Басқы бет / Жарық нұрдың сәулесі

Жарық нұрдың сәулесі

Соңғы Абыз

Ұзын аққан Сарысуды, Өзің жайлап, жағала. Жүйрік пенен жорғаңды Өзің мініп бағала, – деп қазақтың жері менен байлығын тек қазақ иеленсе деген ойда зар қағып, «қазақ даласының тасы қазақ баласының жейдесіне түйме болып қадалсын» (Әлихан Бөкейхан) дегенді ол баста армандап кеткен әдебиеттегі зар заман ақындарының басында тұрған жырау Шортанбай Қанайұлы …

Толығырақ оқу »

Ғазиз қажы Әмірхановтың өмірі мен қоғамдық қызметі

Ғазиз қажы Әмірханов  киелі Торғай жерінде жас ұрпаққа біліммен тәрбие беруде және Ислам дінін ел өміріне қайта енгізуде, әдебиетпен өнерді, мәдениетті дамытуда, мұражайлармен мешіт- медресе жұмыстарын жаңа заман талабына сай жүргізуде ересен еңбек сіңірді.   Ғазиз Әмірханов 23 ақпан 1927 жылы қазіргі Қызбел ауылының Теке өзенінің бойында мешіт қоныс орнында,  …

Толығырақ оқу »

Ғазиз ағай Әмірханов

     «Тез қасында қисық ағаш жатпайды» деген халық мәтелі естеріңізде шығар. Бұл жерде тез деп отырғаным киіз үйдің есігі мен керегесі жасалатын тал-дарақты түзететін көне аспап. Табиғатта оқтаудай түзу ағаш сирек кездеседі, Адамзат дүниесі де солай. «Мал аласы сыртында, адам аласы ішінде». Телі-тентек, қисық-қыңыр ел ішінде жетіп артылады. Үй  …

Толығырақ оқу »

Шұғай халфе Кенебайұлы

Құранымыз–коммунистік устав, ұранамыз–коммунизм болған кешегі бір парықсыздау заманда қай жақсының қадіріне жете алдық. Басқасын былай қойғанда, тірісінде әулие атанған Мәшһүр-Жүсіптің зиратын ортасына түсірген имансыз қоғам ел ардақтысы болған талайлардың аттарын ұмыттырды. Олардың қайсыбірін енді іздеп жатырмыз, қайсыбірінің аты-жөндері біржолы ұмытылған. Сондай адамдардың бірі де бірегейі – Шұғай халфе Кенебайұлы.    …

Толығырақ оқу »

Сарманқожа Жүнісқожаұлы (1850-1924)

Сарманқожаның күрескені 1893 жылдың күзі. Жәрмеңкеге тігілген үйлердің саны аса көп. Қаланың қырат жерінде орналасқан жәрмеңкенің оңтүстік бетінде Қошқар ата, теріскейіндегі Қаратау жағында қыр бұлақты мөлдір суын жағалап тігілген үйлерде палау басылып, ет асылып, шайлар қайнап жатыр. Жәрмеңкеге алып келген уақ мал бір бөлек, қара мал бір бөлек, жылқы бір …

Толығырақ оқу »

Қисса Мұхаммед саллұллаһү-ғалайһи уәссәләм

Ғаббас разиолла Ғанұһма айтады: «Хақсүбіхана уа тағала жұмақты, тамұқты, Жер мен көкті, ғарыш уә күрсині уә һәм басқаларын жаратқан заманда Алла тағала өз нұрынан біраз нұр алды. Сол нұрға Хақтағала: «Сен хабибім, яғни досым Мұхаммед бол», – деді. Содан кейін ол нұр Адам ғ.с.-ның жаратылғанына дейін 500 жыл бойы ғарышта …

Толығырақ оқу »

«Рашахат айн әл-Хаят – Тіршілік көзінің сыр тамшылары»

Қожа Ахмет Иасауи  Қожа Жүсіп Хамаданидің үшінші халпесі еді. Туған жері – Иасы. Ол Түркістандағы танымал қала. Қожа хазіреті есімінің соңындағы лақабы осы қалаға байланысты алынған. Ол кісінің  қабірі сонда. Түркістан халқы оны қожа ата Иасауи деп атайды. «Ата» сөзі ноғай тілінде «әке» мағынасын бергенімен, оны түркілер шейхтардың ұлыларына қолданады. …

Толығырақ оқу »

«Қисаси Рабғузий» авторының туған жері – Рабат Оғыз қыстағы Шәуілдірде

Қазақ әдебиеті, жалпы түркі әдебиеті тарихында «Қисасул әнбия» немесе  «Қисаси Рабғузий» («Рабғузи қиссалары») атты    шығарманың орны бөлек. Әйгілі әдебиет зерттеушісі Бейсембай Кенжебаев 1969 жылы «Қисасул әнбияға» арналған  мақаласында оның Қазан төңкерісіне дейін қазақ арасында көп тарағанын, хат таныған қазақ оны оқығанын, білгенін айтқан болатын. Атақты «Біржан сал мен ақын Сараның …

Толығырақ оқу »

Балта қожа

Қарағанды облысының Жаңаарқа ауданындағы Түгіскен елді мекенінің тумалары Ысқақ әжі мен Балта қожаны озса Қарағанды облысы, қалса Жаң-арқа ауданының тұрғындары «әулие» деп танып,құрмет тұтып, ол кісілердің «кәрәматтарын» аңыз қылып, атадан балаға айтып отыру үрдіске айналған.    Балта қожа он тоғызыншы ғасырдың соңында дүниеге келіп, жиырмасыншы ғасырдың қырқыншы жылдарына дейін өмір …

Толығырақ оқу »

Халықты имандылыққа баулыған

Ертеректе көшпелі қазақ халқы «әлемді бір жаратушы бар» деп көк тәңіріне сеніп келген. Тәңір деген сөздің мағынасы жаратушы деген ұғымды білдіреді. Біздің елімізге қожалар келіп ислам дінін таратқанда қазақтардың бірі Алланың барлығын тез қабылдауы өздері сенген тәңірге орайлас келуінен деуге болады. Өйткені, Алла да әлемдегінің барлығын жаратушы ғой. Ал ислам …

Толығырақ оқу »