Басқы бет / Білген Шайыр айтады

Білген Шайыр айтады

Майлықожаның қоштасу жыры

Майлықожаның туылғанына 185-жылдығы қарсаңына Көңлім азар дүниенің безерінен, Ажал оғын нұсқап тұр кезенімен, Дүние көше жүзі көне сарай, Өтіп жатқан керуенбіз кезегімен.   Жалындым жалбарындым жаны діл мен, Мақлухат саған зәрлі ед бәрі бірден, Адам боп дүниеге келіп едім, Ақиқат патша Тәңрім әміріңмен.   Көңілге салма ақырет құсалықты, Әзәлдағы тағдырдың …

Толығырақ оқу »

Сейітжаппар төреге хат

 Майлықожаның туылғанына 185-жылдығы қарсаңына  Майлы қожаның бір сайлаудың сарсаңы жайлы Мырзахмет бабаның туған бөлесі Қасымханның қызынан туған немересі Сейітжаппар төреге жазған хаты: Тілеулес Сізге қожамыз, Өлеңге салсаң озамыз. Кәрілік қалды қамалап, Матадай бір күн тозамыз. Осы сөздің аяғын Өзіңіз ойлап болжаңыз. Аман-есен көріспек Абырой, қызық олжамыз. Айнаның бақсақ жүзіне, Барады …

Толығырақ оқу »

Майлының Тұрлыбек датқаға айтқандары

Ел әкімдерінің бірі Тұрлыбек деген датқа бірде өз буына өзі мас болып отырып, Майлықожаға «мені жамандаңыз» депті. Қасында Шолақ молда, Сағат соқыр деген атарман-шабармандары бар екен Ақын сонда бұларға қарап былай депті: Бірің көр, бірің шолақ, бірің бүкіш, Ішіңде бір сауың жоқ өңкей ілкіш. Ақ шеңгел, қара шеңгел, жиде тікен, …

Толығырақ оқу »

Майлықожа атының арыз-шағымы

Аты арықтап мінуге жарамай қалғанда тынықсын деп Майлықожа оны Сарыағаш маңындағы Жартөбе деген жердегі ағайындарына тастап кетеді. Қайта айналып соқса, аты бұрынғыдан беттер боп кетіпті. Сонда ақын атының атынан былай деп арыз-шағым айтыпты: – Тоғайдың қарауылы Омар еді, О да мені мінуге құмар еді. Күнімен көкпар шауып сабылдыртып, Түнімен тақым, …

Толығырақ оқу »

«Жақсы асыңды жат жесін»

Артында ұшан-теңіз сөз қалдырған Майлықожа Сұлтанқожаұлының соңғы кезде табылған Әз Төленің ұрпағы Момынбек датқаның бәйбішесіне арнаған өлеңінде біраз тарихтың, шежіренің басын шалып өткен екен. Қолға түскен жәдігерлікті халыққа ұсынып отырмыз. Соны мен қатар Майлықожа Терме (ұлттық пәлсапаның) өнерін жетік меңгерген ақын деп бір термесінде жіберіп отырмын. КҮРЕСКЕР АҚЫН – Бауыржан, заманымның …

Толығырақ оқу »

Асан ақын Майлықожа ұлы  (1864-1921)

Майлықожаның Жолбарыс, Асан, Әлімхан, Исабек деген төрт ұлы болған. Жолбарыс, Асан, Исабек үшеуі ата жолын қуып ақындық өлең шығарып артында өз беделдеріне лайықты із қалдырған жандар. Төменде Майлықожа ұлы Асан ақынның бір өлеңін жариялап отырмыз.  Қонақ қондыру туралы Алладан нида келді Ибраһымға, Жамағат құлақ салып, сөзді тыңда. «Жасыңның жарымына байлық бердім, …

Толығырақ оқу »

«Үй басы болды белсенді» Майлықожаұлы Исабек ақынның өлеңі

Біссімілла деп бастайын. Бір Алла сөз басын. Раһім етіп қорғай көр, Пенденің көріп көз жасын. Тірі пенде теріп жер, Шашылған нәсіп-олжасын. Өтіп жатыр не күндер, Қайсыбірін адам болжасын?! Атасы бақпай балаға, Қызы бақпай  анаға, Қорғауда әркім өз басын. Алды-алдына тозды жұрт, Ақырын құдай оңдасын. Құлақ салып тыңдаңыз, Қызыл тілім сайрасын. …

Толығырақ оқу »

Майлықожаұлы Исабек ақынның Елтай Ерназаровқа хаты

1930 жылы Сарыағашқа Қазақ АССР Орталық атқару комитетінің төрағасы Елтай Ерназаров келеді. Ашыққан, тарыққан, торыққан халық Елтайдан салықты азайтуды, ашыққан халыққа қайта көмектесу керектігін айтады. Ал, белсенділер халықтың тұрмысы тәуір, салық жиануды жалғастыра беру керек деген көрінеді, соған иланған Елтай қайта үй басына жинайтын салықтарының мөлшерін көбейтіпті. Бұл шешімге наразы …

Толығырақ оқу »

  Ахмет төреге

Шыбығы шырпылмай, қылауына қыл түспей Шымкентте оязда істеп жүрген Ахмет төре (Кенесарының туған баласы) ақыннан өзін жамандауын өтініпті. Сонда Майлықожа ақын қаймықпастан былай деп салыпты: Ат болсаң болар едің таты ғана, Болар ең қас кедейдің аты ғана. Кебек көрсең кеңкілдеп үйден шықпай, Көсеуімен ұрар еді қатын – бала.   Түйе …

Толығырақ оқу »

Мәделі қожа

  Шежіре-дастан. Тұрсынәлі Айнабеков 1929 жылы туылған екен. Мама шешеміз «жастай әскерге әкетіп қалады» деп 1932 жыл деп жаздырған. Аға 2009 жылы қайтыс болды. Ал келер жылы аяулы ағамыз 90-жасқа келер еді.Қаламынан ұшан теңіз дүние шыққан. «Өлді деуге болама айтыңдаршы, Өшпейтұғын артында ізі қалған-азаматтың бір дастанын жариялап отырмыз. Қазақ хандығы Қалмақтың шабуылынан аса үлкен …

Толығырақ оқу »