Басқы бет / Білген Шайыр айтады (бет 4)

Білген Шайыр айтады

Ұмсын қыз бен Заман қожаның айтысы

Ұлы жүздің ішінен шыққан ақын Ұмсын қызбен Заман қожаның айтысқаны   Қыз айтыпты: «Бұл қожадан үш түрлі сұрау сөз сұраймын, екеуіне жауап берерде біреуіне келгенде қайраңдар,тоқталар. Тоқтаса, шын қожа болғаны. Онда ол пірлікке жарайды. Менмендікке салып тіл мен жағына сүйенсе, шын қожа болмағаны. Көп жиылған аһли сүннаттың ішінде қыз айтысады деген ойында …

Толығырақ оқу »

ҚИУА ЖОРЫҒЫ ТУРАЛЫ ЖЫР

   МӘДЕЛІҚОЖА ЖҮСІПҚОЖАҰЛЫ Жазылды өлеңменен бұл бiр нұсқа, Айта берсем бұл сөзiм емес қысқа, Гүбiрнатiр Қиуаны алған жылы Мәлiм болсын күнбатыстан күншығысқа.   Ерлiгi ол сапарда баршаға аян, Даңқы асқан айтуым болды мейман, Екi қолы қызыл қан қылыштасқан Онда қылған ерлiгiн қылдым баян.   Дүниеде жақсылардың аты қалған, Осындай жазылып …

Толығырақ оқу »

ЕЛ НАМЫСЫ – ЕР НАМЫСЫ (тарихи драма)

Нұрлан ҚАМИ ЕЛ НАМЫСЫ – ЕР НАМЫСЫ (тарихи драма) Қатысушылар: Мәделі қожа –   батыр, ақын, 42 жаста. Кенжехан –       батыр, Мәделінің інісі, 25-терде. Сапақ би –      қоңырат руының беделді адамы, 60-тарда. Қанай датқа – қоңырат руының беделді адамы, 60-тарда. Байзақ датқа –    дулат …

Толығырақ оқу »

«МҰХАММЕД-ҚАНАПИЯ » дастаны

Әуелі аузыма алдым бисмилланы, Алланың бар өлшеулі берген дәні. Жамиғат, құлақ салып тыңдасаңыз, Сөйлейін Пайғамбардан бисмилланы.   Азырақ сөз сөйлейін Пайғамбардан, Тақсырға сауап тілер құлақ салған. Сахаба отыз үш мың, төрт шәріден Болмай ма сөзім құрбан аяп қалған.   Алланың хақ Пайғамбар сүйген жары, Қасында отыз үш мың асхабтары. Жан …

Толығырақ оқу »

Мұхаммед-Ханафияға арналған дастандар

Бұл шығармалардың сюжетіне ислам дінінің басты тұлғаларының бірі – төртінші әділетті халифа, хазірет Әлидің ұлы – Мұхаммед-Ханафия ерліктері арқау болған. Мұхаммед-Ханафия – тарихи тұлға. Ол шамамен VІІ ғасырдың орта шенінде дүниеге келіп, 700 жылдары қайтыс болған, мұсылман дінін орнату мен нығайту жолында көп тер төккен Пайғамбар ұрпақтарының бірі. Дастанда оның …

Толығырақ оқу »

«Пайғамбарлар орнына, Ғұламалар тұрған дер»

Майлықожа Сұлтанқожаұлы Пайғамбарлар орнына, Ғұламалар тұрған дер. Ғұламалардың рухы, Шомылып шыққан нұрға дер. Арабы аят нұрға орнап, Әзіздігі мұннан дер. Арабы дұға Аллаға, Қабыл болар жылдам дер. Дүйсенбінің түнінде, Дүниеге келер күнінде, Алланың досты ан-Хазрет, Жаһаннан озып тұған дер. Хайуан, таулар жапырылып, Дариялар тасып арқырап, Барлығы тағзым қылған дер. Жеті …

Толығырақ оқу »

Сыр саңлағы – Құтбай Дүрбайұлы

Төлеген Айбергенов Құтбайға Термесі ұя арман маужыраған, Зердесі ескен самал тау-жырадан. Теңдесін бул аймақтан таптырмайтын, Кеудесі күмбірлеген ән-жыр ағам. Бұл ағаң қазір елу алтысында, Жамбылға бұйырған жас жартысында. Риза бауырлардың ортасында, Сүйіскен жүректердің дәл тұсында. Тыңда сен тансық болсаң Құт ағаны, Арманы лапылдаған от-ағаны. Оны есітіп қатып қалған тас болсаң …

Толығырақ оқу »

Күдері қожа Көшек ұлының тың дерегі

Күдері қожа Көшек ұлы қазақ өлең жыр мәдениетінде өз қолтаңбасын қалдырған тұлға. Соның ішінде айтыс өнерінде Күдері қожаның алатын орны ерекше. Күдері қожаның Ұлбике қызбен айтысы қазақ айтыс өнерінің бір шыңы болып айтыс тарихына кірген. Күдері қожа өмір сүрген дәуірде бел алып турған жыр өнерінің бір көрінісі терме толғау болған.  …

Толығырақ оқу »

КЕНЖЕҚОЖА ҚҰЛМЫРЗАЕВ

  Кенжеқожа ақын шамамен 1946 жылдары Ташкент облысының Шыназ ауданында дүниеден өтіпті. Ол кісіні жерлеп отырғанда НКВД-нің адамдары келіпті.  Оларға іздеп жүрген адамы Кенжеқожа ақынның бүгін қайтыс болғанын, соны жерлеп келіп отырғандарын айтыпты. Келген кісілер қабірді суретке түсіріп алып, сол жерде акт жасап, куәларға қол қойдырыпты да, оны қолға тірідей …

Толығырақ оқу »

Сұлу сырдың сүлейлері

Сұлу сырдың сүлейлері «Даңқы кеткен ту алыс, суындай Сырдың қаптаған»-деп Кенжеқожа Қалмырзаев дәріптеген Қуаныш Баймағанбетов ақынның артында көптеген мұрасы қалыпты. Ол Қызылорда облысы, Сырдария ауданы, Аманкелді атындағы кеңшарда туған. Ерте сауатын ашқан. Теміржол  жұмысшысы (1919–1925), бастауыш мектеп мұғалімі (1925–1945), кітапхана меңгерушісі (1945–1960) болып  істеген. «Мәрия – Мағауия» дастаны 1926 жылы …

Толығырақ оқу »