Basqı bet / Bilgen Şayır aytadı

Bilgen Şayır aytadı

Aytıs

Pirdi sağınam üyretken qwday jolın, Nadandarğa tanıtqan oñ men solın. Baydan alsa, naşarğa taratatın, Sağınbasqa bola ma el qamqorın. Bay demey, äkim demey közge aytatın, İstegen isteriniñ teris, oñın. Nieti izgi bolğan soñ el de qwlap, At bergen, atan bergen, wstap qolın. Baylarğa – pir, kedeyge tamaq bolğan, Nağız – …

Tolığıraq oqu »

Öreskel bolıptı ğoy sonıñ, jien

Qazaqtıñ arasında nağaşı-jien bolıp oynap söz qağısu bir-birin mineu, äzildesu men qaljıñdasu bwrınnan kele jatqan dästür. Onı kündelikti ömirden qanşalıqtı orın alğanın maqal-mätelderden oñay añğaruğa boladı. Mısalı, «Jien mal bolmaydı», «Bir jien qıdırıp kelgenşe, bes böri qoyğa şapsın» degen sözderdi estimegender kem şığar. Al endi ekeui bir-birine tuğan nağaşı men …

Tolığıraq oqu »

Mwhammed–Hanafiya haziret Äli wğlınıñ Tabut padişamen soğısqanı

Söz bası Äy, Dosı, nege otırsıñ qalam tartpay, Bw dünie öter bastan şapqan attay. Sürikti mezgildi kün jetkennen soñ, Allağa tapsırarsıñ amanattay. Barında däureniñniñ oynap-külip, Hikayat söz qaldırşı käri-jasqa-ay.   Balası, atım Dosı, Tilegenniñ, Biri edim jastan talap izdegenniñ. Basıñnan baqıt qwsı tayıp ketse, 10        Bolmaydı oyğa alıp közdegeniñ. …

Tolığıraq oqu »

Töreniñ tüp atası qalmaq edi…

Mädeliqojanıñ ekinşi äyeli Qasımhannıñ qızı, Kenesarınıñ qarındası Halipa. Halipa anamız Mädelige eki şartpen tigen; birinşi men han twqımı nıñ qızımın seniñ auılıña barıp toqal atanbaymın. Ekinşi Kenesarınıñ, Naurızbaydıñ, Erjannıñ denesi jau qolında, Qırğızda qaldı, solardı äkelip beresiñ öz qolımmen qoyamın degen.Sırdıñ jağasında küzekte otırğan batır üyinde bir özi jatıp, birdeñe …

Tolığıraq oqu »

Qissa Salsal

Dastannıñ ilki basılımı 1879 jılı, qayta basıluları 1883, 1888 jıldarı jarıq kördi. Bwdan soñ patşalıq cenzura bwl kitapqa tıyım salğan. 1906 jılı Salsal turalı kitap qayta basıla bastadı. Keyinnen tağı bes ret şığarıldı. Tört basılımnıñ jalpı taralımı – 23200 dana. Dastandı el auzınan jinap, jüyelep, key twstarın özinşe jırlap, baspağa …

Tolığıraq oqu »

Qissa Salsal (jalğası)

Jılağanın bwlardıñ közi kördi, Äbilmäjin batırdıñ işi küydi. Qılışın suırıp alıp “Iä, Alla” dep, Sansız qolğa aqırıp jalğız tiipti.   Aqırıp qaldı batır aralasıp, Astın-üstin bolıptı käpir sasıp. Äbilmäjin käpirdi qoyday qırdı, Qalğandarı şaharğa kirdi qaşıp.   Äbilmäjin soğıstı ayğay salıp, Käpir kirdi şaharğa qaşıp barıp. Sansız qoldı Äbilmäjin qırıp …

Tolığıraq oqu »

Qissa Salsal (jalğası)

Äli Arıslan minedi Düldüline, Käpirler qisabı joq köp körindi. Mwsılmandar janınan ümit üzip, Baqwldasıp jılaydı bir-birine.   Käpir qolı ol jerdiñ jüzin bastı, Mwsılmandar jılasıp baqwldastı. Mwsılmandar janınan ümit üzip, Qwşaqtasıp jılastı, şuıldastı.   Arıslan körgen soñ mwnday endi, Mwsılmandar jılauı tınbaydı endi. Er Äli birtalayğa jalğız şığıp, Bir Qwdaydı …

Tolığıraq oqu »

Qissa Salsal (jalğası)

Jayauğa Omar Baba tipti jüyrik, Ğwmırın ötkeripti jayau jürip. Isqaq payğambardan keremetti kiiz alıp, Ismayıl payğambar ketipti qorjın berip.   Aylıq jerge bir künde jüredi eken, Dünie malın qorjınğa büredi eken. Kesemenen basına su qwya salıp, härbir türli suretke kiredi eken.   heşbir jan oğan teñdes bolmaydı eken, Eregisken dwşpandı …

Tolığıraq oqu »

Qissa Salsal (soñı)

Käpirler de qarap twr esi ketip, Qahmas patşa quandı quanış etip. Salsalwğlı Sarubal sol uaqıtta, Toqsan mıñ qoldı bastap keldi jetip.   Äli Arıslan kördi ğoy Sarubaldı, Öz qolına “attan!” dep jarlıq saldı. Mwsılmandar saylanıp, atın minip, Sarubaldıñ aldınan qarsı bardı.   Qahmas tau basında twrdı qarap, Mälikajdar jalğız bardı …

Tolığıraq oqu »

Dariyanıñ  gauhar  jatar  arnasında

Mädeliqoja qoqandıqtardıñ tepkisinen Bwqar ämirligin jağalap ketkeninde auılın, jappas ruınıñ bedeldileriniñ itermeleuimen alşın ruınıñ batırı Er Şoyın jigitterimen batırdıñ auılın şauıp, Momın degen qarındasın alıp ketken eken. Bwqardan elge oralğan batır mwnı estip inisi Kenjehan ekeui qarındasın izdep Saudakent jaqqa attanadı. Ol jaqta beyğam otırğan Er Şoyınnıñ qosın twtqiıldan şauıp, …

Tolığıraq oqu »