Basqı bet / Ğibadat

Ğibadat

Jıraudıñ izi jatır jañğırıp

Qarağandıdan 130 şaqırımda, Astana-Almatı küre jolınıñ boyındağı Şet audanınıñ ortalığı Aqsu-Ayulığa tüske taman jettik. Şortanbay Qanaywlınıñ  200 jıldığı qarsañında säti tüsken saparımızdıñ bastı maqsatı – jıraudıñ esimimen baylanıstı jerlerde bolıp, tarihına qanu. Zar zaman aqınınıñ jambası tigen jerine ziyarat etu edi. Tobımızdı bastap barğan  kinodokumentalist Qalila Omarov bolsa, qatarımızdı jas …

Tolığıraq oqu »

Äulie bwlağınıñ basında

Babalar jolı – Danalıq jolı. Ol şetimen, bwl şetine wşsa qws qanatı talatın osınday wlan baytaq dalanı mwrağa qaldırıp,dalasın danalıqqa twndırğan babalar amanatına adal bola bilu bastı parız. Dalamız twnğan -tarih. Söylete bilseñ barlıq sırın jayıp,tastağısı keletindey bwlaqtarı sıbdırlap,jaña ğana bürşik ata bastağan ağaştarı, bwlaq jağalay ösken qwraqtarı samal jelmen …

Tolığıraq oqu »

Manap Ötebaev – jetimdi jebegen jan

2018 jılı 14 kökek küni Oñtüstik Qazaqstan öñiriniñ tuması, belgili qoğam qayratkeri, marqwm Manap Ötebaevtıñ tuğanına 80 jıl toluına oray Şımkent qalasında, özi 29 jıl boyı basşılıq etken Şımkent gidromeliorativtik-qwrılıs tehnikumında (qazirgi Joğarğı jaña tehnologiyalar kolledji) onı eske alu şaraları ötkizildi. Köptegen qala twrğındarı men arnayı şaqırılğan jiın Manap ağanıñ …

Tolığıraq oqu »

Sayramnıñ äulieli jerleri

Ortağasırlıq Sayram qalasınıñ qaldıqtarı qazirgi  Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ ortalığı Şımkent qalasınan şığısqa qaray 10 şaqırım jerdegi osı attas auıldıñ aumağında  jatır. Ertedegi derek közderinde Sayramnıñ basqa atı – Ispidjab jii kezdesedi. Mahmud Qaşqari 1047 jılı qwrastırğan öziniñ ataqtı «Türki tilderiniñ lwğatında» bılay dep jazadı: «Sayram – Ispidjab dep atalatın Aq …

Tolığıraq oqu »

Äziret Swltan kesenesi : ziyarat tärtibi

Äulieniñ kümbeziniñ oñtüstik esiginen qazan twrğan kümbezge kirgen soñ, qwbıla jağı şetinde Jolbarıs hanğa (Sağd äuliege) ziyarat qıladı. Onda müyizdi bastar qoyılğan, üstine jolbarıs terisi jabılğan. Bwdan keyin namaz ükimi orındalatın orınğa kirip, bärine bas iip, eki bas namaz oqıp, sauabın äzizderdiñ ruhtarına bağıştap, Bağdizan (Azizan) Aq topıraq Äulie twrğan sarayğa kirip, köñilge alğan  paruardigarlarğa şın nietimen …

Tolığıraq oqu »

Qasietti keseneler

IBRAHIM ATA Häkim ata degen atpen belgili Süleymen Baqırğani (tuğan jılı belgisiz–1186 j.) öziniñ «Aqırzaman» kitabında: Isqaq Bab wrığı, Şayqı Ibrahim qwlını,Maşayıqtar wlığıŞayqım Qoja Ahmet YAsaui, – dep jırlağan eken. Özi şäkirti bolğan Qoja Ahmet YAsauidiñ äkesi – Şayqı Ibrahim, anası – Qaraşaş ana. Olardıñ keseneleri Qazirgi Oñtüstik Qazaqstan oblısı, …

Tolığıraq oqu »

Äulieler Swltanınıñ asıl süyegi

Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde  bükil qwrılıstıñ  mağınalıq kindigi – jamağathananıñ törinde ornalasqan äulielerdiñ Swltanınıñ asıl süyegin arulap qoyğan qabirhana bölmesi bolıp tabıladı. Qabirhananıñ qabırğalarınıñ wzındığı 7,15 metrlik şarşı bölme. Qabırğalarında stalaktittermen kömkerilgen tayızdau oyıqtar bar.  Qabirhananıñ däl ortasında Ämir Temirdiñ  ämirimen Ündistannan äkelingen şımqay jasıl nefrit tektes tastan äulieniñ qwlpıtası …

Tolığıraq oqu »

Lauhalı Tu

Äziret Swltan mwrajayı qorındağı ortağasırlıq tarihi qwndı mwrağattıñ biri Ämir Temir däuirinen saqtalğan  lauhalı tu. Tudıñ sabı ağaştan jasalınıp, jasıl tüsti boyaumen boyalğan, onıñ wzındığı 8 metrge juıq, lauhası, yağni, wşı qoladan qwyılğan, biiktigi – 98 sm, salmağı 5 kg. «Lauha» sözi –jazu jazılğan taqtaşa mağınasın beredi. Lauhanıñ qwyıluı men …

Tolığıraq oqu »

Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ jädigerleri. Esik

Bwl keñ esik ärqaşan dostarğa – qwttı häm aşıq, jauğa – tar äri jabıq bolsın. Jamağathana bölmesiniñ Qaqpa-esigi (ölşemi–3,7+2,1m) eki jaqqa aşılatın – ğimarattıñ oñtüsitk portalınıñ terñinen orın alğan negizgi esik.  Ol eki betinen ağaş, süyek, altın, kümis äşekey-örnektermen ärlengen. Ärtüsti ağaş qiındılarımen jäne pil süyekterimen japsırıp äşekeylengen örnekteriniñ birazı …

Tolığıraq oqu »

Tayqazan

Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ jädigerleri Türkistandağı Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde Köregen Ämir Temir  zamanınan qalğan qwndı jädigerlerdiñ biregeyi qazandıq bölmesinde twrğan  qasietti Tayqazan.  Bwl qazan 1399 jılı 25 mausımda (hijra 801 jıl, 20 şauual), Türkistan qalasınıñ batısında,  27 şaqırım jerde ornalasqan Qarnaq eldi mekeninde, sirek  kezdesetin jeti türli asıl metaldıñ …

Tolığıraq oqu »