Basqı bet / Ğalımnıñ hatı

Ğalımnıñ hatı

Isabek te er edi

Qazaqtıñ  beligili Maylıqoja aqın öziniñ paluan inisi Esehandı şaqırıp: «Künniñ suday, jıldıñ jeldey öte şığarın añğarmağan ekenmin. En dalanı atpen jortıp, erkin aralaytın künim ötip baradı. Kärilikti de  dayındıqpen kütip almasa bolmas, mınau Jarsuattan mağan tam saldırt. Sol jerden arıq alıp, anau özimizdiñ toğaydı sulandırayıq»,-depti. Esehan  auıl jigitteriniñ basın qosıp, …

Tolığıraq oqu »

Asıldan jetken qasietti dwğa

Qazaq halqı köneden islam dinimen bite qaynasıp, mädenieti men dästüri sabaqtasıp keletini barşağa ayan. Sebebi tälim-tärbiege tolı, izgilik pen adamgerşilik qwndılıqtarına negizdelgen, qala berdi kündelikti twrmıs-tirşiligimizdegi ädet-ğwrıptarımızdıñ da barşası dinimiz Islam şariğatımen astasıp jatqandığı osını añğartadı. Tipti säbilerimiz dünie esigin aşqan twstan bastap, ömiriniñ soñına deyingi amaldar men jasalatın joralğılarımız …

Tolığıraq oqu »

ŞOQPARĞA AYNALĞAN ŞUMAQ

Arqanıñ arda tuğan abzaldarın jii-jii eske aluğa ülken sebep bar. Biıl «Kömekey äulie» atanğan Bwqar jırauğa – 350 jıl, Şortanbay jırauğa 200 jıl,  Mwsa Şormanwlına – 200 jıl tolıp,  Mäşhür Jüsip Köpeywlı men  Şäkärimniñ 160 jıldığı da osı kezge qatar kelip otır. Qasietti twlğalardıñ mwrasına qayta oralu – jadımızdı jañğırtıp, …

Tolığıraq oqu »

Qos ğasırdıñ qazınası

Zaman men zar Qazaq ädebietiniñ asa körnekti öki­li, äygili jır jüyrigi Şortanbay Qanaywlınıñ şığarmaşılığın el müddesimen, wlt tağdırımen oraylasatın zar zaman poeziyasınan bölip qarau mümkin emes. Ruhani älemimizde erekşe ornı bar bwl ağım turalı söz bolğanda onıñ ömirşeñ öleñ-tolğauları men ösiet-önegesi jöninde aytılmay qalmaydı. Öz däuiriniñ jırın jırlap, joğın joqtağan …

Tolığıraq oqu »

Şortanbay jırau mwrasındağı wlttıq ideya

«Şortanbay wlı darın… qoğam qayratkeri, iri ideolog.» Twrsınbek Käkişev.          HİH ğasırda Resey otarşıldığınıñ qatıgez sayasatına qarsı qazaq halqınıñ müddesin qorğap, wlt bolaşağı üşin jantalasıp, elininiñ sözin söylegen dualı auız aqın – jırauı, abızı Şortanbay jırau edi. Bar ğwmırın tuğan halqınıñ özindik qaytalanbas bolmıs – bitimin saqtauğa arnap, eliniñ joğın …

Tolığıraq oqu »

Qanay datqağa aytqan öleñniñ soñğı tabılğan nwsqası

Qazaq handığınıñ tarihında Ordabası tauınıñ alatın orını erekşe ekeni belgili. Öytkeni bwl jerde Aqtaban şwbırındı-Alqaköl swlama tragediyasın basınan ötkergen halqımızdıñ betke wstarları 1726 jılı bir tudıñ astında bas qosıp, tize biriktirip joñğar şapqınşılarına qarsı attanuğa ant işken. Sol jolğı jiınnıñ bastı jemisi – el basına kün tuğanda qazaqtardıñ jüzge, ru-ruğa …

Tolığıraq oqu »

«Äkeñ – südir, sen – oraq, Mämedäli Sodan-aq körmeysiñ be kemdigiñdi»

2007 jılı jarıq körgen «Mädeliqoja» kitabında batırdıñ bwrın talay märte jariyalanğan 12 şumaqtan twratın Maylıqoja aqın ekeuiniñ arasında bolğan aytıstıñ bwrın kem tarağan tağı 4 şumağı alğaş ret basılğan bolatın. Ol şumaqtardıñ alğaşqı eki ekeui bwrınnan belgili nwsqasındağı söz joldarımen ündes kelgenimen, soñğı eki şumağında bar tıñ derekter biraz oy …

Tolığıraq oqu »

Mädeliqojanıñ möri

Mädeliqoja Jüsipqojawlınıñ ömirine qatıstı soñğı jıldarı jariya körgen mälimetterdiñ işinde eñ eleulisi dep batırdıñ jeke möri basılğan qwjattı aytsa boladı. Bwl sirek dokument «Qazaq wlt-azattıq qozğalısı» toptamasınıñ tek Kenesarı hannıñ äuletine qatıstı qwjattar men türli derekközder jinaqtalğan 5-tomında basılğan. Meniñ qolıma bwl kitaptıñ PDF-formatındağı nwsqası bir tanısım arqılı tüsken bolatın …

Tolığıraq oqu »

Mwhamedjan – Qaramolda atıldı ma?

Qazaqtıñ «Tektiden tekti tua­dı, tek­tilik twqım quadı» – degen maqalı beker aytılmağan. Onı biıl tiri bolğanda 90 jasqa tolatın qazaqtıñ Qaltayı (Qaliolla) Mw­hamedjanovtıñ babalarınıñ ömir jolı arqılı däleldeuge boladı. Qaltaydıñ törtinşi atası Qız ben jigit aytısınıñ jwmbaq aralas keletin köne türiniñ negizin qalağan Küderiqoja Köşekwlı (1820-1858 jj.). Onıñ Ülbike Jankeldiqızımen …

Tolığıraq oqu »

Orta ğasır ğalımı Nizam ad-din as-Sayrami

 Orta ğasırlarda tegi Orta Aziyadan şıqqan ğalım-filolog Äbu Yakub Siradj ad-din as-Sakkaki (1160-1299) jazğan «äl'-Miftah fi ilm äl'-balaga» şığarmasın äl-Hatıb äl-Kazuini (?-1338) «Talhis äl-miftah fi ilm äl-balaga» attı eñbeginde qısqaşa bayandağan, ol kezinde atağı şığıp, ğalımdardıñ nazarın audarıp, qızıqtırğan. Ğalımdar osı traktatqa jazğan tüsindirmeler (şarhi) men tüsinikterdiñ işinde eñ tanımalısı …

Tolığıraq oqu »