حاق ءامىرىن قاتاڭ تۇتپاي ءوزىم ءجاھىل،

رۋزا ناماز قازاق قىلىپ بولدىم كۇپىر.

يمان ىزدەپ جاقسىلاردان كۇستىم مىنە.

 

ۋا، داريعا، ماحابباتتىڭ ءدامىن تارتتپاي،

دۇنيە-مۇلىك، مالدان-جاننان اۋلاق قاشپاي،

كۇنا تولى كىر-قوقىستان بويدى تارتپاي،

شايتانعا ەرىپ، جان بەرەردە ساستىم مىنە.

 

يمانىما ءپانجىم ۇرىپ قالدى بىراق،

كامىل ءپىرىم: دايىن بول دەپ جاقتى شىراق،

شايتان مالعۇن مەنەن قاشىپ كەتتى جىراق،

«ءبيحامدىللا»، يمان نۇرىن قۇشتىم مىنە.

 

كامىل ءپىرىم قىزمەتىڭدە زىر جۇگىردىم،

زىر جۇگىرىپ كىرپىك ىلمەي، ازەر تۇردىم.

مەدەت قىلدى، ءازازىلدى ۇستاپ-ۇردىم،

ودان كەيىن قانات قاعىپ ۇشتىم مىنە.

 

عارىپ-پاقىر، جەتىمدەردى قىلعىل شادمان،

قالقا بولىپ، عازيز جانىڭ بولسىن قۇربان،

اسىڭ بولسا جانىڭمەنەن قىلعىل مەيمان،

حاقتان ەستىپ، بۇل سوزدەردى ايتتىم مىنە.

 

عارىپ-پاقىر، جەتىمدەردى سىيلاپ تۇرار،

پەندەلەرگە ريزا بولار پارۋاردىگەر،

ەي، بەيحابار سەن ءبىر سەبەپ، ءوزىڭ اسىرار.

حاق مۇستافا حاديسىنەن ايتتىم مىنە.

 

جەتى جاستا ارسلان باپتى تاپتىم امان،

«حاق مۇستافا اماناتىن بەر» -دەپ ماعان،

ول كەزدە مەن 1001 زىكىر ەتكەم  تامام،

ءناپسىم ءولىپ، لاكامانعا ۇشتىم مىنە.

 

قۇرما بەرىپ، باسىم سيپاپ نازار سالدى،

سالدەن كەيىن، ماڭگىلىككە ساپارلاندى،

حوش ايتىسىپ تاننەن ءبولىپ شىبىن جاندى.

ۇلىعاتتى مەكتەپ كورىپ، قالدىم مىنە.

 

«ءىننا ءفاتاحنانى»* وقىپ الىپ ماعىنا  ءبىلدىم،

نۇرعا شومىپ، ەستەن تانىپ، ديدار كوردىم.

ۇستاز ۇرىسىپ: «توقتات!»-دەدى ءۇن قاتپادىم،

جاسىم توگىپ، جاۋتاڭ قاعىپ تۇردىم مىنە.

 

«ەي، بالاقاي، سولاي»-دەدى ايتتى، ءبىلدىم،

سودان كەيىن شولدەر كەزىپ حاقتى ىزدەدىم.

قۋاتتانىپ ءازازىلدى جايداق ءمىندىم،

سالماعىممەن بەلدەن باسىپ ەزدىم مىنە.

 

زىكىرىن تاۋسىپ، ءوتتىم مىنە ديۋاناعا،

حاقتان وزگە ءتىل قاتپادىم ءتىرى جانعا،

جارىق ىزدەپ شاكىرت بولدىم پارۋاناعا،

اقىرىندا، كۇيىپ-جانىپ، ءوشتىم مىنە.

 

اتىن دۇرىس اتاي الماي، «ءلا-ءلا» دەدىم،

اللا اتىن ايتا-ايتا، «ءىللا» دەدىم،

اقىرىندا ءتىلىم كەلىپ، اللا دەدىم،

«فانافي اللا»*-ماقامىنا باستىم مىنە.

 

… ءمۇھمىن تۇگىل، كاپىرگە دە بەرمە ازار،

كوڭىل قارا، ءدىلى ارامدى قۇداي تابار،

قۇداي اقى! ونداي قۇلعا دوزاق دايار!

دانالاردان  بۇل ءسوزدى ەستىپ ايتتىم مىنە.

 

سۇننەتتەرىن بەرىك ۇستاپ ءۇممات بولدىم،

جەر استىنا جالعىز ەنىپ نۇرعا تولدىم،

«حاق پاراسات» ماقامىنا ءابجىل بولدىم،

نايزا ۇشىنا يت ءناپسىنى شانىشتىم مىنە.

 

ءناپسى مەنى جولدان بۇرىپ قور قىلدى عوي،

تەلمىرتۋمەن حالايىققا زار قىلدى عوي،

زىكىر ايتپاي سۇم شايتانعا پار قىلدى عوي،

قۋ ءناپسىنىڭ باسىن ەندى ەزدىم مىنە.

 

قۇل قوجا احمەت عافىلدىقپەن كۇنىڭ ءوتتى،

ۋا قاسىرەت، كوزدەن، تىزدەن قۋات كەتتى.

قايعىم ۇدەپ، وكىنىشتىڭ ۋاقىتى جەتتى،

امالىم جوق، كەرۋەن بولىپ كوشتىم مىنە!

 2-حيكمەت

اياۋ، دوستار، قۇلاعىڭ سال مىنا سوزگە،

نە سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە؟

ماعراجدا حاق مۇستافا رۋحىم كوردى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

حاق مۇستافا جەبرەيىلگە قويدى ساۋال:

«بۇل نەلىكتەن تانگە كىرمەي تاپتى كامال؟

-كوزى جاستا، حالقى بىرگە، جانى ادال!..»

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

جەبرەيىل ايتتى:»ۇممەت ءىسى سىزگە ءبىر حاق،

كوككە شىعىپ، پەرىشتەدەن الار ساباق،

نالا قىلسا سىيلار وعان «جەتى تاباق»،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

«پەرزەنتىم» دەپ حاق مۇستافا قىلدى كالام،

ودان كەيىن بارشا ارۋاق بەردى سالەم.

«نۇر دارياداي تولىپ، تاس» دەپ ايتتى ماعان،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

راحىمىنا پيدا بولدىم ۋاحي كەلدى،

زىكىر سالدىم، جان-دۇنيەم بالقي بەردى.

«پەرزەنتىم» دەپ حاق مۇستافا ۇلەس بەردى.

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

«400 جىلدان كەيىن شىعىپ ءۇممات بولعاي،

ءومىر بويى جاساپ ەلگە باسشى بولعاي،

144 مىڭ مۇجداھيدتەر قىزمەت قىلعاي»

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

9 اي، 9 كۇندە جەرگە ءتۇستىم،

توعىز ساعات تاعات تاپپاي  كوككە ۇشتىم،

عارشى-گۇرسى باسپالداعىن بارىپ قۇشتىم،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

عارىشتا مەن ناماز وقىپ، تىزە بۇكتىم،

ريزالىقپەن حاققا قاراپ جاسىم توكتىم،

جالعان عاشىق، سۇم سوپىنى جۇندەي ءتۇتتىم،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

جاننان كەشپەي ۇھىلەۋدىڭ ءبارى جالعان،

جالتاقتاردان ءجون سۇراما، جولدان قالعان،

جانى ادالدى ءار ۋاقىتتا قولدايدى اللام،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

ءبىر جاسىمدا اراۋاق ماعان ايان بەردى،

ەكى جاستا پايعامبارلار كەلىپ كوردى،

ءۇش جاسىمدا شىلتەن كەلىپ ءحالىم ءبىلدى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

ءتورت جاسىمدا حاق مۇستافا حۇرما بەردى،

ادال پەيىل جولعا سالدىم قانشا ەلدى،

قايدا جۇرسەم قىزىر بابام بىرگە ءجۇردى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

بەس جاسىمدا بەلدى بۋىپ تاعات قىلدىم،

رۋزا تۇتىپ، ناماز وقۋدى ادەت قىلدىم،

ەرتەلى-كەش زىكىر سالىپ ماداق قىلدىم،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

التى جاستا تۇرا قاشتىم حالايىقتان،

كوككە شىعىپ، ءدارىس الدىم مالايىكتان،

كۇدەر ءۇزىپ ءپاني دۇنيە عاجايىپتان،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

جەتى جاستا ارسلان بابام ىزدەپ تاپتى،

كەمىسىمدى كورگەن زامات بۇركەپ جاپتى

«ءبيحامدىللا، كوردىم-اۋ» دەپ بەتىمدى ءوپتى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

ارسلان باپتان الدى اجال «اماناتتى»

حور قىزدارى اق تورعىنمەن بەتىپ جاپتى،

70 مىڭداي پەرىشتە كەپ زار جىلاستى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

جانازاسىن وقىپ، جەردەن الدى ولار،

ءبىر مەزەتتە ۇجماق  جايعا باردى ولار،

رۋحىن الىپ، ءجاننات ساراي سالدى ولار،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

اللا وعان جەر استىنان مەكەن ەتتى،

ماڭكۇر-ناڭكۇر:كىم ءراببىڭ؟-دەپ كەلىپ جەتتى،

ارسلان بابام:-يسلامي!-دەپ بايان ەتتى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

…اقىلدى الساڭ، جاراڭدارعا قزمەت قىلعىل،

ادال جولدى تۇتقاندارعا ىزەت قىلعىل،

ارامدىقتان قايتقاندارعا قۇرمەت قىلعىل،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

سەگىزىمدە سەگىز تاراپ جول اشىلدى،

حيكمەت ايت-دەپ باسىم عاجاپ نۇر شاشىلدى،

ءبيحامدىللا، كامىل ءپىرىم بال تاتتىردى.

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

كمىل ءپىرىم: -مۇستافانى شاكسىز بىلگىن،

قايدا جۇرسەڭ ۋاعىزىنا تاعزىم قىلعىن،

جالبارىنىپ مۇستافاعا ءۇممات بولعىن،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

توعىزىمدا تولىق ءتۇستىم تۋرا جولعا،

تابارىكتەي الىپ ءجۇردى قولدان-قولعا.

قۋانبادىم بۇل سوزدەرگە، ءجۇردىم زورعا،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

ون جاسىڭدا وعلان بولدىڭ، قۇل قوجا احمەت،

قوجالىققا مويىن بۇردىڭ بۇل عانيبەت.

ەندى كەلىپ جولدا قالساڭ، سول قاسىرەت!

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

3-حيكمەت

سۇحبات اۋەز سىبىرلاسا قۇلاعىما،

كوڭىلىم قالاپ زىكىر ايتىپ ءجۇردىم مىنە،

ىنتاسىزدار ەرمەي قالدى، كوردىم جولدا،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

ون بىرىمدە نۇر داريا تولىپ تاستى،

«اللا»-دەدىم، شايتان مەنەن جىراق قاشتى،

اۋەيىلىك، مەنمەندىكتە بەلدەن استى،

سول سەبەپتەن 63-تە ەندىم جەرگە.

 

ون ۇشىمدە ءناپسى اراندى قولعا الدىم،

قۋ ناپسىمە ءجۇز مىڭ بالە ايداپ سالدىم،

تاككابباردى تابانىما بايلاپ سالدىم،

ون تورتىمدە قارا جەردەي بولدىم مىنە.

 

ون بەسىمدە حورلار ماعان قارسى ءجۇردى،

باسىن ءيىپ، قول قۋسىرىپ، تاعزىم قىلدى.

«فاردۋس» اتتى ۇجماق جايدان حابار كەلدى،

ديدار ءۇشىن بارلىعىندا قويدىم مىنە.

 

ون التىمدا بارلىق ارۋاق قورشالادى،

«ءسىز عوي بىزگە تابارىك»-دەپ ورتاعا الدى،

پەرزەنتىم دەپ قۇشىپ-ءسۇيىپ كوڭىلىمدى  الدى،

ون جەتىمدە تۇركىستاندا تۇردىم مىنە.

 

ون سەگىزدە شىلتەنمەنەن جولىعىستىم،

زىكىر ايتىپ، كەۋدەمدى ۇرىپ كۇيىپ-ءپىستىم،

ريزا قىلىپ، ءجاننات كىرىپ، حورلار قۇشتىم،

حاق مۇستافا ديدارىندا كوردىم مىنە!

 

ون توعىزدا جەتپىس ماقام سارالاندى،

زىكىر ايتىپ، جان سارايىم تازالاندى،

قايدا بارسام قىزىر بابام قاسىنا الدى،

عاۋس العياس* ءشاربات بەردى، تويدىم مىنە.

 

جاسىم جەتتى جيىرماعا ايتتىم ماقام،

ءبيحامدىللا، ءپىر قىزمەتىن ەتتىم تامام،

جاھانداعى جاندى جاندىك قىلدى سالەم،

سول سەبەپتەن حاققا جۋىق بولدىم مىنە.

 

… ءمۇھمىن ەمەس،  حيكمەت ايتىپ جىلاماسا،

جارانداردىڭ ايتقان ءسوزىن تىڭداماسا،

ايات-حاديس، قۇران ءسوزىن اڭلاماسا،

بۇل راۋايات عارىشتا ءجۇر كوردىم مىنە.

 

راۋاياتتى كورىپ حاقپەن تىلدەستىم مەن،

ءجۇز مىڭ ءتۇرلى پەرىشتەمەن جۇزدەستىم مەن،

سول سەبەپتەن حاقتى ايتىپ كۇن كەشتىم مەن،

جان-ءدىلىمدى وعان  پيدا قىلدىم مىنە.

 

قۇل قوجا احمەت جيىرما  بىردە «ارقاڭ جاۋىر»،

نە قىلعايسىڭ، كۇنالارىڭ تاۋدان اۋىر،

قيامەت كۇن ازاپ قىلسا ءراببىم قادىر…

ەي، دوستارىم، نە دەپ  جاۋاپ بەردىم مىنە؟

 4-حيكمەت

حوش عايىپتان قۇلاعىما اۋاز كەلدى،

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە،

بارشا اۋليە جيىلدى دا  ايان بەردى،

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جيىرما ەكى جاستا جەتىپ، فانا بولدىم،

جانعا شيپا دەرتتىلەرگە دانا بولدىم،

جالعان عاشىق شىن عاشىققا كۋا بولدىم.

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

اياۋ، دوستار، جيىرما ۇشكە جاسىم جەتتى،

جالعاندىققا تاعاتتارىم زايا كەتتى،

قيامەت كۇن نە قىلام دەپ مازا كەتتى.

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جيىرما تورتكە كەلدىم قازىر حاقتان جىراق،

اقىرەتكە بارار بولسام قانى شىراق؟

ولگەنىمدە اياماي ۇر ءجۇز مىڭ تاياق!..

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جانازامنان كەيىن ماعان تاستار جاۋدىر!

اياعىمنان سۇيرەپ بارىپ كورگە اۋدىر!

حاققا قۇلدىق قىلمادىڭ دەپ تەپكىگە الدىر!

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جازعان باسىم، جاسىم اتتاي، جيىرما بەستە،

سۇحبان يەم، زىكىر ۇيرەت «كوكەي تەستە».

كوكىرەكتەگى كوپ ساۋالدى ءوزىڭ شەش تە،

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جيىرماعا كەلگەنىمدە «ساۋدالاستىم»،

مانسۇر سيپات ديدار ءۇشىن داۋعا باستىم،

ءپىرسىز ءجۇرىپ شەر-شەمەنمەن قايعى باستى…

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جيىرما جەتى جاستا ءوزىم ءپىردى تاپتىم،

كورگەنىمدى كورمەگەندەي بۇركەپ جاپتىم،

بوساعاسىن، باسقان ءىزىن ءسۇيىپ جاتتىم،

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

جيىرما سەگىز جاسىمدا مەن عاشىق بولدىم،

ءتۇن بويى مەحنات شەگىپ جاسىپ بولدىم،

ودان كەيىن دارگاھىڭا اسىق بولدىم،

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

ءبىر كەم وتىز جاسقا كەلدىم ءحالىم قاراپ،

عاشىق وتىن جاعا المادىم كۇشىم جاراپ،

ءحالىم حاراپ، باۋىرىم كاۋاپ، كوزىم بۇلاق!

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

وتىز جاستا وتىن قىلىپ جاندىردى دەرت،

بارشا اۋليە دۇنيە ءىسىن قويدىردى  كەپ،

ۇرىپ-سوعىپ ءناپسى ىلاڭىن تاتتىردى بەك،

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 

قۇل قوجا احمەت، ءناپسى سۇمنان بەزسەڭ نە ەتەر؟!

كوكىرەگىڭنەن شىققان جالىن كوككە جەتەر،

جان بەرەردە حاق مۇستافا جاردەم ەتەر!

سول سەبەپتەن حاققا سيىنىپ كەلدىم مىنە.

 5-حيكمەت

عايىپتان پايدا بولىپ بار اۋليە،

حاق عاشىعىن كوڭىلىمە سالدى دوستار،

قىزىر بابام قولتىقتاپ مەيىرىن توگە،

مەدەت قىپ الدىمدى وراپ الدى دوستار.

 

وتىز بىردە بەردى ءشاربات قىزىر بابام،

ءازازىلدان ازات بولىپ ءامما اعزام،

قۇلدىق ۇردىم، كەشتى ءبارىن حاق تاعالام،

حاق جولىنا سودان كەيىن سالدى دوستار.

 

وتىز ەكى جاستا جەتتى حاقتان ءپارمان:

«پەندەلىككە قابىل ەتپە ارمان،

جان بەرەردە  يمان نۇرىن قۇيدىم ساعان»

عارىپ جانىم شات-شادىمەن بولدى، دوستار!

 

تاڭىرىمنەن حابار جەتتى، شاكىر بولدىم،

كورسەم دە، ءوزىم ازار-اقىرەت، سابىر قىلدىم،

كوزىمدى ىلمەي تاڭ اتتىرىپ ءازىر بولدىم،

مەنمەندىكتىڭ ءتۇتىنى ءسوندى، دوستار!

 

وتىز ۇشتە ساحي بولىپ، ءشاربات شاشتىم.

بال شارباتقا تويامىن دەپ تولتىرا ءىشتىم.

قۋاتتانىپ شايتانمەن شانشىلاستىم،

ءبيحامدىللا ءناپسى بىتكەن ءولدى، دوستار!

 

وتىز تورتتە ءبىلىم قۋىپ دانا بولدىم،

«حيكمەت ايت!-دەپ، -سۇبحان ايتتى كۋا بولدىم.

شىلتەندەرمەن ءشاربات ءىشىپ، كامرا بولدىم.

تۇلا بويىم حاق نۇرىنا تولدى، دوستار!

 

وتىز بەستە مەشىت كىرىپ داۋرەن ءسۇردىم،

تاليبتەرمەن عاشىق جايلى ۇلفات قۇردىم،

تەرىس جولعا تۇسكەندەردىڭ بەتىن بۇردىم،

حاقتان مەيىر عاشىقتارعا كەلدى، دوستار!

 

وتىز التى جاستا بولدىم ساحيب كامال،

حاق مۇستافا كورسەتكەسىن ماعان جامال،

سول سەبەپتەن كوزىم جاستا، بويىم دەل-سال،

قۇشتارلىقتان جۇرەك باۋىر جاندى، دوستار!

 

وتىز جەتى جاسقا كەلدىم، ويلانبادىم،

ىنساپ قىلىپ اللا سىرىن تولعانبادىم،

ءساھارلاردا زارىمدى ايتىپ زارلانبادىم،

ءتاۋبا قىلدىم، يەم قابىل قىلدى، دوستار!

 

وتىز سەگىز جاسقا كەلدىم، ءومىر ءوتتى،

نە قىلايىن، ولەر كۇنىم جاقىن كەپتى.

اجال كەلىپ ءپايماناسىن تابىس ەتتى،

بىلمەي قالدىم، عۇمىرىم اقىر بولدى، دوستار.

 

وتىز توعىز جاستا كەلدى قايعى قاماپ،

ۋا، داريعا، ءوتتى ءومىرىم قايدا تاعات؟

تاعات تۇتقان حاق قاسىندا تاپتى راحات،

قىزىل جۇزدەن نۇرىم تايا سولدى، دوستار.

 

ساقال مەن شاش اپپاق قۋداي، كوڭىلىم جارا.

ماحشار كۇنى كەشىرمەسەڭ، مەن بەيشارا،

امالىم جوق، وزىڭە ايان، كوپ ءدۇر كۇنا!

پەرىشتەلەر ايىبىمدى جازدى دوستار.

 

ءبيحامدىللا، جارىلقادى نۇرعا باتتىم،

كامىل ءپىرىم قايىرىمىنىڭ ءدامىن تاتتىم،

جول تابام دەپ باسىم قاتىپ، تۇندەر قاتتىم،

كوڭىل قۇسى لاماكانعا جەتتى، دوستار.

 

قيامەتتىڭ ازابىنا اقىلىم قايران.

كوڭىلىم قورقىپ، جانىم ۇركىپ،  كوكىرەك ويران،

سىرات اتتى قىل كوپىردەن ءدىلىم حارزان.

اقىل كەتىپ، ەستەن تانىپ قالدىم، دوستار!

 

قۇل قوجا احمەت ءناپسىڭدى تىي، كەلدى قىرىق.

مۇندا جىلاپ، وندا جاسقا بولساڭ قارىق،

يمان شارتى: شاريعات ءدۇر، ءمانى: تاريح،

تاريحقا ەنگەن حاقتان ۇلەس الدى دوستار!

6-حيكمەت /5-34/

ءيا، ءىللاھيم،  اتىڭدى اتاپ حيكمات ايتتىم،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم يەم، ساعان.

ءتاۋبا قىلىپ كوپ كۇنامنان قورقىپ قايتتىم،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق بىردە ىقىلاس قىلدىم جول تاپقالى،

جارانداردىڭ ويىن ءبىلىپ سىر تارتقالى،

كامىل ءپىردىڭ ءىزىن ءسۇيىپ قولداتقالى،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق ەكىمدە ءتاليب بولىپ جولعا ەندىم،

ىقىلاس قىلىپ جالعىز حاققا كوڭىل بەردىم،

عارشى-گۇرسى، ءلاۋوى ءوتىپ عالام كەزدىم،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق ۇشىمدە حاقتى ىزدەپ نالا قىلدىم،

كوز جاسىمدى اعىزۋمەن سالا قىلدىم،

باياباندا تۇراعىمدى دالا قىلدىم،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق تورتىمدە ماحابباتتىڭ  بازارىندا،

جاعامدى ۇستاپ جىلاپ تۇردىم گۇلزارىندا،

مانسۇر سيپات باس بەرۋگە دار الدىندا،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق بەسىمدە سەنەن مەدەت تىلەپ كەلدىم،

تاۋبە قىلدىم،  قاتەمدى ويلاپ جۇدەپ كەلدىم،

ءيا، ءىللاھيم! راحماتىڭدى ۇلىق ءبىلدىم!

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق التىمدا كوڭىل قوشى شالقىپ تاستى،

راحماتىڭنان نۇرىم تاستى، شايتان قاشتى،

حاقتان حابار، مەيىرىم بولىپ قاقپانى اشتى،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق جەتىمدە جەتتى جەتى حابار قۇتتى،

ساحي بولىپ بال شارابىن قوجام تۇتتى،

شايتان كەلىپ، يت ءناپسىنى ءوزى جۇتتى،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق سەگىزدە عازيز جاننان بەزەر بولدىم،

كۇنا دەرتى كەسەل قىلدى، ولەر بولدىم،

حاقتان قورقىپ، قالاۋىنا كونەر بولدىم،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قىرىق توعىزدا ىشقى وتىنا كۇيىپ-جاندىم،

ءماجنۇن سيپات قيال قۋىپ، ەستەن تاندىم،

قيلى-قيلى جاپا تارتىپ ءولىپ-تالدىم،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

ەلۋىمدە ەرمىن دەدىم پيقىلىم زاعيپ،

قان توكپەدىم كوزدەرىمنەن باۋىردى ەزىپ،

ءناپسىم جۇرگەن جەردە ءجۇردىم يتشە كەزىپ،

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

 

قۇل قوجا احمەت، ەر بولماساڭ ولگەن جاقسى،

نارتتاي ءجۇزىڭ قارا جەردە سولعان جاقسى،

توپىراق سيپات جەر استىندا بولعان جاقسى.

زاتى ۇلىق سيىنىپ كەلدىم، يەم، ساعان.

6ا-حيكمەت

تاڭ سارىدە دۇيسەنبى كۇن قىلۋەت كىردىم،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە.

63-تە «سۇننەت»،-دەدى، ەستىپ تۇردىم،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

جەر ۇستىندە جاراندارىم ازا تۇتتى،

كۇللى عالام سۇلتانىم دەپ قاستەر تۇتتى،

حاقتى تاپقان شىن سوپىلار قايعى جۇتتى،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

قوش ايتىسىپ جەر استىنا باسىمدى ءيدىم،

جارىق دۇنيە حارام بولىپ، حاقتى ءسۇيدىم،

زىكىرىممەن جالعىز قالىپ، جالعىز كۇيدىم.

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

ناماز وقىپ كۇنى-ءتۇنى قايىم بولدىم،

كەشتە ناماز، كۇندىزىندە سايىم بولدىم،

سول قالپىممەن جەر استىنا دايىن بولدىم.

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

60 كۇن، 60 كەشتە ءبىر ءدام تاتام،

تاڭ اتقانشا نامازىمدا ءبىر ءتىل قاتام،

63-تە عۇمىرىم اقىر بولدى ءتامام،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

مۇستافانىڭ رۋحى كەلىپ بولدى يمام،

بار پەرىشتە جەر استىنا بولدى  عۇلام،

كوپ جىلادىم، حاق مۇستافا ەتتى ءدارمان،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

ماعراج ءتۇنى نۇرى ءتۇسىپ: «پەرزەنت» – دەدى،

قولىمدى الىپ: «سەن لايىق ءۇممات»-دەدى.

«سۇننەتىڭدى بەرىك ۇستاۋ، مىندەت»-دەدى.

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

«قيامەت كۇن اداسساڭ سەن جولعا سالام،

مۇحاممەد دەپ، سەرىك بولساڭ قولىڭدى الام،

پەرزەنتىم دەپ ءوزىڭدى ەرتىپ ءجاننات بارام».

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

ەي، جاراندار بۇ ءسوزدى ەستىپ كوڭىل تاستى،

«ءۇممات» – دەدى جان دۇنيەم نۇرعا باتتى،

نۇر ديدارىن حاق كورسەتىپ ساۋلە شاشتى،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

ديدار كورىپ، رۋحىم ۇشتى، عارىش باردىم،

مۇسا سيپاپ جان دۇنيەم كۇيىپ-جاندىم،

ءماجنۇن سيپاپ، قيال قۋىپ ەستەن تاندىم!

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

جەر استىندا قورلىق كوردىم كوپ ماشاحات،

توسەك، جاستىق تاستان جاستاپ شەكتىم مەحنات،

ەي، جاراندار، بۇ دۇنيەدە جوق ءدۇر راحات!

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

كوپ ماشاحات تارتپايىنشا ءتاڭىر قايدا؟

جان قينالماي قۇر اۋرەلىك بەرمەس پايدا،

جان-ءتانىڭدى ەتە الماساڭ حاققا پيدا.

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

دەل-سال بولىپ جەر استىنا ءوزىم ەندىم،

كوزىمدى اشىپ مۇستافانىڭ  ءجۇزىن كوردىم،

كۇناسى كوپ ءۇمماتتاردىڭ ءحالىن ءبىلدىم.

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

ءيا، پەرزەنتىم، ماعان كەلگەن سەن بە ءۇممات؟-

ءۇممات ايتتى: كەۋدەم تولعان قايعى-قاسىرەت!

-«ءۇممات ءۇشىن قاسرەت شەگۋ ماعان مىندەت».

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

-«حاق تاعالا جۇما سايىن كۇناسىن كەش!»

-«الىپ كەلگىن ەي، مۇحاممەد سەن ونى تەز»،

حاققا جىلاپ ساجدە ەتەمىن  ەرتەلى كەش!»

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

-«ءار جۇمادا ءۇمماتتاردىڭ كۇنالارىن،

ارقالاعان ەي، مۇحاممەد سەن بە ءبارىن؟

بىراق ولار كوزگە ىلمەيدى-اۋ مۇنىڭ ءبارىن».

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

جەر استىناەندىم دوستار بي ىقتيار،

«ءاۋمين» دەڭدەر ساحابالار، ءام شاديار،

ءۇمماتتاردىڭ كۇناسىن كەش، پارۋادىگەر!

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

 

قوجا احمەت داپتەرىنەن سانا ايتتىم،

بال شارباتقا بۇل الەمنىڭ ءبارىن ساتتىم،

ولمەس بۇرىن جان ىشقىنىڭ ءزارىن تاتتىم،

مۇستافانى ازا تۇتىپ ەندىم جەرگە!

7-حيكمەت

ءتاڭىرىم مەنىڭ قۇدىرەتىمەن نازار سالدى،

ريزالىقپەن جەر استىنا ەندىم مىنە.

عارىپ پەندەڭ بۇ دۇنيەدەن ساپارلاندى،

ماحرۇم بولىپ جەر استىنا ەندىم  مىنە.

 

زىكىر سالىپ، شاكىرت بولىپ، حاقتى تاپتىم،

دۇنيە قامىن حارام قىلىپ دوپشا قاقتىم،

دەل-سال كۇيدە ءراسۋا بولىپ جاننان كەشتىم.

بەيعام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە.

 

«بۇل سۇمدىق»-دەپ تاۋ دا، تاس تا تىلدەپ مەنى،

سوگىپ جاتىپ ايتتى:تاپقان پايداڭ كانى؟-

عاشىق بولساڭ اۋەل بارىپ حاقتى تانى!

ءمارھام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە.

 

ءسىزدى، ءبىزدى حاق جاراتتى تاعات ءۇشىن،

بۇل ءبىر عاجاپ ىشپەك-جەمەك راحات ءۇشىن،

«قالۋ ءبالا!»-دەدى، رۋحىم:ميزنات ءۇشىن.

ادھام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

قۇلدىڭ دا مەن قۇلى بولىپ قىزمەت قىلسام،

توپىراق سيپات اياقاستى جولى بولسام،

عاشىقتاردىڭ كۇيىپ-جانعان كۇلى بولسام!

ءھامدام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

ءناپسىم مەنى اۋرەلەدى حاققا باقپاي،

كۇندىز-ءتۇنى بەيعام ءجۇردىم جاسىم اقپاي،

قۋىس كەۋدە مەنمەندىكتى وتقا جاقپاي،

پارعام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

جاننان كەشتىم، ميحنات تارتتىم، ءباندام-دەدى،

قايعى جۇتىپ، «اللا» دەدىم، جاردەم بەردى.

وتقا ءتۇسىپ قالماسىن دەپ قامىم جەدى.

حارام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

جاسىم جەتتى 63-كە ءوستىپ ءجۇرىپ،

ۋا، داريعا، حاقتى تاپپاي كوڭىلىم سۇلىق،

جەر ۇستىندە سۇلتانمىن دەپ بولدىم ۇلىق.

شاكىر بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

شەيحپىن دەپ ءشيىم شىعىپ جولدا قالدىم،

سالدەمدى مەن كوك تيىنعا ساتا سالدىم،

ءناپسىم مەنى الداپ كەتىپ، سورلاپ قالدىم!

ءبيدام بولىپ جەر استىنا كىردىم مىنە!

 

باسىم توپىراق، ءوزىم توپىراق، ءتانىم توپىراق،

حاق اسىلعا جەتسەم دەيدى رۋحىم بىراق،

كۇيدىم-جاندىم، كۇندەي باتتىم شاشپاي شۋاق،

شابنام بولىپ جەر استىنا كىردىم مىنە!

 

كامىل ءپىرىم ىحلاس قىلدى ءشاربات ءىشتىم،

شابليگە ۇقساپ زىكىر ايتىپ، جاننان كەشتىم.

ماساڭ بولىپ ەل-جۇرتىمنان قاشىپ-پىستىم،

ءزام-ءزام بولىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

قۇل قوجا احمەت، دانا بولساڭ وزىڭە بول،

عاشىق بولساڭ جاننان بەزىپ ءبىرجولا ءول!

ناداندارعا ءىسىڭ، ءسوزىڭ بۇرالاڭ جول،

ماحكام بولىپ جەر استىنا كىردىم مىنە!

8-حيكمەت

بۇل وپاسىز ءدۇنيا بارشا جۇرتتان وتەدى،

ماقتانباڭدار مالىڭا، ءبارى قولدان كەتەدى،

اتا-انا، قارىنداس، قايدا كەتتى ويلاساڭ،

ءتورت اياقتى «اعاش ات»، ءبىر كۇن ساعان جەتەدى.

 

كىسى مالىن جەمەگىن، حاقتان وزگە دەمەگىن،

دۇنيە ءۇشىن قام جەمە، سىرات الدان تۇتادى،

ەلىڭ-جۇرتىڭ، قارىنداس ەشكىم بولماس جان جولداس،

ءماردانا بوپ عارىپ باس، عۇمىرىڭ جەلدەي وتەدى.

 

قۇل قوجا احمەت، تاعات قىل، عۇمىرىڭ قالدى نەشە جىل؟

اسىلىن بىلسەڭ:سۋ مەن  كۇل، ينناكىلگە كەتەدى!

 9-حيكمەت

اياۋ، دوستار، پاك عاشىقتى قولعا الدىم،

بۇل جالعاندى دۇشپان تۇتىپ، ءجۇردىم مىنە.

جاعامدى ۇستاپ حازىرەتكە سيىنىپ كەلدىم،

عاشىقتىقتا مانسۇر سيپات بولدىم مىنە.

 

ماحابباتقا ءمۇپتالا بوپ مانسۇر ءوتتى،

بەلىن بۋىپ، حاق جولىنا ىشقى كەتتى،

ءزابىر-جاپا، وسەك-اياڭ كوپتەپ جەتتى،

ەي، مۇھميندەر، مەن دە سونداي بولدىم مىنە.

 

عاشىق مانسۇر «انەلحاقتى» زارلاپ ايتتى،

جابىرەيىل ونىڭ زارىن بىرگە ايتتى،

ودان كەيىن: «باسىڭدى تىك تەز!» دەپ ايتتى،

دارعا اسىلىپ ديدارىڭدى كوردىم مىنە.

 

مانسۇر كەلىپ، دار ءيىلىپ ءوزى الدى،

كوزبەن كورىپ كوپ حالايىق قايران قالدى.

ساۋلە شاشىپ اللا ءوزى نازار سالدى.

بەك قۋانىپ، حاق ديدارىن كوردىم مىنە.

 

حابار كەلدى وسى دارعا:-بۇعا بەرمە!

مانسۇر ايتتى:-ەبىل-سەبىل اعا بەرمە،

جۇرتقا ايتتى:-ءامىر تۇتىپ، تيە كورمە،

لاۋكۇلماعفۋز تاقتاسىندا كوردىم  مىنە.

 

300 مولدا جيىلىپ ايتقان ءبىتتى راۋايات،

شاريعات قوي مەن دە ايتتىم ءبىر حيكايات،

تاريحاتتا، حاقيحاتتا جار بولار حاق،

باسىم بەرىپ حاق سىرلارىن ءبىلدىم مىنە!

 

«انالحاقتىڭ» ماعىنالارىن بىلمەس نادان،

دانا كەرەك بۇل جاعدايدا پاكي ماردان،

اقىل قۇلدار حاقتىڭ جادىن ايتتى جاننان،

جاننان كەشىپ، جان انانى ءسۇيدىم مىنە!

 

يشارا ەتتىم، دانا بولسا عيبرات السىن،

عالىم حالدان وقىپ ايتتىم نىشان قالسىن.

ءدۇرر گاۋھار ءار ءسوزىمدى ەسكە سالسىن،

حال-جايدى ايتىپ عاشىقتارعا بەردىم مىنە.

 

ەسسىز مانسۇر بۇل قورلىقتان بولدى ادا،

ءبىز سوزبەنەن جارانداردان بولدى جادا،

حال-جاعدايىن ەشكىم بىلمەس، ءتاڭىرىم كۋا،

قايعى جۇتىپ مەن دە كۋا بولدىم مىنە!

 

شاح مانسۇردىڭ «انەلحاعى» تەگىن ەمەس،

جولدى تاپقان ءبىز سەكىلدى جەگىن ەمەس،

ناداندارعا «انەلحاقتا» ءمالىم ەمەس،

كەرەكتەرگە حۇدانى ەسكە سالدىم مىنە.

 

ءبىر كۇندەرى عارىپ مانسۇر كوپ ەڭىرەدى،

نۇرىن شاشىپ اللا ءوزى كوڭىل ءبولدى.

ودان كەيىن شىلتەن كورىپ، ءشاربات بەردى،

دانالارعا بۇ سوزدەردى ايتتىم مىنە.

 

ناداندارعا ەسىل ءسوزىم ءجاي ءبىر حيكمەت،

اداممىن دەپ ادامسيدى، قايدا قۇرمەت؟

دۇنيە ءۇشىن ءبىر-بىرىنە قىلماس مەزرەت،

زالىمدارعا تۇتقىن بولىپ ءولدىم مىنە!

 

زالىمداردا ار-وجدان جوق، بىزدە كۇنا،

ءدارۋشتاردىڭ قۇلقى ولگەن، ەتپەس دۇعا،

سول سەبەپتەن پاتشا تاعار بىزگە كىنا.

ايات-حاديس ماعىناسىنان ايتتىم مىنە.

 

زالىم ەگەر، زورلىق قىلسا، اللا دەگىن،

قولىڭ جايىپ، دۇعا قىلىپ، بوي ۇسىنعىن.

حاققا جادىڭ جەتپەس بولسا، سابىر قىلعىن،

حاقتان ەستىپ بۇل سوزدەردى ايتتىم مىنە.

 

«زالىم ەگەر، قورلىق بەرسە، ماعان جىلا،

جاسىڭ توگىپ، تاۋەكەلگە بەلىڭ بايلا،

ارام استى تاركى ەتۋمەن جۇرەك جالعا،

زالىمدارعا 100 مىڭ بالە بەردىم مىنە».

 

«زالىمداردىڭ زاتىن، تەگىن مەن جاراتقان،

جاراتقاندى مۇسە تۇتپاي، سەن ۇناتقان،

مەنەن بەزىپ، ايلاكەردى ارقا تۇتقان،

زالىمدارعا سوسىن ەرىك بەردىم مىنە!»

 

ساعان جازا، جاراتقانعا البارمادىڭ،

تۇندەر تۇرىپ اللانى ايتىپ اڭىرامادىڭ،

حاقيقاتتان سوزدەر ايتتىم، تىڭدامادىڭ،

زالىمداردىڭ قولىن ۇزىن قىلدىم مىنە!

 

ەي، بەيحابار! حاقتى ويلاماي سۋىقتادىڭ،

دۇنيە حارام، ودان كوڭىل سۋىتپادىڭ،

ناپسىگە ەرىپ، اللانى ويعا جۋىتپادىڭ.

سول ءۇشىن مەن، زارلاپ قايران بولدىم مىنە!

 

«زالىمداردى ايىپتاما، زالىم ءوزىڭ،

ارسىز بولساڭ اسەر ەتپەس جۇرتقا ءسوزىڭ،

دۇنيە-مالىن تۇگەل بەردىم تويماس كوزىڭ،

قاراۋلاردى قاراڭعىعا سالدىم مىنە!»

 

بالدان ءتاتتى تىلمەن راسۋل ايتتى مۇنى.

«جانىم، ءدىلىم، ءۇمماتتارىم كوز راۋشانى،

حاققا قۇلدىق، ماعان ءۇممات بولعان كانى؟»

شىن ءۇمماتتىڭ ساناسىنا قۇيدىم مىنە!

 

قۇل قوجا احمەت حاقتىڭ ءسوزىن قوزعاپ ءوتتى،

«عاينالياحين» تاريحاتتا بوزداپ ءوتتى.

«حيلمۋلياحين» شاريعاتتى سويلەپ ءوتتى.

«حاققۋلياحين» حاقيقاتتان ايتتىم مىنە!

10-حيكمەت

حاق تاعالا عاشىقتارعا بەردى ىشقىن،

ءوز ەركىممەن ورتەپ جاندى كۇيدىم مىنە.

ەكى عالامىڭ كوزدەرىمە بولىپ ۇشقىن،

كورىنبەدى، جالعىز حاقتى ءسۇيدىم مىنە.

 

جاننان بەزىپ جالعىز حاقتى جانعا قوستىم،

ودان كەيىن، داريا بولىپ، تولىپ تاستىم،

لاماكاندى ۇنگە قوسىپ ماحام اشتىم،

دۇنيە قامىن 100 مىڭ تالاق ەتتىم مىنە!

حاق الدىندا اقىلى كامىل دات قىلا الماس،

عاشىق ءورتى لاپىلداسا، جاندى قويماس،

كوبەلەكشە وتقا ۇرىنعان ءوزىن سالماس،

بۇ جالعاننىڭ تىلسىمىنا تويدىم مىنە.

تاريحاتتىڭ جولدارىنىڭ ازابى كوپ،

ىشقىڭ كەتىپ، عاشىق بولماي تاۋەكەل جوق،

كۇن-ءتۇن قاتپاي حاق ديدارىن كورۋدە جوق،

كوزىمدى ىلمەي ديدارىڭدى كوردىم مىنە.

 

تاريحاتگىڭ جولى اۋىر، باسىر باستى،

باسىم قاتتى، كامىل پىرگە قاراي قاشتىم،

ءپىر ەتەگىن ۇستاپ قانا كوزىمدى اشتىم.

ءراسۋا بولىپ، دالا كەزىپ ءجۇردىم مىنە.

 

تاريحاتتىڭ جولدارىندا جەتەدى ازاپ،

بۇ جولداردا قانشا عاشىق بولدى مازاق،

عاشىق جولعا تۇسكەندەردىڭ ءحالى حاراپ،

جارانداردان جول ءمانىسىن ءبىلدىم مىنە.

 

تاريحاتتىڭ جولدارى اۋىر، وتە ۇزاق،

ريزا ەتكەن پەندەسىنە ءتاڭىرىم جاق،

ىشقى ورتىنە شىداس بەرمەس جەتى توزاق!

ەي، جاراندار، عازيز جاننان تىندىم مىنە!

 

حاقيقاتتىڭ ماعىناسىنا ەنگەن كىسى،

ەستەن تانىپ كۇيىپ-جانار ءىشى-تىسى،

قان ارالاس كوزدەرىنەن اعار جاسى،

كوز جاسىمدى كولدەي قىلىپ باردىم مىنە!

 

شاريعات ءدۇر عاشىقتاردىڭ ءاپساناسى،

ناعىز عاشىق تاريحاتتىڭ ءدۇر داناسى،

قايدا بارسا باۋىرلاسى، باس پاناسى،

بۇل عاجاپتى عارىپتەردەن كوردىم مىنە.

 

ماحابباتتىڭ باعىن كەزبەي عاشىق بولماس،

قورلىق-زارلىق كورمەيىنشە ءناپسىڭ تولماس،

ازابىنىڭ ءدامىن تاتپاي مەيىرىڭ قانباس.

كوڭىلىم تىنىپ حاس گاۋھارىن الدىم مىنە.

 

عاشىق وتقا كۇيگەن جاننىڭ ءوڭى قاشار،

بۇل ءفانيدى باقىل ەتىپ، باقي اسار،

مۇندا بولعان كوڭىل كىرىن سوندا اشار

“دۇنيە جاپا”-دەپتى راسۋل، قويدىم مىنە.

 

حاقيقاتشىل عاشىقتاردىڭ ءجۇزى سىنىق،

اينا الدىندا اينىماعان ءسوزى تۇنىق.

ءوزى قايران، كوڭىلى ويران، كوزى تۇنىپ،

قۇدىرەتىڭە قايران بولىپ قالدىم مىنە!

 

اللا ايتتى “كوپ جىلاما كورسەڭ مەنى،

زار يلەسەڭ باندەمسىڭ دەپ ايتام سەنى،

جاننان كەشىپ مەنى تىڭدار عاشىق كانى؟”

ءالھام كەلدى قۇلاعىما قۇيدىم مىنە.

 

شىن كوڭىلدەن كۇيگەندەرگە ديدار عاتا،

جالعان عاشىق جولعا تۇسسە، ءبارى قاتا،

شىن عاشىقتىڭ كوزى جاستا، كوڭىلى قاپا،

قايعى شەگىپ جەر استىنا ەندىم مىنە!

 

“حاقيقاتتىق شىن عاشىققا ورىن بەرەم،

ماحشار كۇنى نە بولدىڭ دەپ ءحالىن بىلەم،

شىر اينالىپ شاپاعاتتى ءۇيىپ-توگەم!”…

راحماتىڭنان ءۇمىت قىلىپ كەلدىم مىنە!

 

قۇل قوجا احمەت، حاقتىڭ ءسوزىن ەستە ساقتا،

حاقتان قورقىپ تىنباي جىلا، تۇندە جاتپا،

ناماز وقىپ، رۋزا ۇستا، ءار ۋاقىتتا،

وسىلايشا مۇرادىما جەتتىم مىنە!

 11-حيكمەت

راحمان يەم راحىم ەتىپ مەنى ويلاسا،

قاي بەتىممەن حۇزىرىڭا بارام ەندى؟

تاۋبە قىلىپ، تەرىس جولدان كەرى ايداسا،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

 

پەندەسىنىڭ ىقتيارىن قولىنا السا،

حاق ءىللاھيم راحماتىمەن راحىم قىلسا،

كامىل ءپىرىم ءپارۋانا بوپ جولعا سالسا،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

ءبىر كۇندەرى اجالىڭدى جۋىق ەتسە،

ساعان، ماعان، جان مەن تانگە ۇكىم جەتسە،

ولمەي تۇرىپ، جاننىڭ ءزاھار ءدامىن تاتسا،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

 

زامانداسىڭ، سىرلاستارىڭ اسىق كەتتى،

جەدەلدەتىپ و دۇنياعا اسىپ كەتتى،

جارعا سوققان داريالارداي تاسىپ كەتتى،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

 

و، قۇدىرەت، كۇندىز-ءتۇنى قىلماي تاعات،

حاق راسۋل ءۇمماتى ءۇشىن تاتپاي تاماق،

بار كورگەنى بىزدەر ءۇشىن قايعى، قاسىرەت،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

حاق راسۋل دۇنيە ءۇشىن قايعىرمادى،

ۇممەتى ءۇشىن ءوز سوزىنەن ايرىلمادى،

بۇل فانيدە زاررە ارام الدىرمادى،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

و، داريعا، ماحشار كۇنى راۋشان بولسا،

ءتاڭىر ءوزى قازى بولىپ نازار سالسا،

اق-قارامنىڭ ايىرماسى دايار بولسا،

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

ەرتەلى-كەش تىنباي جىلا، قۇل قوجا احمەت،

زارىڭدى ايتىپ حاق راسۋلعا بولعىن ۇممەت.

قامقور بولىپ ءۇممات دەسە، سول عوي قۇرمەت.

قاي بەتىممەن حۇزىرەتىڭە بارام ەندى؟

12-حيكمەت

قۇداۋاندا مەنى سالعىل ءوز جولىڭا،

ناپسىگە ەرىپ، ارىپ-اشىپ بولدىم مىنە.

قاراۋ پاسىق، تولىپ-تاسىپ، شەكتەن استى،

قارا باسىپ، كۇنام اسىپ، بولدىم مىنە!

 

دۇنيە تۇلكى قىزىقتىردى، يتشە ەردىم،

ۇستايمىن دەپ قۇيرىعىنان كۇن-ءتۇن قۋدىم.

ءامىرىن تۇتپاي حاق جولىندا كوزدى جۇمدىم،

قايدا بارام، ەستەن دوستار،-تاندىم مىنە؟!

 

ءناپسى شايتان تۇتقىن قىلدى ادام ۇلىن،

ەركىن الىپ، بايلاپ قويدى ەكى قولىن،

اداسقاننان ايىرا الماي وڭ مەن سولىن،

ۋا، داريعا، قاسىرەت شەگىپ كەتتىم مىنە!

مەندەي سۇمپاي پەندە بولماس بۇ عالامدا،

بولا المادى ماعان ريزا حالقي قۇدا،

تارتتى مىنە اقىرى مەنىڭ ءجۇزىم قارا،

ۋا، جاراتقان، نەگە اۋەلدە بولدىم ءبىنا؟!

 

ايالاعان  عازيز جاندى بىلمەدىم مەن،

«جان-تانىممەن ءازىرمىن»-دەپ تۇرمادىم مەن،

وڭ بەتىمدى دارگاھىڭا بۇرمادىم مەن،

ءيا ءراببانا، نە قىلساڭ دا كەلدىم مىنە.

 

تاقاتىم جوق قاراپ تۇرسام ءوز كۇناما،

ءتاۋبا قىلىپ قاجىپ كەلدىم ال پاناڭا،

راحماتىڭمەن نازار سالعىل قۇل قوجاڭا،

نە قىلساڭ دا بەيباق باسىم كەلدى مىنە!

13-حيكمەت

اياۋ، دوستار، ناداندارمەن ۇلفات بولىپ،

باۋىرىمدى ەزىپ، جاننان بەزىپ، ءولدىم مىنە!

تۋرا ايتسام دا، قيسىك جولعا بەتىن بۇرىپ،

قايعى جۇتىپ، زار-زاھارعا تويدىم مىنە!

 

ناداندارمەن وتكەن ءومىر اقىرەت-ازار،

جاقىنداتپاي دوزاعىڭدا ودان قاشار.

توپاستارمەن دوزاققا دا شەكپە ساپار،

ناداندىقپەن قازان ۇرىپ سولدىم مىنە!

 

ءمىناجات قىل، نادانداردىڭ ءجۇزىن كورمە،

اللا جار بوپ، جانىنا دا جاقىن كەلمە،

ارام قاتسىن، ولاردىڭ سەن ءحالىن بىلمە.

سولاردان مەن 100 مىڭ جاپا كوردىم مىنە.

 

زار يلەسەم حاققا زارىم جەتەر مە ەكەن؟

كوكىرەكتەگى قايعى شەرىم كەتەر مە ەكەن؟

كۇللى نادان بۇ عالامنان وتەر مە ەكەن؟

سولاردان مەن 100 مىڭ جاپا كوردىم مىنە.

 

حاق اسىلىن ىزدەپ تاپپاي قايعىراتىن،

زار جىلاعان كوڭىلى قاپا ديۋانامىن،

حال سۇراساڭ، مەن ءبىر بەيباق بەيشارامىن!

مەدەت سۇراپ پاقىر بولىپ كەلدىم مىنە!

 

جەر استىنا قاشىپ كىردىم نادانداردان،

قولىم جايىپ، دۇعا تىلەپ ءاز جانداردان،

عارىپ جانىم ءجۇز تاساتتىق دانالاردان،

دانا تاپپاي جەر استىنا ەندىم مىنە.

 

نادانداردى كورگەن كەزدە كوڭىلىم قاپا،

حاقگان كورقىپ، قۇلدىق ۇرسام، كۇلەر “حا-حا”.

جايىن اۋىز، ءناپسىسى زور، ناعىز لاقا.

سونداي جاننان قورقىپ ساعان كەلدىم مىنە.

 

كۇدەرىڭدى ءۇز نادانداردان، قادىر قالماس،

زۇلمات بارىپ جول اداسساڭ، جولعا سالماس،

جالبارىنىپ جالىنساڭ دا، قولىڭدى الماس،

نادانداردان ءۇمىت ءۇزىپ كەلدىم مىنە.

 

اقىرىندا، جاقسىلار جوق، قالدىم جالعىز،

نادانداردان ەستىمەدىم ءبىر دە العىس،

دانا كەتتى، نادان قالدى، – اتسىن قارعىس!

جول تابا الماي، قايران بولىپ قالدىم مىنە.

 

قايعى، قاپا باۋىرىمدى ەزدى، قانىم تاسقان،

دانا جەردە نادانداردىڭ كوڭىلى اسپان،

ليات-حاديس ايتساڭ، كۇلەر ۇيالماستان،

كوكىرەك كۇپتى، دەرت كايعىعا تولدى مىنە!

 

قايعى مەن دەرت تۇرالاتتى بار ما داۋا؟

مۇڭ-شەرىمدى ساعان ايتام قادىر حۇدا!

مەنەن باسقا ۇلەس الدى،-مەن بەيشارا!

ۇلەس تىلەپ، ساعىم سىنىپ، كەلدىم مىنە!

 

مال-جانىڭدى تارك ەتسەڭ دە ۇلەس العىل،

ەي، بەيحابار، دۇنيە قامىن كەيىن قالدىر،

ساحي اللا مەيىرىن توكسە ريزا بولعىل،

كورەمىن دەپ، ءبارىن تاستاپ كەلدىم مىنە!

 

جادىگەرگە قالدى سىزگە داپتەر سانا،

ارۋاعىمنان مەدەت سۇراپ، وقىپ قارا،

دۇعا قىلام، قابىل ەتكەي حاق تاعالا!

راحمان يەم، ارىز ايتىپ كەلدىم مىنە!

 

حيكماتىمنان ءباھرا العان كوزگە ءسۇرتسىن،

ىقىلاسپەنەن كوزگە ءسۇرتىپ ديدار كورسىن،

شارتى سول ءدۇر، قاناعاتقا مويىنسۇنسىن،

جان پيدا عىپ جانانانى كوردىم مىنە!

 

ديدار ءۇشىن پاقىر بولدىم «ءاۋمين”- دەڭدەر،

ەي، تاليبتەر، ءحالىم كورىپ، قامىڭ جەڭدەر.

كەيىن كالعان قوجا احمەتكە جول بەرىڭدەر،

جولدى ىزدەپ پاقىر بولىپ كەلدىم مىنە!

 

قۇل قوجا احمەت پاقىر بولساڭ حاققا بولعىل،

باسىڭمەنەن جاراندارعا قىزمەت قىلعىل،

حاقتى تاپساڭ، القا قۇرىپ، سۇحبات كۇرعىل،

حالىق ىشىندە ۇلىق بولدىم ەندى مىنە!

14-حيكمەت

كوڭىل كوزىن قۋانتپايسىڭ تاعات قىلسا،

دارگاھىڭا ۇنامدى ەمەس ءبىلدىم مىنە،

حاقيقاتتا بۇ سوزدەردى بەك ۇيرەنىپ،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

 

جالعىز يەم ساباق بەردى ساۋلە شاشىپ،

جەر مەن كوكتە تۇرا المادى، شايتان قاشىپ،

سايران سالىپ، بال ءشارباتتان كوڭىلىم تاسىپ،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

 

مۇندا جاپا شەككەندەرگە ديدار تاقىت،

ماحشار كۇنى اللا سىيلار وعان باقىت،

جاراتۋشى جارىلقايدى بولساڭ عاشىق،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

 

كوزدەرىمنىڭ قانىن توگىپ جاد ەتپەدىم،

ءجۇز مىڭ ءتۇرلى ميحنات سالدىڭ داد ەتپەدىم،

سەنەن قورقىپ كوڭىلىمدى استە شات ەتپەدىم،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

 

اللا دەرتى جابىسادى ساق بولماساڭ،

كامىل ءپىردىڭ قىزمەتىندە اق بولماساڭ،

حاق جولىنا ءتۇسىپ بولماس، پاك بولماساڭ،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

 

عاشىق پاتشا، عاشىق پاقىر، قايتا ورالماس،

حاقتان پارمەن بولمايىنشا سويلەي الماس،

“اللا”-دەگەن دۇنياعا كوزىن سالماس،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

 

قۇل قوجا احمەت 7 جاستا الدىڭ ساباق،

سەگىزىندە دۇنيە قامىن ەتتىڭ تالاق،

توعىزىمدا قۇدايىمدى كوڭىلىم قالاپ،

لاماكاندا حاقتان ساباق الدىم مىنە.

15-حيكمەت

راحماتىڭنان شەت قالدىرما مەن عارىپتى،

دامىل تاپپاي، دۇعا قىلام، جىلاپ ساعان!

ەرتەلى-كەش بەزەر بولدىم تاڭ اتقانشا،

كوزىمدى ىلمەي دۇعا قىلام، جىلاپ ساعان!

 

دارگاھىڭا ەندى كەلدىم، بەلدى بايلاپ،

جانىم كۇيگەن، جۇرەگىمدى الدىڭ باۋراپ،

جاعامدى ۇستاپ ەتكەنىمە شىنداپ جىلاپ،

ىقىلاسپەنەن ەڭىرەپ، دۇعا قىلدىم ساعان!

 

كوڭىل باعى گۇلزار ەكەن بىلمەي ءجۇردىم،

عۇمىرىم گۇلى كوكتەي سولدى ەندى ءبىلدىم،

دۇنيە تالاق، ءدىن جولىنا قادام ۇردىم،

ازارداستان جىلاپ دۇعا قىلدىم ساعان!

 

بۇل باعداردا جاندى اياپ قالماس بولار،

جانىن باققان بۇ جولدارمەن جۇرمەس بولار،

پايدا-زيان ەكەنىن دە بىلمەس بولار،

وسى حالمەن جىلاپ دۇعا قىلدىم ساعان!

 

قۇل قوجا احمەگ ءناپسى تاۋىن باسىپ استى،

«فانافي اللا» ماقامىنا ۇر قۇلاشتى!

جۇرەك، باۋىرىن جوسالاتىپ، قايناپ تاستى،

وسى جولمەن دۇعا قىلام، جىلاپ ساعان!

16-حيكمەت

«رازاكلۋاللاھۋ قاسيرين» دەپ ايات كەلدى،

زىكىر سالىپ زار يلەۋمەن ءجۇردىم مىنە،

حاق ديدارىن كورسەتەم دەپ ۋاعدا قىلدى،

ىشقىم كەتىپ، جاندى قيناپ ءجۇردىم مىنە!

 

شىن عاشىقتى اللا ءسۇيىپ ءباندام دەدى،

ورتا جولدا كالماسىن دەپ قامىن جەدى،

“جالعانشىلار ديدارىمنان ماحرۋم”،-دەدى

عاشىقتىقتى ماحكام تۇتىپ ءجۇردىم مىنە!

 

اقىلدى الساڭ كورستاننان حابار العىن،

سەن دە سولاي بولارىڭدى ويعا سالعىن،

ء“ماۋتا قابىلانتامۋتاعا” پەيىل قىلعىن،

بۇل ءحاديستى ويعا توقىپ الدىم مىنە.

 

حابار بەرەر ء“فاليزانحۋا كاليلا”،-دەپ،

جانە ايتار: “ۋاليباكۋا قاسيرا”-دەپ،

بۇ اياتتىڭ ماعىناسىنان حابار ال دەپ،

بۇ ءدۇنيادا ءبىر كۇلمەي-اق ءجۇردىم مىنە.

 

بەيحابارلار قارق-قارق كۇلىپ، ارام جۇرەر،

پارمەنىنە مويىنسۇنعان جىلاپ جۇرەر،

ەرتەلى-كەش جانارىندا ىلعال جۇرەر،

كەز جاسىمدى بۇلاقتاتىپ ءجۇردىم مىنە.

 

ءناپسى بەزىپ، شىن عاشىقتار دەدى: اللا جار!

ءساھار تۇرىپ، قۇلدىق ۇرىپ، كوزى تالار،

راحىم ەتىپ اللا سوندا نازار سالار،

سودان كەيىن داريا بولىپ تاستىم مىنە!

 

زالىم ءناپسىم قويماي قۋىپ، وتقا سالدى،

تۇلا بويىم ءوز-وزىنەن كۇيىپ-جاندى،

مۇشريكتەردىڭ يماندارىن شايتان الدى،

“اعۋزىبيللاھي، بيسميللا” دەپ، ءجۇردىم مىنە

 

كۇناھارلار دوزاق بارىپ، كۇيىپ-جانسىن!

يماندىلار جانباي، وتتان امان قالسىن!

يمانسىزدار ماڭگى باقي وتتا قالسىن!

ءبىر اللادان يمان تىلەپ ءجۇردىم مىنە.

 

ءناپسىم مەنى جىنشا اربادى، جالاڭ قاقتىم،

باس ساۋعالاپ ءپىرىمدى ىزدەپ، سولاي قاشتىم،

قۇل قوجا احمەت، و دۇنياعا جاقىنداستىڭ،

ۇشقان قۇستاي لاماكانعا كەتتىم مىنە!

17-حيكمەت

ۋا، داريعا، نە ىستەمەكپىن عارىپتىككە،

سودان دا مەن كەزبە بولىپ قالدىم مىنە.

شام، حوراسان، عيراك جاققا بەت تۇزەدىم،

عارىپ جايدىڭ ماعىناسىن ءبىلدىم مىنە.

 

باسقا تۇسسە، كورمەك كەرەك، – ول قۇدايدان،

ءجۇسىپتى دە ايىردى عوي ول كانعاننان،

تۋعان جەرىم – كيەلى جەر تۇركىستاننان،

ءىش-باۋىرىمدى ەلجىرەتىپ كەلدىم مىنە!

 

عارىپ ميراس مۇستافاداي ءاز جانداردان،

33 مىڭ ساحاباداي جارانداردان،

ابۋباكىر، ومار، وسپان، مۇرتازادان،

ولاردىڭ دا عارىپتىگىن ايتتىم مىنە.

 

كيىمگە دە، اسقا دا ەش جارىماعان،

عارىپتىكتە جەتىلەر تەك جارىم ادام.

دانا بولار وسە كەلە دارىندى ادام،

سونىڭ ءۇشىن تۇركىستانعا كەلدىم مىنە.

 

سول عارىپتىك ءومىر بويى بولسا “مەيمان”

باقىت، تاقىت ءبارى وعان بولار زىندان،

عارىپتىككە كۇلدىق قىلعان ماحمۋد سۇلتان.

ەي، جاراندار، عارىپ بولىپ كۇيدىم مىنە!

 

عارىپتىكتى ارسلان بابام ىزدەپ تاپتى،

كەم-كەتىگىن بىلىندىرمەي، بۇركەپ جاپتى،

ءبيحامدىللا، كوردىم-اۋ، -دەپ قايران قاپتى.

ءۇشبۋ سىردى كورىپ، قايران قالدىم مىنە!

 

ەمىرەندىم ەل جۇرتىما، ۋالاياتقا،

مەن سيىندىم ۇلىق بابا ارۋاققا،

بابا رۋحى سالدى-اۋ مەنى بۇل ازاپقا.

بىلە المادىم، تاقسىر نەدەن جازدىم مىنە؟!

 

قۇل قوجا احمەت ايتقاندارى حاقتىڭ جادى،

ەستىمەگەن دوستارىمنىڭ بالقىر جانى،

عارىپ بولىپ شاھارىنا كايتا ورالدى،

تۇركىستاندا مازار بولىپ قالدىم مىنە!

18-حيكمەت

عۇمىرىم اقىر بولعاندا، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

جان الۋشى كەلگەندە، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

جان بەرمەكتىڭ زارىنان، ازىرەيىلدىڭ كارىنەن،

بولماي جاتسا شاپاعات، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

جان بەرمەكتىڭ ازابىن جەڭىلدەتكىل، يا جاپپار!

سەنەن وزگە جوق قامقور، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

جانىم شىعىپ بولعاندا، ءتانىم مۇندا قالعاندا،

تابىتتان كورگە سالعاندا، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

ولىك بولىپ جاتقاندا، پەرىشتەلەر جەتكەندە،

ء“راببىڭ كىم؟-دەپ سۇراسا، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟”

كوسىلتىپ كورگە قويعاندا، جەتى قادام تايعاندا،

جاۋاپ تالاپ ەتكەندە، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

ءزارىن توگىپ تۇرعاندا، تاس قاراڭعى زىنداندا،

جالاڭداسىپ جارماسسا، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

قۇل قوجا احمەت سەن ءباندا، ءناپسى الدىندا ءشارماندا،

ماحشار كۇنى بولعاندا، نە قىلارمىن، قۇدايا!؟

19-حيكمەت

ايىبىنا وماردىڭ ىشكەن ءدامىن تاتىڭىز،

ءپىر قولىنان شاراپ اپ، نۇر ساۋلەگە باتىڭىز!

احمان مەنەن قارامان سۇرگەن ەدى كوپ داۋرەن،

پەيىل قىلىپ اتاعا، ايات ايتىپ… جاتىڭىز.

يبراھىمگە شاك قىلعان، وت جاعىپ كۇلىن اتتىرعان،

يلانباساڭ كەلىپ كور، كورمەي جۇرمەس داتىڭىز.

شايتانعا ەرىپ اداسقان، احمەتكە تاس اتقان،

ءتاحتالسارى تاحنادا ءدۇمبار بولسىن حاتىڭىز!

 

اۋليەلىككە جەتكەندەر، دۇنيەدەن مىنا وتكەندەر،

ىقىلاس قىلىپ القادان، مۇددەسىن مۇرات تاتىڭىز.

قۇل قوجا احمەت ءوزىڭ ءبىل، ءوز كۇناڭدى ءازىر قىل،

ناداننان توپاس ساقتاعىل، شايتانعا سىر شاشپاعىل!

20-حيكمەت

«فالياعلامۋنا العالمۋندى» وقىر عالىم،

ماعىناسىنا ءمان بەرمەي بولار زالىم،

ماعىناسىن بىلمەگەننىڭ جايى ءمالىم،

ونداي زۇلىم “عالىم” بولماس، دوستارىم-اۋ!

عالىم ول ءدۇر، تاس جاستانىپ، تاقسيل قىلسا،

ەرتەلى-كەش تاڭىرىسىنە زار جىلاسا،

ء“فاليزاھحۋا” اياتتارىن ءتابسىر قىلسا.

سونداي بىلگىر عالىم بولار، دوستارىم-اۋ!

“ۋاليباقۋا قاسيرا”-ول،-ءتاڭىر ءسوزى،

عالىم بىلەر ءمان-ماعىناسىن ۇققاندا ءوزى،

جىلاي-جىلاي بۇلاق بولار ەكى كوزى،

سونداي بىلگىر عالىم بولار، دوستارىم-اۋ!

 

عالىم ول ءدۇر، شاريعاتكا ءابجىل بولسا،

تاريحاتتىڭ بازارىنا جانىن سالسا،

ماحابباتتىڭ دارياسىنان گاۋھار السا،

سونداي بىلگىر عالىم بولار، دوستارىم-اۋ!

عالىممىن دەپ كىتاپ وقىر ءمانىن بىلمەس،

كوپ اياتتىڭ ماعىناسىن ءوزى سەزبەس،

تاكاببارلىك، مەنمەندىكتى ءدىن كوتەرمەس

عالىم ەمەس، ولار ءجاھىل، دوستارىم-اۋ!

 

تاكاببارلىق ازازىلگە نە بوپ ءتيدى؟

وزگەرىپ ول تاۋحي لاعنات تونىن كيدى.

ساجدە قىلعان پەرىشتەلەر باسىن ءيدى،

سولار عانا يمام بولار، دوستارىم-اۋ!

عالىم ەكەۋ، ءتان مەن جاندى سەرىك قىلار،

جان عالىمى قۇدىرەتكە سەنىپ تۇرار،

ماحابباتتىڭ ءشارباتىنان بەرىپ تۇرار،

سونداي بىلگىر عالىم بولار، دوستارىم-اۋ!

ءتان عىلىمى زالىمدارعا تەڭدەس دەيدى،

ءبىر اياتتا، يتكە سۇيەك بەرمەس دەيدى،

ءجاھاننامدا تىنباي جانىپ سونبەس دەيدى،

ءزاھار، زاققۇم ءىشىپ جىلار، دوستارىم-اۋ!

 

قۇل قوجا احمەت شىن عالىمعا قىزمەت قىلعىل،

عالىمداردىڭ ءسوزىن تىڭداپ ىزەت قىلعىل،

ىزەت قىلىپ حاق جولىندا جانىن بەرگىل!

ىزەتسىزدەر ديدار كورمەس، دوستارىم-اۋ!

21-حيكمەت

ءىللاھي، كادري، كارىم پارۋارديگار!

راحىم قىل پەندەڭە ەي، گارديگار.

سيىندىم كۇدىرەتىنە ەي، ءىلاھيم،

جاراتقان بارشا عالامدى پاناسىڭ،

جارىلقاۋ سەنەن، مەنەن ءمىناجات،

ەي، ءىللاھي، زۋلجەلال بارشاعا حاجات.

كارىمىڭمەن كەشىرگىل، ەي اسىل زات!

ازاپتى اقىرەتتەن قىلعىل ازات.

ءىللاھي، سارى سايتاننان سەن ساقتاي گور!

جازا باسىپ، جاڭىلسام سەن اقتاي گور!

ءتاۋبا قىلدىم جازا باسقاندارىما،

ايىقتىم ماستىقتان، كەشىر اعات باسقاندارىما.

دەمەيمىن مەن: شىبىن جاندى قايىرما،

اقىرەت كۇنى يمانىمنان ايىرما.

ءىللاھي، بارشانىڭ زارىنا راحىم ەت،

قام قوڭىل بەيشارالار داتىنا راحىم ەت،

كۇناھار قۇلىننىڭ سەن نالاسىن كور،

جانى دەرتتى بەيداۋانىڭ داۋاسىن بەر.

ءىللاھي، سەن كەشىرگىل تاعاتىم جوق.

الدىڭدا ىلايىقسىز اعاتىم كوپ.

ءىللاھي، پاكيزاتىڭنىڭ ھۇرمەتىمەن،

ساقتاعىل ءبىزدى شايتان زاقىمەتىنەن!

ءىللاھي، بارشاعا قۇل بولۋدى ءناسىپ ەت.

مەنمەندىكتەن ءبىزدى اركەز قاشىق ەت.

داۋالىق تاۋفيق سۋىنان ىشكىزە گور،

كارىمىڭمەن ءوز كۇنامدى كەشىرە گور.

بىلمەستىكپەن مەن كۇنامدى مولايتتىم،

كوڭىلدەردى قالدىرىپ، زورلىعىمدى زورايپىم،

كۇناھار دا بولار بالكىم راحىمعا لايىق،

ەي، احمەت سەن دە ءبىر ءسات دۇعاعا بول مۋافيح!

22-حيكمەت

تىنباي عاشىق ۋھىلەر، ءبىر كۇدايعا جالبارىپ،

جۇرەر وعان عاشىق بوپ، ەرتەلى-كەش سارعايىپ،

زار يلەگەن عاشىقتىڭ، ەسىل-دەرتى قۇدايىم،

عاشىعى ءۇشىن كۇناسىن، كەشىرەر قۇدا ىلايىم.

كۇيىپ-جانۋ عاشىققا الىمساقتان ءمىناسىپ،

مانسۇر ءبىر كۇن جىلادى، يراندار راحىم قىلادى،

شىلتەن شاربەت سىيلايدى، مانسۇرمەن باس قۇراسىپ.

مانسۇر ايتار «انەلحاق»، يرانداردا جالعىز حاق،

مولدالار ايتار: – بۇل ناحاق، – كاليمادان سىر اشىپ،

ايتپاعىن، «انەلحاقتى» دەپ، كاپىر بولدىڭ قاتتى دەپ،

قۇراننان ايات ايتشى دەپ، ءولتىرىپتى شۋلاسىپ.

بىلمەيدى عوي مولدالار، «انەلحاقتىڭ» ماعىناسىن،

كەم اقىلعا حال عىلىم، حاق كورمەدى ءمىناسىپ.

راۋاياتتار تاۋسىلدى-اي، ناداندىقتان جانسىنباي،

اۋليەنى مانسۇرداي، قويدى اپارىپ دارعا اسىپ!

ءافسانا ءدۇر شاريعات، ءفارزانا ءدۇر حاقيقات،

ءدۇر دانا تۇر تاريحات، عاشىقتارعا جول اشىپ…

جىلاماعان قالمادى، مانسۇر دەپ ءبارى زارلادى،

دوس جاراندار مانسۇردىڭ قالدى ارتىندا جىلاسىپ.

ءتاۋبا قىلعىل قوجا احمەت، بولعاي حاقتان راحمەت،

اۋليەلەر كوپ وتكەن، سىرى سىرعا ۇلاسىپ.

23-حيكمەت

باسىمدى باستى قايعى قارا سۋدايىن، – مۇحاممەد!

مەن سەنىڭ ءۇشىن كۇيەيىن دە شىدايىن، – مۇحاممەد!

كىم ءۇممات بولسا «حامدۋ سانا» تىنباي ايتار،

جاڭىلسام ەتە بەر مەنى ءراسۋا-ي، مۇحاممەد!

كوڭىلىمە سالىپ عاشىق قۇشتارلىعىن ءىللاھيم.

ەتكىل مەنى سەن دە عاشىق ەكى جاقتاپ، مۇحاممەد!

ماجنۇندەيىن مەنى دە بەزدىر ەكى ءجاھاننان.

ديۋانا عىپ جىبەرسەڭ دە ريزامىن ءراسۋا-ي مۇحاممەد!

ءولتىر! كۇيدىر! بار ميحناتتى تۇگەل سالعىل،

لايىق دەگەن جازاڭدى بەر، اياما مەنى – مۇحاممەد!

ءدايىم سورماڭداي ۇممەت، جەسىن، جەمەسىن نىعمەت،

بار كارامات وزىڭدە، وزىڭە جىلايىن، – مۇحاممەد!

«ءۇمماتىم دەۋمەن ەرتەلى-كەش تارتىپ ابدەن قاسىرەت

كوكىرەگىمنەن شىعارام جۇرەك جالىنىڭ – مۇحاممەد!

ءۇمماتتاردىڭ كۇناسىن تىلەر ول شاھتاردىڭ شاھناشاھى

ول لايىق جازا بەرەر ىقىرار داد ھاۋاسى – مۇحاممەد!»

بەزسەڭ داعى بارىنەن دە ال مۇحاممەد پەيىلىن

و، اللا! جالعاننىڭ جالعىز كۋاسى، – مۇحاممەد!

ءبىر وزىڭنەن تىلەيتىنىم جاراتۋشىم!

سالعىل مەنىڭ كۇلاعىما داۋ-دامايدى، – مۇحاممەد!

مەن ماڭدايدى ۇرعىلايىن حوش كوڭىلمەن، و اللا!

ءبىر-اق تامشى تاتتىر ءشاربات دارياڭنان – مۇحاممەد!

جول بەرۋشى: راحمان، راحيم، عافار، ساتتار.

قىلما مەنى ءشارماندا كۇمراھي. – مۇحاممەد!

اۋەلدەن-اق گامشى شاراپ بولعانداي ماعان ءناسىپ،

بولايىن ءدان ريزا حامدينعا داناۋ-ي، مۇحاممەد!

راۋي ءسايھىڭ سۋر قادامي ءپىر مۇعانعا،

ءلاتيف ايتسا بەرەر دەيدى بەينەۋ-ي، مۇحاممەد!

ماقساتىما جەتكەر مەنى، ەي، حالىق بيچۋن!

مەن ءدۇر تاليب، ءزالىف سامان سان، – مۇحاممەد!

جۇزىڭنەن بەت پەردەڭدى كوتەر دە احمەت، انىقتاپ ءوزىڭ كاراعىل،

مەن جەردەگى پەندەمىن ول ءبىر ءمۇسىن «پاي، پاي، مۇحاممەد!

مىسكىن ياسساۋي ارزۋي راۋزا، حازىرەت،

بولعايدا ميسرام، حاق، كاف، پان مۇحاممەد!»

 24-حيكمەت

«ءۇمماتىم ەمەس كاززاپتار»، – دەگەن ەكەن مۇحاممەد.

جالعانشىنى يتتەي جەك كورەدى ەكەن مۇحاممەد.

كۇداي جولىن تاڭداعان، ودان استە تاڭباعان،

ادال جاندى ۇمماتقا، سەنەدى ەكەن مۇحاممەد.

ءتاڭىر تاعالا سوزىنە، راسۋللانىڭ وزىنە،

يلانباعان ءۇمماتىن، ءۇممات دەمەس مۇحاممەد.

ءۇمماتىن دەپ جۇرگەندەر، بۇيرىقتارىن بۇزعاندار،

قايتىپ ءۇمىت ەتەرسىڭ، وندا ىزدەمەس مۇحاممەد.

مۇشكىل كۇناھار ءباندا، ءۇمماتپىن دەسە وندا،

ءراسۋا بولىپ ماحشاردا، ءمۇھمىن دەمەس مۇحاممەد،

كىمدە كىم ءۇمماتپىن دەسە، راسۋل ءىسىن ءبىر دەسە،

شاپاعات كۇنى تۋعاندا، كىر شالدىرماس مۇحاممەد.

ءۇمماتىم دەر مۇحاممەد، شىن سويلەسەڭ قوجا احمەت،

قيامەت كۇن تۋعاندا، قۇر قالدىرماس مۇحاممەد!

25 – حيكمەت

18-مىڭ عالامعا، ءسارۋار بولعان مۇحاممەد،

33-مىڭ اسحابقا، ساردار بولعان مۇحاممەد،

جالاڭاش پەن اشتىققا قاناعاتشىل مۇحاممەد،

سورى قايناعان ۇمماتقا، شاپاعاتشىل مۇحاممەد،

ءتۇن بالاسى ۇيىقتاماي، تاڭ اتىرعان مۇحاممەد،

عارىپپەنەن جەتىمگە، جانى اشىعان مۇحاممەد،

جولدان ازعان كۇمراعا، جول ارشىعان مۇحاممەد،

كۇنى تۇسكەن ادامعا، جاردەمدەسكەن مۇحاممەد،

ءابۋجاھىل لاھابقا، قارعىس ايتقان مۇحاممەد،

جانى تازا جاندارعا، العىس ايتقان مۇحاممەد،

ناماز، رۋزا قىلعانعا، عيباداتشىل مۇحاممەد،

تىنباي تاسپيح تارتقانعا، رياداتشىل مۇحاممەد،

مالعۇن-لاعىن شايتانعا، اربالماعان مۇحاممەد،

شاريعاتتىڭ اق جولىن، نۇرلاندىرعان مۇحاممەد،

تاريحاتقا جول باسشى، اداستىرماس مۇحاممەد،

حاقيقاتقا دا ول باسشى، شاتاستىرماسمۇحاممەد،

دۇعالارى بەك قابىل، بولاتۇعىن مۇحاممەد،

جاماندىققا جاقسىلىق، قىلاتۇعىن مۇحاممەد،

تاۋفيح بەرگەن زالىمعا، جالالاتشىل مۇحاممەد،

ساجدە ەتكەنگە جىعىلىپ، يباداتشىل مۇحاممەد،

بەس ۋاقىتتىق نامازدا، يماماتتىق مۇحاممەد،

ماعراج ۇشىپ بارعاندا، شاھاداتىق مۇحاممەد،

عارشى-گۇرسى ۇستىندە، سايرانداعان مۇحاممەد،

سەگىز پەيىش ەگەسى، جايراڭداعان مۇحاممەد،

مىسكىن احمەت ۇممەتىن، ىرزا قىلعان مۇحاممەد،

عارىپ، پاقىر، جەتىمگە، مىرزا بولعان مۇحاممەد،

پەرىشتەگە، ادامعا، تۇلعا بولعان مۇحاممەد!

26-حيكمەت /قاز قالپىندا/

ءبىزدىڭ دارۋد باسيار، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

تاريقاتتى بي شامار، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

ءيا سايد ءال مۋرسالين، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

يا نادي ءال مۇزلين، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

يايھا ءال مالسار، حاق ايتتى: “قۋم قانازار”.

ۋارباك فاكبار، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

حۇزىرىڭدا سەن ماعزام، قۇرباندا سەن مۇككارام;

انبياعا مۇقاددام، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

سەن، سەن حابيب حالقي حاق، دارگاھىڭا لايىق،

قالاۋ ەتسە حالايىق، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

اسىل ءۋاجۋد ادام، مۇرسال ءنابيىن حاتتام،

زار ناھانگا ماحرۋم; ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

توبا، قاپ، قوسىن، قاماراش باق كۇنىن.

بارشاعا قاراتقايسىڭ، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

عارشى-گۇرسىدەن اسقان، حۇزىرەتىڭە ۇلاسقان.

توقسان مىڭ زار ايتىسقان، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

جەر-كوكتى جارار ماعمۋرىڭ، ساحابالار ءمانزۋرىڭ.

ءجۇملا ءۇممات ماعفۋرىڭ، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

اركىمدەردە بولسا مۇڭ، كوتەرەر حاق ازابىن،

عالام سەنىڭ سابىرىڭ، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

ءبارى ساعان سيىنار، تامۇقتان ول قۇتىلار،

ۇجماق تولا نۇرىڭ بار، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

جانىمدى پيدا قىلسام، حوشنۋد لاۋقىنى السام،

ارمان جوق جەردە ولسەم، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

قۇمنان دا كوپ كۇنام بار، كەشىرگەيسىڭ، ءيا، جاپپار!

جارىتىپ نە قىلعايمىن، شاپاعاتىن قولدايمىن.

ۇمماتىڭنەن بولعايمىن، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

وزىنە ءۇممات بولعاندار، شاپاعاتىن العاندار.

جانى پەيىش بارعاندار، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

مۇراتى احمەت ءوزىڭسىڭ، زىكىر اياتى دا ءوزىڭسىڭ،

تىرلىك – تىرەگى دە ءوزىڭسىڭ، ءيا، مۇستافا مۇحاممەد!

27-حيكمەت

حاق تاعالا فازىلىمەنەن پارمەن قىلدى،

ەستىپ، ءبىلىپ قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

63-تە سۇننەتتەرىن بەرىك تۇتىپ،

ەستىپ، وقىپ قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

 

جەر ۇستىنەن پار كەشتىم دە، ءتىرى ءولدىم،

63-تە “سۇننەت”-دەدى سوعان كوندىم.

جەر استىندا قۇلدىقۇردىم، كۇڭىرەندىم،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

 

جارانداردان ءپاتۋا-پايىز كورە المادىم.

125-جىل جاساسام دا بىلە المادىم.

حاق تاعالا تاعاتتارىن قىلا المادىم،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

بولار ما ەكەم مۇحاممەدتىڭ شىن ءۇمماتى.

ۇممەت قىلسا مىسكىندەردىن ەڭ قىمباتى…

شەكەر-بالداي بولار ماعان بار ميحناتى،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

بىزدەر ءۇشىن جان قيناعان – ول مۇحاممەد،

ادال بولىپ قام قىلمايدى جالعان ۇممەت،

شىن ۇممەتتەر تابار سوندا جانى راحات،

ەستىپ، وكىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

ەلۋ جاستا ەسكە ءتۇستى ءولىم بارى،

ءار ۇممەتتىڭ بولعانى ابزال ار-يمانى.

ماحشار كۇنى وعان دايار حاق ديدارى

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

 

ەي، مۇھمىندەر، بۇل دۇنيەنىڭ بايانى جوق،

ءولىم انىق ءبۇل ءسوزىمنىڭ جالعانى جوق،

كىم بىلمەسە ءبىر اللانى، يمانى جوق،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

اسىلىم توپىراق، ءناسىلىم توپىراق، بارشادان قور،

باسىپ وتسەڭ مۇردەم جاتقان قازىلعان كور.

وندايلارمەن جىن-شايتاننىڭ اۋرەسى مول.

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى كۇل قوجا احمەت.

شىن زاكىرگە قۇدا ءوزى قىلار راحمەت،

تاڭدا بارسا ءجاننات كىرىپ كورەر كۇرمەت،

ماحشار كۇنى ديدار كورىپ قونار داۋلەت،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

پەندە بولساڭ، ميحنات تارتقىل عافىل ادام،

اقىلدى الساڭ، عانيبەت قوي ساعان ودان،

امانات قوي عازيز جانىڭ جۇرمە بەيعام،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

63-تە سۇننەت بولدى جەرگە ەنبەك،

راسۋل ءۇشىن ەكى الەمگە جارىق بەرمەك،

عاشىقتاردىڭ سۇننەتى ءدۇر ءتىرى ولمەك،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

ۇممەت بولساڭ، ءوستىپ ءتىرى ولمەيسىڭ بە.

مۇستافاعا جانىڭ قۇربان قىلمايسىڭ با.

جانىڭ تۇگىل، يمانىڭدى قيمايسىڭ با؟

ەستىپ، وكىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

قۇل قوجا احمەت 63-تە “عايىپ” بولدى،

ادەپ ساقتاپ، مۇستافاعا نايىپ بولدى،

سۇلتان بولدى، ميحنات شەگىپ، كارىپ بولدى،

ەستىپ، وقىپ، قىلۋەتكە ەندى قۇل قوجا احمەت.

28-حيكمەت

قاھار اتتى قاھارىڭنان قورقىپ جىلار قوجا احمەت.

“راحمان” اتتى راھمانىننان ءۇمىت قىلار قوجا احمەت،

اعاتتىق مول ءيا ءىللاھىم، كەشىرگەيسىڭ كۇنامدى،

بارشا قۇلدار ىشىندەگى كۇناسى كوپ، قوجا احمەت.

 

ارامزالار اسايدى، پاسىقتىعىن جاسايدى،

ارام ءىشىپ، ارام جەر، قورقىپ جىلار قوجا احمەت،

تاريحاتتى بىلمەدىم، حاقيقاتقا كىرمەدىم،

ءپىر بۇيرىعىن قىلمادىم، عۇزىرىڭ كوپ ءدۇر قوجا احمەت.

 

اقىر زامان كەلگەن ءدۇر، پاتشا زالىم بولعان ءدۇر.

ارامتاماق تولعان ءدۇر، قايران قالار قوجا احمەت،

قۇلىڭمەن ءبىر شەرمەندە، عاشىق بۇلبۇل، مەن پەندە،

ارسلان باپقا باس ۇرعان قۇلىڭ بولار قوجا احمەت.

 

قۇل قوجا احمەت تاعات قىل، جىلاماساڭ، اعات بۇل،

بالە كەلسە قاراپ تۇر، حاقتان بولار قوجا احمەت.

29-حيكمەت

ءتاۋبا قىلىپ حاققا يلانعان عاشىقتارعا،

ۇجماق بارسا، ءتورت بۇلاقتان ءشارباتى بار.

ءتاۋبا قىلماي حاقتان تانعان عافىلدارعا،

تار ءلاحادتا تارتار ازاپ قاسىرەتى بار.

 

ۇجماق بارىپ بارشا قۇلدار ءتاۋبا قىلسىن،

ءتاۋبا قىلىپ حۇزىرەتىڭە جۋىق بولسىن،

حور قىزدارى، ۇلدارىمەن تاعزىم قىلسىن،

ءتۇرلى-ءتۇرلى تاعى باسقا راحاتى بار.

 

ءتاۋبا قىلعان عاشىقتارعا نۇر شاشىلار.

كۇنى-ءتۇنى سايىم بولسا كوڭىلى اشىلار.

كورى كەڭىپ، ولگەننەن سوڭ شىراق جانار،

وعان ارنار راحمان، راحيم راحماتى بار.

 

استام جاندار بۇ دۇنيەدەن وتپەيتىندەي.

ءولىپ بارىپ كور ازابىن شەكپەيتىندەي.

قيامەت كۇن اراسات تاڭ اتپايتىنداي،

ءالى الدا زار يلەيتىن كۇندەرىڭ بار!

 

رۋزا، ناماز ءتاۋبا قىلىپ جۇرگەندەرگە،

حاق جولىنا ءتۇسىپ ءومىر سۇرگەندەرگە،

ءۇشبۋ ءتاۋبا قىلىپ حاققا كەلگەندەرگە،

جارىلقانعان قۇلدارمەنەن سۇحباتى بار.

 

نامازبەنەن رۋزالار وتتان ساقتار،

عالام حالقى ءسۇيىپ ونى حاقتان سۇرار،

قيامەت كۇن حاقتى كورىپ، تىڭداپ تۇرار.

ول قۇلدارعا قايىرىممەنەن شافقاتى بار.

 

كاۋسار اتقان ول بۇلاقتار كىمگە كەرەك؟

ءتاۋبا قىلعان عاشىقتارعا سودان بەرەد.

استام پەندە ول كاۋساردان ىشپەۋ كەرەك.

وعان بەرەر ءزاھار، زاققۇم اۋقاتى بار.

 

قيامەتتە ءبىر جىل، جەردە 50 – مىڭ جىل،

مۇندا قانشا جىلدار وتەر ەندى ەسەپ قىل.

70-مىڭ جىل وتتا اۋنار ءتاۋباسىز قۇل.

ءتاۋبا قىلعان كۇلدار كۇيمەس ماۋلەتى بار.

 

اركىم حاقتىڭ قۇلى بولسا حاققا يلانسىن،

حاققا يلانىپ، پاك پەيىلمەن تازالانسىن،

قۇل قوجا احمەت قالاي بۇعان شىداي السىن!

ەرتەلى – كەش قورقاتۇعىن ايباتى بار!

30-حيكمەت

پەيىش، دوزاق ايتىستى، ايتىسپاقتا بايان بار،

دوزاق ايتار: – “مەن ارتىق، مەندە پىرعاۋىن، ھامان بار”

 

پەيىش ايتار: – “نە دەيسىڭ؟ نە ايتارىڭدى بىلمەيسىڭ!

سەندە بولسا پىرعاۋىن، مەندە ءجۇسىپ كانگان بار!”

 

دوزاق ايتار: – “مەن ارتىق. مەندە باقىل كۇلدار بار.

باقىل قۇلدىڭ موينىندا، وتتان ەسكەن شىنجىر بار.”

 

پەيىش ايتار: – “مەن ارتىق. مەندە پايعامبارلار بار.

پايعامبارلار الدىندا، كاۋسار مەنەن حورلار بار.”

 

دوزاق ايتار: – “مەن ارتىق، تارسا، ءجوھىد مەندە بار،

ءجوھىد، تارسا تارتاتىن ءتۇرلى ازاپ، جازام بار.”

 

پەيىش ايتار: – “مەن ارتىق، مەندە ءمۇھمۇن قۇلدار بار،

مۇھمۇندەردىڭ الدىندا، الۋان ءتۇرلى تاعام بار.”

 

دوزاق ايتار: – “مەن ارتىق، مەندە زالىم قۇلدار بار،

زالىمدارعا بەرۋگە، ءزاھار، زاققۇم، ۋلار بار.”

 

پەيىش ايتار: – “مەن ارتىق، مەندە عالىم قۇلدار بار،

عالىم قۇلدار الدىندا، ايات، حاديس، قۇران بار.”

 

دوزاق ايتار: – “مەن ارتىق، مەندە پاسىق، ارام بار،

ارامداردىڭ موينىندا، ىستىق تەمىر اران بار.”

 

پەيىش ايتار: – “مەن ارتىق، مەندە زاكىر كۇلدار بار،

زاكىرلەردىڭ اددىندا، زىكىر، ءىللاھيم، سۇبحان بار.”

 

دوزاق ايتار: – “مەن ارتىق، بينامازدار مەندە بار،

بينامازدار موينىندا، شايان مەنەن جىلان بار.”

 

پەيىش ايتار: – “مەن ارتىق. ديدار كورمەك مەندە بار.

اق ديدارىن كورسەتەر مەيىرىمى ارتىق راحمان بار.”

 

دوزاق سوندا تىك تۇردى، پەيىش تىزە بۇكتىردى،

قوجا احمەت نە ۇقتىردى؟ ۇقتىرعۋشى اللام بار!

31-حيكمەت

ديدارىنان ءۇمىت قىلساڭ ەي، زاكىرلەر،

جاننان بەزىپ ەل الدىندا كورىنىڭدەر.

جان تانىڭمەن اللانى ايتىپ حاققا نالىپ،

ءتۇن ۇيكىڭدى تورتكە ءبولىپ، بولعىل بەزەر.

جانكەشتىگە حاق راحمانى بولار جۋىق،

جانكەشتىنىڭ كوزى جاستا، كوڭىلى سۋىق،

مەنمەندەردىڭ جازالارىن بەرسىن تامۇق،

تاكابباردىڭ جايى دوزاق، كورگەنى ازار!

 

سەنەن بۇرىن جارالعاندار قايدا كەتتى؟

بۇ دۇنياعا ىنساپ قىلماي جىلاپ ءوتتى.

عۇمىرىڭ ءبىتتى، اعاش تابىت ساعان جەتتى،

كۇناڭ ءۇشىن ءتاۋبا قىلعىل ەي، ءبىرادار!

ناپسىگە سەن ەرىك بەرسەڭ نە تىلەمەس؟

اللا ساعان اڭىراساڭ دا پەيىل بەرمەس،

قولعا قونباي ۇشقان قۇستاي قايتىپ كەلمەس،

قونا قالسا ءتۇن ۇيقىڭدى ەستەن شىعار.

 

ناپسىگە ەرگەن كىسى ءتۇبى ءراسۋا بولار،

جولدان تايىپ، ازىپ-توزىپ كۇمرا بولار،

جاتسا-تۇرسا شايتانمەنەن جورا بولار

ءناپسىڭدى تىي، ءناپسىڭدى تىي ەي، باتشاعار!

 

ءناپسىڭ سەنى اقىرىندا تورعا سالار،

دىننەن قۋىپ، جاقسىلىقتان ادا قىلار،

ولەرىڭدە يمانىڭنان جادا قىلار.

اقىلدى الساڭ يت ناپسىدەن بەزسەڭ، جارار!

پىرعاۋىن، حارون شايتان ءسوزىن شىن دەپ ۇقتى،

سول سەبەپتەن جەر جارىلىپ ءبارىن جۇتتى.

مۇسا كاليم ناسيحاتتىك سوزدەر ايتتى،

قۇلاق اسپاي ول ەكەۋى بولدى مازار.

بار كۇناڭا ءتاۋبا قىلىپ جىلاپ جۇرگىل.

ءولىم حاق دەپ جان-جاعىڭا قاراپ جۇرگىل.

كەتكەندەردى كورىپ سەندە عيبرات قىلعىل.

عيبرات الساڭ جاتقان جەرىڭ بولار گۇلزار.

 

ءمۇھمىن كۇلدار بار ءومىرىن پيدا قىلدى،

حاق جولىندا جانىن-ءتانىن ءشايدا قىلدى،

ءبارىن كويىگى اقىرەتكە ءتاۋبا قىلدى،

ويىڭا الساڭ حور قىزدارى بولار دايار.

قۇل قوجا احمەت ءناپسى تيىپ قىلارما داد…؟

كامىل ءپىرىم بولعاي سوندا وعان ءجاللاد،

بەيحابارلار ەستىمەيدى تۇرساڭ زارلاپ،

زار جىلاعىل، ەستىپ تۇرسىن پارۋاردىگار!

32-حيكمەت

عاشىق جولدا پانا بولار ءبىر اللا بار،

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

قولىم جايىل دۇعا قىلام جار بول جاپپار!

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

 

عاشىق زارى كۇيدىرەدى جان مەن ءتاندى،

عاشىق زارى ويران قىلار دۇنيە-مالدى،

عاشىق بولماي تانىپ بولماس ءبىر اللانى،

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

عاشىق جىرى سىيماس دوستار دارگاھىڭا،

بارشا عاشىق ەڭىرەپ تۇرعاي الدى-ارتىندا،

جەتى دوزاق شىداس بەرمەس ءبىر اھىڭا!

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

شىن عاشىقتى كورسەت ماعان شۇكىر قىلام،

سوققى كورسەم زىكىرياداي زىكىر سالام،

ايۋب سيپات بار بالەگە سابىر قىلام.

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

عاشىق دەرتىن قالاپ الدىم دارمەنىم جوق،

سۇيگەنى ءۇشىن جان بەرگەننىڭ ارمانى جوك،

بۇ جولداردا جان بەرمەسكە امالىڭ جوق.

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

قايدان تابام عاشىق ەتتىڭ زارارىم جوق،

عاشىق زارىن كۇنى-ءتۇنى قويارىم جوك،

دارگاھىڭنەن باسقا جەرگە بارارىم جوق.

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

عاشىق بازارى ۇلى بازار ساۋدا حارام،

عاشىقتارعا وزگە الەمدى ويلاۋدا ارام،

عاشىق جولعا تۇسكەندەرگە دۇنيە قاراڭ

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

 

عاشىقتىقتىڭ ءمان-ماعىناسىن ۇعا المادىم،

ءامىرىڭدى ۇستاپ، يت ءناپسىمدى تىيا المادىم،

ناداندىقتان حاق ءامىرىن قىلا المادىم،

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار.

قۇل قوجا احمەت عاشىقتىقتان زور بالە جوق،

مەدەت كۇتپە، عاشىق دەرتكە داۋا دا جوق،

كوز جاسىڭنان باسقا وعان كۋا دا جوق.

نە قىلساڭ دا، عاشىق قىلعىل پارۋاردىگار!

 

حيكمەتتى  بىزگە جەتكىزگەن ءابيبۋللا مۇحامەدجانۇلى

 

تاڭبالار

ۇقساس ماقالالار

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان

Жабу