Sır-swhbat

Atamnıñ aytqanı edi

Audanbay qajı Ahmetjanwlı

Osı küni men qatarlılar ötken ömirin,  äkesin eske alğanda «Bwrınğı uaqıtta äkelerimiz namaz oqığanda esik-terezeni qımtap jauıp, tısqa bizdi küzetke qoyıp oqitın» dep bastaydı. Men seksennen astım, özim es bilgeli, ötken ğasırdıñ qırıq ekinşi, qırıq üşinşi jıldardan bastap wrlanıp namaz oqığan adamdı körgenim joq. Bizdiñ tuıstarımızdıñ  ülkenderiniñ bäri, biri qalmay namaz oqıp, oraza wstaytın. Solardıñ eşqaysısınıñ terezesin jauıp, esigin bekitip, sırtqa küzet qoyıp namaz oqığanı esimde joq. Sebebi, ondaydı körgen emespin. Eldiñ aytuımen, Tileuhan balası Qanaya zeynetkerlikke şıqqanşa namazın jasırıp oqıdı. Ol kisiniñ jatqan jeri jaylı bolğır, namazdı jasırıp oquğa sebebi de bar edi. Olay deuge sebep, jastayınan jwmısqa aralasıp, Kommunistik partiyağa müşe bolıp, audannıñ halıq sotınıñ törağası, prokuror lauazımına deyin   joğarı qızmetke köterildi.  Onday därejeli qızmetke partiyağa müşe bolmasa jibermeydi. Ol kezdegi partiyanıñ negizgi wstanımı boyınşa, «kommunister partiyasına müşelikke onıñ jarğısı men alğa qoyğan maqsatınıñ jobasın moyındağan azamattar men azamatşalar basqa partiya men dini wyımdardan birjola qol üzip, olardıñ tanım-senimderine üzildi-kesildi qarsı şığıp, tek qana kommunistik senimdi qoldap, qorğauğa mindetti» bolatın. Sonıñ işinde, partiyağa müşelik pen namaz birine-biri qarama-qayşı senim men ağım. Eger ol kisiniñ partiyağa müşe bola twrıp, namaz oqıp, Allağa tağat-ğibadat qılğanı partiya basşılarına belgili bolsa, onı mindetti türde partiyağa müşelikten, barlıq lauazımınan alastap, jazağa tartılatındığı anıq bolatın. Mine, osınday, birli-jarım partiyağa müşe bolıp, joğarğı lauazımdı qızmet atqarğandardıñ namazdı jasırıp oqığandarı şındıqqa sayadı. Mine namazdı jasırıp oqitındar osılar ğana. Marqwm, Käkeñniñ tilegin Alla qabıl qılğan şığar, onıñ bala-şağalarınıñ barlığı, qanday qızmette bolsa da, qanday käsippen şwğıldansa da Allağa qwlşılığınan jañılmağandar. Ülken wlı Mwhametjan däulesker küyşi, odan keyingi wlı Ramazan Keñes ükimeti kezinde generaldıq şenge ie bolğan azdağan qazaq azamattarınıñ biri bolsa, kenjesi Bekbolat memleket jäne mädeniet qayratkeri, atı älemge belgili jeztañday änşi, kompozitor. Basqa balaları da eldiñ qwrmetine bölengen azamattar. Qazaqtıñ Almatı memlekettik politehnikalıq institutınıñ wstazı, älemge atı äygili tehnika ğılımınıñ doktorı, islam dininiñ bilgiri, älemde ekinşi wstaz atalğan Äl Farabidi tarihtıñ tereñinen alıp şığıp älemge, äsirese qazaq halqına qaytarğan Aqjan Maşanov eşbir partiyağa müşe de bolmağan, oraza, namazın eşqaşan eşkimnen jasırmay oqıp, qaza qılmağan. Sondıqtan, maqtan üşin be, älde sözdiñ boyauın qanıqtıru üşin be, partiyağa müşe emes, sayasatpen aynalıspaytın, qarapayım eñbekkerlerdiñ barlığı aşıq namazın oqıp, orazasın wstay almadı dep ötkenge topıraq şaşu şındıqqa qiyanat bolar deymin. Mine, Atam oraza-namazın, tağat-ğibadatın jariya orındap, qaza qılmağan jäne keybireuler siyaqtı mollalıqtı käsip qılıp tabıs közine de aynaldırmağan, şaması jetkeninşe qwlşılığın Allahtıñ ırzalığı üşin atqarğan adam. Nwrbay eliniñ mollası Serdäli, Seytkämäl degen kisiler Atammen jastarı qatar kisiler bolatın. Birde el jinalğan jerde atı atalğan mollaekeñderdiñ bireui elge dini uağız aytıp otarğanda, «äy, sen osı eldiñ mollasısıñ ğoy, bilseñ aytşı, auızdıñ neşe jerinen arab älipbii şığadı» dep swraptı. Mwnday swraqtıñ tuuına anıq neniñ sebep bolğanın bilmeymin. Osı jağdaydı qağaz betine tüsirem-au degen ol kezde maqsat bolmağandıqtan şığar, aytuşı kisiden onı swramappın. Biraq öz payımdauımşa, anığın Allah biledi, söz arasında arap sözderin paydalandı ma älde, Qwrannan ayat oqığanda mollaekeñ bir äriptiñ aytıluın tiisti mahrajınan (äriptiñ auızdan şığatın ornı) şığarmay qate jiberdi me, qaydam? Mollekeñ jöppeldemede qoyılğan saualğa jauap tappay, tosılıp qalıptı. Bwl swraqtı molla bilmeydi eken degen jağımsız oydan mollanı qwtqaru üşin, mollağa jaqın otırğan Mırzaqoja äkemiz, «Oy, Äuke, oymaqtay auızdıñ on jeti jerinen dıbıs qalay şığadı deñiz» dep mollağa sıbırlaptı. Mine, osı bir mısaldıñ özi Atamnıñ täjuid (Qwran kärimdi dwrıs oqu erejesi) ğılımın jaqsı meñgergeniniñ bir körinisi.

Tañbalar

Wqsas maqalalar

Pikir qaldıru

E-poşta mekenjayıñız jariyalanbaydı. Mindetti örister * tañbalanğan

Жабу