باسقى بەت / تازكيرە-ي بۇعرا حان

تازكيرە-ي بۇعرا حان

شەجىرە

حوجا  ابىلقاسىمنىڭ حيكاياسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! ازىرەت مارتەبەلى ءازيز پاك جان الەمنەن وتكەندە، ول ۇلىقتىڭ پەرزەنتى حوجا ابىلقاسىم ەلۋ جاستا ەدى. بۇل ۇلىق تا مەككەگە بارىپ تاۋاپ ەتىپ جۇرگەن كەزدە اكەسىنىڭ نازارىندا بولىپ، كەمەلگە جەتىپ ەدى. اكەسىنىڭ وسيەتىن ءوزى ورىنداپ شەيحتىق قىلىپ، حالىقتى قۇداي تاعالانىڭ جولىنا باستاپ، اكەسىنىڭ ءسوزىن ەكى قىلماعان. حالىق شەيح …

تولىعىراق وقۋ »

سۇلتان ساتۇق بۇعرا حان اۋلەتىنىڭ شەجىرەسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم شەكسىز ماداق، سانسىز ماقتان ول زاتتىڭ قالاۋىنا، [ونىڭ] يلاھي نارىنەن ون سەگىز مىڭ عالام جاراتىلىپ گۇلدەندى. جانە ءسارۋار ساۋلەسىنىڭ اسقاق  نۇرىمەن قاراڭعىلىقتى جارقىراتقان، كۇپىرلىك پەن اسىلىققا جارىق بولىپ تۋرا جول سىلتەگەن، ادامزات جۇرەگىن نۇرعا تولتىرعان مۇحاممەد پەن ونىڭ بارلىق ۇرپاقتارىنا اللانىڭ ماداعى بولعاي! سەگىزىنشى تاراۋدا* زامانانىڭ عاجايىپ …

تولىعىراق وقۋ »

سۇلتان ساتۇق بۇعرا حان عازى مەن حوجا ءابۋ-ل ءفاتتاھ

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! بىلگەيسىڭ، ازىرەتى حوجا ءابۋ ءناسىر سامانيدىڭ ۇلى حوجا ءابۋ-ل ءفاتتاھ – ازىرەتى سۇلتان ساتۇق بۇعرا حان عازىنىڭ ورىنباسارى. حوجا ءابۋ-ل ءفاتتاھ ازىرەتى سۇلتانعا كەرەمەت تە تەڭ بولۋ ءۇشىن مۇباراك اۋىزىنان كوبىك كەلەتىن. وسىعان وراي، ول «حوجا ءابۋ-ل ءفاتتاھ بۇعرام» دەگەن اتاۋمەن حالىق اراسىندا تانىمال ەدى. حوجا ءابۋ-ل …

تولىعىراق وقۋ »

شەيح عۇلاما قۇتىباز شەجىرەسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! جەتىنشى بولىمدە عۇلاما زىكىرپاز شەيحتىڭ تازكيرە ەستەلىكتەرى، بارلىق حال-احۋالى، زىكىرلەرى باياندالادى. بۇنداعى «قۇتىباز» دەۋدىڭ ءمان-جايى بار. قاشاندا دارۋىشتىك مارتەبەسىندە ءبىر قيىندىققا تاپ كەلسە، قۇتىنىڭ اۋىزىن اشىپ، نازار قىلعان زاماندا ىستەرى وڭايلانا باستايدى. وسى تۇرعىدان ماشايحتار بۇل ءازيزدى «قۇتىباز ءدارۋىش» دەيتىن. بىراق بۇل ءازيز بارلىق جاعدايدا ءبىر قالىپتا …

تولىعىراق وقۋ »

سۇلتان ساتۇق بۇعرا حان عازىنىڭ اڭگىمەسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! توعىزىنشى باپتا ازىرەتى سۇلتان ساتۇق بۇعراحان عازىنىڭ ءومىر شەجىرەلەرىن باياندايدى. ولاردىڭ  رۋحتارىن پاك قىلعاي. كەمدىك-كەسىرىنەن ساق قىلعاي، قۇداي تاعالا. ول  ازىرەتى سۇلتان ساتۇق بۇعراحان عازى كۇپىرلىك پەن بارلىق بۇزىقتىقتى جوق قىلۋشى ەدى. پايعامباردىڭ [ع.س.] شاريعاتىن تاراتىپ،  يماننىڭ نۇرىن – يسلامنىڭ جولىن كورسەتۋ ءۇشىن كاپىرلەر   مەن ەكىجۇزدىلەردىڭ ءبارىن دە …

تولىعىراق وقۋ »

حوجا ءابۋ ءناسىر ءسامانيدىڭ شەجىرەسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! بۇل باپتا حوجا ءابۋ ءناسىر سامانيدىڭ شەجىرەلەرىن [تازكيرەلەرى] بايان قىلا-ءدۇر. بۇلاردا قۇدايدىڭ مەيىر-نۇرى كورىنىپ تۇراتىن. قۇراندى وتە اۋەندى وقيتىن، سونداي-اق پاتشالىق سالتاناتتى ابدەن بىلەتىن ءھام يسلام شاريعاتىن تاراتاتىن. بۇل ءازيز كەمەلدىكتە، ادەپتە، مەيىرباندىقتا، ءسوز سويلەۋدە، دۇنيەۋي جانە رۋحاني عىلىمدا شاريعاتتىڭ ۇكىمىن قابىلداۋدا جەتىك ءارى مۇقيات بولاتىن. [ول] …

تولىعىراق وقۋ »

شەيح حوجا ءباھاۋ-ەد-ءدديننىڭ شەجىرەسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! راۋاياتشىلار مەن ايتۋشىلار aلتىنشى باپتا شەيح باھاۋەددين ءازيزدىڭ ءومىربايانىن اڭگىمەلەيدى. ول شەيح ءدىن مازھابىنىڭ شىراعى ەدى-ءدۇر. يسلامنىڭ جانە مۇسىلمانداردىڭ كۇنى ەدى. بارشا  دارۋىشتەردىڭ   كوسەمى   ەدى. ول ءازيز عىلىم ماسەلەسى مەن ابىرويدا، جۇمساقتىق پەن جومارتتىقتا   جانە ار-ۇياتتا  ازىرەتى  وسمان  مەن  اليدەن كەيىن بۇ ءازيزدىڭ كەزىنە دەيىن  وعان ۇقسايتىن …

تولىعىراق وقۋ »

ازىرەتى راسۋل مەن قارىزدار حيكاياسى

تازكيرە-يبۇعرا حان (سۇلتان ساتۇق بۋرا حان عازىنىڭ شەجىرەسى) بيسميللاھ-يرراحمان-يرراحيم! كونە حيكايالاردان حابار بەرۋشى اڭگىمەشىلەر مەن شەجىرەشىلەردىڭ كىتاپتارىندا مىناداي ءبىر ءتامسىل وقيعانى باياندايدى. كۇندەردە ءبىر كۇن ازىرەتى راسۋل اللا تاعالا (س.ع.س.) ساحابالارى مەن تاڭ نامازىن اياقتاپ، ميحرابتا وتىرەدى. ءبىر پاقىر كىسى كەلىپ ءوتىنىش قىلدى: «ءيا، اللانىڭ ەلشىسى، ەكى مىڭ التىن قارىزىم …

تولىعىراق وقۋ »

تۇركىتانۋداعى تىڭ دەرەك

تازكيرە-ي بۇعرا حان سۇلتان ساتۇق بۋرا حان عازىنىڭ شەجىرەسى “تازكيرە-ي بۇعرا حان” – قاراحاندار اۋلەتى بيلەگەن (X–XIIع) كەزەڭدەگى تۇرىك قاعاناتىنىڭ تاريحى مەن اتالعان مەملەكەتتىڭ باستى تۇلعالارى جايىندا اسا قۇندى مالىمەتتەر بەرە الاتىن ادەبي ءارى اگيوگرافيالىق شىعارما. كونە جادىگەر قارا سوزبەن جازىلعانمەن وندا پارسى جانە تۇركى تىلىندەگى ولەڭ شۋماقتارى دا ارالاسىپ …

تولىعىراق وقۋ »

شەيح مۇحاممەد اتتاردىڭ حيكاياسى

بيسميللاھ-ير راحمان-ير راحيم! بۇل تاراۋ قۇپيالار يەسىنىڭ شەيحى، جاراتۋشىنىڭ تاڭداۋلى پەندەسى، جاراتۋشىنىڭ حۇزىرىنداعى سىرلاس، سانسىز كەرەمەتتەردىڭ كورىنىسى، حيسار ءشاھارىنىڭ شەيحى ءھام زامانا شەيحتەرىنىڭ شەيحى، جەر ءجۇزىنىڭ كىندىگىندەگى عاجايىپ تۇرعىن – شەيح مۇحاممەد اتتاردىڭ (اللا ونى جارىلقاعاي) سانسىز احۋال-ىستەرىن باياندايدى. ول – جومارت، ەر جىگىت، ىرىستى، قولى اشىق ەدى. ساۋدامەن قاتار …

تولىعىراق وقۋ »