باسقى بەت / جارىق نۇردىڭ ساۋلەسى

جارىق نۇردىڭ ساۋلەسى

زانكي اتا

بۇل زانكي (زەڭگى) بابادان باسقا كىسى. ول حاكىم اتانىڭ ەڭ ۇلى، ءارى ەسكىدەن كەلە جاتقان حالپەسى جانە تاريقات جولى دا بارشاسىنا تۋرا. تۋىپ وسكەن، جەرلەنگەن جەرى شاش ولكەسى. قابىرى دە سول جەردە. ءماۋلانا قازى مۇحاممەد قوجا عۇبايدۋللا (اللا تاعالا قابىرىن نۇرلى ەتسىن) حازىرەتىنەن ريۋايات ەتىلگەن: قوجا حازىرەتى زانكي اتانىڭ قابىرىن …

تولىعىراق وقۋ »

شىن اتى ۇمىت بولعان اۋليە

ەت جەمەس ەشان اتانىڭ تۋىلعانىنا 185 جىل تولدى ازان ايتىپ قويعان ەسىمى ۇمىت بولعان ەت جەمەس ەشان اتا، ءبىر زامانداردا ۇلى ءجۇز قازاقتارىنىڭ استاناسى بولعان تاشكەنت قالاسى ماڭىنداعى، قازاقتار كوپ تۇراتىن «كوكشە» ەلدى مەكەنىندە، سونداعى مەشىت يمامىنىڭ جانۇياسىندا 1833-جىلى دۇنيەگە كەلگەن. جاستايىنان مەشىتكە بارىپ نامازعا قاتىسىپ ءجۇرىپ، ءدىني ساۋاتىن اشقان. …

تولىعىراق وقۋ »

ەت جەمەس ەشان اتانىڭ تاشكەنت ماڭىنان كەلەس دالاسىنا قونىس اۋدارۋى

ونىڭ ەكى سەبەبى بولعان سياقتى. ءبىرىنشىسى دەپ، باسقىنشى ورىس ساياساتىن ايتۋعا بولادى. ورىس شەندىلەرى سوپىلىق جولدى ۇستانعانداردان، اسىرەسە ەشانداردان اياعىن تارتتى. قورىقتى دەسە دە بولادى.سول زاماندا قازىرگى وزبەكستان مەن وڭتۇستىك قازاقستاندا  باسقىنشىلارعا قارسى ەشاندار ۇيىمداستىرعان ۇلكەن كوتەرىلىستەر بولعان. سوعان بايلانىستى ەشاندارعا سەنىمسىزدىك تۋىنداپ، قىسىمدار ءورشي تۇسكەن. سول كەزدە بولسا كەرەك، …

تولىعىراق وقۋ »

ەتجەمەس يشان دەرەكتەرى

بالادان بالاعا جەتكەن اڭگىمەلەردىڭ تالايىن ءبىز دە ەستىدىك.  ەتجەمەس يشان اتا تۋرالى سول زاماندا جازبا دەرەك قالدىرعان ەكى-اق ادام. باسقا دا بولعان بولۋى مۇمكىن، بىراق ونىڭ ءبارىن جازالاۋشى قۇرىلىمداردىڭ ادامدارى جويىپ جىبەرگەن. ءبىرىنشىسى اۋليەنىڭ زامانداسى، سىرلاسى مايلىقوجانىڭ (1835-1898) ۇلى جولبارىس اقىننىڭ ەتجەمەس يشانعا ولەڭمەن جازعان حاتى. ونداعى مىنا جولداردى  وقىساق …

تولىعىراق وقۋ »

ەت جەمەس ەشان اتانىڭ ۇرپاقتارى

وسىنداي ساياساتتىڭ كەزىندە ەت جەمەس ەشان اتانىڭ ۇرپاقتارى دا قۋعىنعا ۇشىرادى. ەشان،مولدالاردى دا بايلارمەن بىرگە جازىقسىز جازالادى.ەشان اتانىڭ ۇلى تورەجاندى ميليتسيا باستىعى جۇمان دەگەن 1929-جىلى تۇتقىنداپ،ۇلكەن ءىستى تىندىرعان بولىپ،ءوزىنىڭ مىقتىلىعىن تۇرنيككە اسىلىپ، ءار ءتۇرلى جاتتىعۋلار كورسەتىپ جاتقانىندا قۇلاپ، ەكى اياعى بىردەي سىنىپ، ويبايلايدى دا قالادى. كۇندە ويناپ جۇرگەن تۇرنيكتەن نەگە …

تولىعىراق وقۋ »

اۋليە ايتقان ءسوز

ەلىمىز ازاتتىققا قولى جەتكەن سوڭ، كەلەس زيالىلارى ەت جەمەس ەشان اتانى حالىققا  قايتا تانىستىرۋ ماقساتىندا بىرنەشە مادەني كوپشىلىك شارالار وتكىزۋگە مۇرىندىق بولدى. 2006-جىلى اباي اۋىلىنداعى اۋداندىق كىتاپحانا وسى تاقىرىپقا وقىرماندار كونفەرەنتسياسىن وتكىزدى. 2014-جىلى جازۋشى ورىنكۇل تاجيەۆانىڭ تاپسىرىسىمەن وسى جولداردىڭ اۆتورى «ەت جەمەس ەشان اتا» دەپ اتالعان تانىمدىق كىتاپ شىعاردى. 2015-جىلى …

تولىعىراق وقۋ »

ساقابالاردىڭ سيپاتى

ساقابالار اللا تاعالا تىلەمەگەن ءىستى قىلمادى. بارشا ساقابانىڭ ونەرى ءدىن جولىندا سوعىس جاساماق ەدى. كۇندىز-ءتۇنى شايتان لاعنەتتىڭ ازعىرۋىنان ساقتانىپ، اللا تاعالاعا عيبادات قىلار ەدى. ىستەرى اللا ۇكىمىنە ريزالىق ەتىپ، سابىر ەتەتىن. تۇندەردە تۇرىپ قۇران وقىپ، ىجداھات ەتۋشى ەدى. تىلەكتەرى ءدىن جولىندا عيبرات قىلىپ، سول جولدا ءشايىت بولۋعا دايىن ەدى. بارشا …

تولىعىراق وقۋ »

حازرەتى عالي كاراموللاھۋ ۋاجىھانىڭ يمان كەلتىرگەن قيسساسى

راسۋلاللاعا دۇيسەنبى كۇنى پايعامبارلىق كەلدى. سەيسەنبى كۇنى حازرەتى عالي كاراموللاھۇ ءۋاجىھا يمان كەلتىردى. قاتىنداردان يمان كەلتىرگەن ءبىرىنشى كىسى حادي-شا ەدى. باليعاتقا تولعان ەرلەردەن يمان كەلتىرگەن حازىرەتى عالي ەدى. مۇنان سوڭ ءزايد ۇلى – حاراسا، عۇساپ ۇلى – عافان-ءزۇلناۋرايىن، زابەر، عابراحمان، ساعىت، ەبۇنى-وقاس، تالھا يمان كەلتىردى. عۇمار رازياللاعانۇھىنىڭ يمان كەلتىرۋ قيسساسى …

تولىعىراق وقۋ »

مىرزابي وقيعاسى جانە اسقارقوجا

مادەلىنىڭ قوقان حاندىعىنا قارسى كۇرەسىنىڭ ۇلكەن ءبىر بەلەسى مىرزابي وقيعاسىنا بايلانىستى. ول كەزدە  قازىرگى  وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى ءوڭىرىن تاشكەنت بەگى مىرزاحمەت باسقاردى.  ونىڭ زۇلىمدىعىندا، قاتالدىعىندا شەك بولمادى.  ول تۋرالى شوقان ءۋاليحانوۆتىڭ ەڭبەكتەرىندە دە بىرقوس جاقسى باياندالعان.  مىرزابي – مىرزاحمەتتىڭ ءىنىسى ءارى تۇركىستان-شىمكەنت ءوڭىرىنىڭ باس زەكەتشىسى.  ول مال-جاندى بىلاي قويىپ، ءتاۋىر …

تولىعىراق وقۋ »

قۇلىمبەت اتا

كونەدەن كەلە جاتقان ادبەي جانرلاردىڭ ءبىر سالاسى – ءدىني ولەڭدەر. مۇسىلمان قاۋىم بۇل جىرلاردى جاتتاپ، ۋاعىز ورنىنا ايتىپ جۇرگەن. تەك كەڭەس ۇكىمەتى ورناعان سوڭ وعان تيىم سالىندى. سىرداريا وزەنىنىڭ جاڭاقورعان وڭىرىندە ءومىر سۇرگەن قوجاحمەتۇلى قۇلىمبەت مولدا (حوراسان قوجا)  وسىنداي ءدىني  ناسيحاتتاۋ باعىتىندا كوپ جىرلار جازعان. ول ءارى كۇشتى  عۇلاما بولعان. …

تولىعىراق وقۋ »