Басқы бет / Білген Шайыр айтады (бет 3)

Білген Шайыр айтады

Шортанбайдың өлер алдында қатын-бала, ел-жұртына арыздасып айтқаны

Шортанбай ақынның 200 жылдығына Мінеді ғаділ патша алтын таққа, Иман бермей қалмайды  көңілі аққа. Шортанбай өзі тірі заманында Сапар шегіп барып қайтты Семей жаққа.   Құдайдың, ойлап тұрсам, қаһары қатты, Тірлікте пенденің жаны тәтті. Бір күні кеш болып кетіп ел таба алмай, Далаға мейман болып қонып жатты.   Жатқанда екі …

Толығырақ оқу »

Мұхаммед пайғамбардың ғарға кірген қиссасы

Майлықожа Сұлтанқожаұлы   Дүниеде жақсы адамда болмас арман, Дүние опасыз, атадан бізге қалған. Риза боп шүкір қылу бір Аллаға. Әр  түрлі пәндесіне келсе пәрмен   Дүниеден жақсы адам болмас қапа. Көрсе де неше түрлі жәбір жапа Құданың құлшылығын тәрік қылма. Бұл дүние еш адамға қылмас опа   Дүниеде жақсы да өтті, …

Толығырақ оқу »

Әзіреті Мұхаммед Салаллаһу Әлейһи уа-с-салам.

Майлықожа СҰЛТАНҚОЖАҰЛЫ Өтер дүние опасыз түбі қасірет, Намаз – бамдат өткен соң бір күн Әзірет. Мінбардың басына ауып отырды да Саһабаларға айтады көп насихат.   Отырған саһабалар барсын деді Отыруы мінбардың басын деді. Әркімнің қысасы бар болса бізде Жібермей ақыретке алсын деді.   Екі айтқанша еш адам үндемеді Беремін қыса …

Толығырақ оқу »

Шортанбай мен Асан Бұғы айтысы

Шортанбай Қанайұлының туғанына 200 жыл Шортанбай Қанайұлының жырлары 1993 жылы ғана жеке жинақ болып шықты. Сол кітапта Шортанбай мен Асан Бұғының айтысы, құрастырушылардың  қолында болмауы себепті, үзінді түрінде  жарияланған. Біз Шортанбай мен Асан Бұғы айтысының толық нұсқасын ұсынып отырмыз.  Бұл мәтін Жезқазған облысының Ақадыр ауданы «Өспен» кеңшарында тұратын, сексеннің сеңгіріне …

Толығырақ оқу »

Қисса хазірет Әли разы Алла анһудың шаһ Барбарға құл болып сатылғаны туралы

   Дастан Қазан қаласындағы М.А.Чиркова балаларының баспаханасында 1896, 1901, 1907, 1916 жылдары және 1913 жылы Университет баспаханасында жарық көрген. Бұл жарияланымдардың  барлығы ОҒК-ның  Қолжазба қорында сақтаулы. Басылымдарды өзара салыстыру барысында бұл мәтіндердің барлығы 1896 жылғы кітаптың  қайталанған басылымдары екені  анықталды. Дастанды  жариялаған ақын Жүсіпбек Шайхысламұлы.  Бастаймын “бисмилла” деп Тәңірім атын, …

Толығырақ оқу »

Айтыс

Пірді сағынам үйреткен құдай жолын, Надандарға танытқан оң мен солын. Байдан алса, нашарға тарататын, Сағынбасқа бола ма ел қамқорын. Бай демей, әкім демей көзге айтатын, Істеген істерінің теріс, оңын. Ниеті ізгі болған соң ел де құлап, Ат берген, атан берген, ұстап қолын. Байларға – пір, кедейге тамақ болған, Нағыз – …

Толығырақ оқу »

Өрескел болыпты ғой соның, жиен

Қазақтың арасында нағашы-жиен болып ойнап сөз қағысу бір-бірін мінеу, әзілдесу мен қалжыңдасу бұрыннан келе жатқан дәстүр. Оны күнделікті өмірден қаншалықты орын алғанын мақал-мәтелдерден оңай аңғаруға болады. Мысалы, «Жиен мал болмайды», «Бір жиен қыдырып келгенше, бес бөрі қойға шапсын» деген сөздерді естімегендер кем шығар. Ал енді екеуі бір-біріне туған нағашы мен …

Толығырақ оқу »

Мұхаммед–Ханафия хазірет Әли ұғлының Табут падишамен соғысқаны

Сөз басы Әй, Досы, неге отырсың қалам тартпай, Бұ дүние өтер бастан шапқан аттай. Сүрікті мезгілді күн жеткеннен соң, Аллаға тапсырарсың аманаттай. Барында дәуреніңнің ойнап-күліп, Хикаят сөз қалдыршы кәрі-жасқа-ай.   Баласы, атым Досы, Тілегеннің, Бірі едім жастан талап іздегеннің. Басыңнан бақыт құсы тайып кетсе, 10        Болмайды ойға алып көздегенің. …

Толығырақ оқу »

Төренің түп атасы қалмақ еді…

Мәделіқожаның екінші әйелі Қасымханның қызы, Кенесарының қарындасы Халипа. Халипа анамыз Мәделіге екі шартпен тиген; бірінші мен хан тұқымы ның қызымын сенің ауылыңа барып тоқал атанбаймын. Екінші Кенесарының, Наурызбайдың, Ержанның денесі жау қолында, Қырғызда қалды, соларды әкеліп бересің өз қолыммен қоямын деген.Сырдың жағасында күзекте отырған батыр үйінде бір өзі жатып, бірдеңе …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал

Дастанның ілкі басылымы 1879 жылы, қайта басылулары 1883, 1888 жылдары жарық көрді. Бұдан соң патшалық цензура бұл кітапқа тыйым салған. 1906 жылы Салсал туралы кітап қайта басыла бастады. Кейіннен тағы бес рет шығарылды. Төрт басылымның жалпы таралымы – 23200 дана. Дастанды ел аузынан жинап, жүйелеп, кей тұстарын өзінше жырлап, баспаға …

Толығырақ оқу »