Басқы бет / Білген Шайыр айтады

Білген Шайыр айтады

Айтыс

Пірді сағынам үйреткен құдай жолын, Надандарға танытқан оң мен солын. Байдан алса, нашарға тарататын, Сағынбасқа бола ма ел қамқорын. Бай демей, әкім демей көзге айтатын, Істеген істерінің теріс, оңын. Ниеті ізгі болған соң ел де құлап, Ат берген, атан берген, ұстап қолын. Байларға – пір, кедейге тамақ болған, Нағыз – …

Толығырақ оқу »

Өрескел болыпты ғой соның, жиен

Қазақтың арасында нағашы-жиен болып ойнап сөз қағысу бір-бірін мінеу, әзілдесу мен қалжыңдасу бұрыннан келе жатқан дәстүр. Оны күнделікті өмірден қаншалықты орын алғанын мақал-мәтелдерден оңай аңғаруға болады. Мысалы, «Жиен мал болмайды», «Бір жиен қыдырып келгенше, бес бөрі қойға шапсын» деген сөздерді естімегендер кем шығар. Ал енді екеуі бір-біріне туған нағашы мен …

Толығырақ оқу »

Мұхаммед–Ханафия хазірет Әли ұғлының Табут падишамен соғысқаны

Сөз басы Әй, Досы, неге отырсың қалам тартпай, Бұ дүние өтер бастан шапқан аттай. Сүрікті мезгілді күн жеткеннен соң, Аллаға тапсырарсың аманаттай. Барында дәуреніңнің ойнап-күліп, Хикаят сөз қалдыршы кәрі-жасқа-ай.   Баласы, атым Досы, Тілегеннің, Бірі едім жастан талап іздегеннің. Басыңнан бақыт құсы тайып кетсе, 10        Болмайды ойға алып көздегенің. …

Толығырақ оқу »

Төренің түп атасы қалмақ еді…

Мәделіқожаның екінші әйелі Қасымханның қызы, Кенесарының қарындасы Халипа. Халипа анамыз Мәделіге екі шартпен тиген; бірінші мен хан тұқымы ның қызымын сенің ауылыңа барып тоқал атанбаймын. Екінші Кенесарының, Наурызбайдың, Ержанның денесі жау қолында, Қырғызда қалды, соларды әкеліп бересің өз қолыммен қоямын деген.Сырдың жағасында күзекте отырған батыр үйінде бір өзі жатып, бірдеңе …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал

Дастанның ілкі басылымы 1879 жылы, қайта басылулары 1883, 1888 жылдары жарық көрді. Бұдан соң патшалық цензура бұл кітапқа тыйым салған. 1906 жылы Салсал туралы кітап қайта басыла бастады. Кейіннен тағы бес рет шығарылды. Төрт басылымның жалпы таралымы – 23200 дана. Дастанды ел аузынан жинап, жүйелеп, кей тұстарын өзінше жырлап, баспаға …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (жалғасы)

Жылағанын бұлардың көзі көрді, Әбілмәжін батырдың іші күйді. Қылышын суырып алып “Иә, Алла” деп, Сансыз қолға ақырып жалғыз тиіпті.   Ақырып қалды батыр араласып, Астын-үстін болыпты кәпір сасып. Әбілмәжін кәпірді қойдай қырды, Қалғандары шаһарға кірді қашып.   Әбілмәжін соғысты айғай салып, Кәпір кірді шаһарға қашып барып. Сансыз қолды Әбілмәжін қырып …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (жалғасы)

Әли Арыслан мінеді Дүлдүліне, Кәпірлер қисабы жоқ көп көрінді. Мұсылмандар жанынан үміт үзіп, Бақұлдасып жылайды бір-біріне.   Кәпір қолы ол жердің жүзін басты, Мұсылмандар жыласып бақұлдасты. Мұсылмандар жанынан үміт үзіп, Құшақтасып жыласты, шуылдасты.   Арыслан көрген соң мұндай енді, Мұсылмандар жылауы тынбайды енді. Ер Әли бірталайға жалғыз шығып, Бір Құдайды …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (жалғасы)

Жаяуға Омар Баба тіпті жүйрік, Ғұмырын өткеріпті жаяу жүріп. Ысқақ пайғамбардан кереметті киіз алып, Ысмайыл пайғамбар кетіпті қоржын беріп.   Айлық жерге бір күнде жүреді екен, Дүние малын қоржынға бүреді екен. Кесеменен басына су құя салып, һәрбір түрлі суретке кіреді екен.   һешбір жан оған теңдес болмайды екен, Ерегіскен дұшпанды …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (соңы)

Кәпірлер де қарап тұр есі кетіп, Қаһмас патша қуанды қуаныш етіп. Салсалұғлы Сарубал сол уақытта, Тоқсан мың қолды бастап келді жетіп.   Әли Арыслан көрді ғой Сарубалды, Өз қолына “аттан!” деп жарлық салды. Мұсылмандар сайланып, атын мініп, Сарубалдың алдынан қарсы барды.   Қаһмас тау басында тұрды қарап, Мәлікаждар жалғыз барды …

Толығырақ оқу »

Дарияның  гауһар  жатар  арнасында

Мәделiқожа қоқандықтардың тепкiсiнен Бұқар әмiрлiгiн жағалап кеткенiнде ауылын, жаппас руының беделдiлерiнiң итермелеуiмен алшын руының батыры Ер Шойын жiгiттерiмен батырдың ауылын шауып, Момын деген қарындасын алып кеткен екен. Бұқардан елге оралған батыр мұны естiп iнiсi Кенжехан екеуi қарындасын iздеп Саудакент жаққа аттанады. Ол жақта бейғам отырған Ер Шойынның қосын тұтқиылдан шауып, …

Толығырақ оқу »