باسقى بەت / عاقليات

عاقليات

سابىر مەن بايسالدىلىق

پايعامبارىمىزدان قىسقا دا نۇسقا جاۋاپتار بۇل حاديس حاليد ب.ۋاليدتەن ريۋايات ەتىلۋدە. ول حازرەتى پايعامبارعا  (س.ا.س.) ءبىر ءباداۋيدىڭ قويعان سۇراقتارى مەن وعان بەرىلگەن جاۋاپتاردى بىلايشا جەتكىزەدى: -ۋا، راسۋلۇللاھ، ادامداردىڭ ىشىندەگى ەڭ عالىمى بولعىم كەلەدى. نە ىستەيىن؟ پايعامبارىمىز (س.ا.س.): -اللادان قورىق. ونىڭ  امىرلەرىن ورىندا، تيعاندارىنان تيىل،-دەدى. -ۋا، راسۋلۇللاھ، ادامداردىڭ  ىشىندەگى ەڭ بايى …

تولىعىراق وقۋ »

مەنىڭ حيكمەتتەرىم، ءپارمان – سۇبحان، وقىپ تۇسىنسەڭ، ماعىناسى قۇران!

131-حيكمەت حاق “قۇمىراسى” اشىلدى، “مايحاناعا” كىرسەم مەن، تويا ءىشىپ “شاراپتان”، بويىم بالقىپ جۇرسەم مەن! سول “شاراپتىڭ”، كەسىرى ءىشى-باۋرىمدى قان قىلدى، باۋىر قانىمدى اعىزىپ، جان سارايعا بارسام مەن!   ساحي ۇسىندى ءار ساتتە، كىفاياتتىڭ “شارابىن”، ماساڭ بولىپ وسى كەز، زارلاپ نالا ۇرسام مەن! ادىلەتتىڭ جاعاسىن، شوق اتىلىپ ورتەدى، جالعىز جاردىڭ دارياسىن، …

تولىعىراق وقۋ »

اللا دەگەن باندەنىڭ، جايىن ءجانناتتا كوردىم!

110-حيكمەت اللا دەگەن باندەنىڭ، جايىن ءجانناتتا كوردىم! حور قىزدارى قورشاعان، كاۋسار الدىندا كوردىم. “فازاكرۋن” زىكىرىن ايتقان قۇلدار ءدايىمى، ءجۇملا جورا-جولداسىن، پەيىش تورىندە كوردىم.   كۇنى-ءتۇنى ۇيىقتاماي، حاق زىكىرىن ايتقاندار، پەرىشتەلەر جولداسى، عارىش ۇستىندە كوردىم. قايىر-ساحا قىلعاندار، جەتىم كوڭىلىن العاندار، ءشاديارلار جولداسى، كاۋسار اۋزىندا كوردىم.   قازي بولعان عالىمدار، پارا جەگەن …

تولىعىراق وقۋ »

بۇ جولدار كونەرمەيتىن، كىرلەنبەس جول

100-حيكمەت ازىرەيىل ءبىر كۇن كەلەر قاھارلانىپ، اسىل تاننەن، عازيز جاندى بەرمەك كەرەك. بايانى جوق بۇل ءومىردى قولدان بەرىپ، شاراسىزدان اقىر ءبىر كۇن ولمەك كەرەك.   ۇل-قىزدارىڭ زارلاپ جاتسا قارا سالىپ، مال مەن مۇلكىڭ ارتىنداعى يەسىز قالىپ، دۇشماندارىڭ قۋانعاندا سوندا بارىپ، بويۇسىنىپ ءوز الدىڭا جاتپاق كەرەك.   مۇردەڭدى ەل ىستىق سۋمەن …

تولىعىراق وقۋ »

تۇركىستاندا عارىپ بولدى كۇل قوجا احمەت

77-حيكمەت اياۋ، دوستار، عاشىق، ىشقى بولمايىنشا، ۋاحادانيات دارياسىنا سۇڭگىپ بولماس. ول داريانىڭ گاۋھارى ءدۇر حاق اسىلى، جاننان كەشىپ بارمايىنشا الىپ بولماس.   يمان قورىن جان بەلىنە بەكەم بۋماي، ماحابباتتىڭ مايەگىنىڭ ءدامىن الماي، كوز جاسىڭدى ساۋعا بەرىپ، زارىڭ قىلماي، جول ازابىن جولاۋشىدان ءبىلىپ بولماس.   “يۋحيببۋھۋم” شارابىنان ىشپەگەنشە، ء“ۋيۋحيببۋناھۋ” لىپاسىنان كيمەگەنشە، …

تولىعىراق وقۋ »

شابدالى

قالاداعى جاڭابازارعا جاقىن، ق.بايماعانبەتوۆ كوشەسىندە، جەر ۇيدە تۇرامىز. شاعىن عانا، تۇيىق كوشە. بىردە، جۇمىستان ەرتەرەك ۇيگە كەلسەم، اپام (انامىز تولەۋ تورەمۇرات قىزى 1925-2014) ءوزىنىڭ شاعىن بولمەسىندە داستارقان جاساپ كۇتىپ وتىر ەكەن: -اينالايىن، كەلە عوي، ءشاي ءىشىپ ال! -دەپ، بايەك بولىپ جاتىر. جۋىنىپ-شايىنىپ داستارحان باسىنا جايعاستىم. داستارحاندا كۇندەلىكتى اس-اۋحاتىمىزدان بولەك، جۇدىرىق …

تولىعىراق وقۋ »

حاققا عاشىق بولار بولساڭ، جاندى ۇمىتقىل

63-حيكمەت ءۇشبۋ سىردى تۇسىنە الماي اداسقاندار، دارۋشتەردىڭ قادىرىن قاشان بىلەر؟ تىلمەن عانا ءۇمماتپىن-دەپ تالاسقاندار، مۇستافانىڭ قادىرىن قاشان بىلەر؟   تاريحاتتىڭ كاۋسارىنان تاتقان كىسى، دۇنيە-مالىن ءدىن جولىنا ساتقان كىسى، ەرتەلى-كەش كوزىنەن جاس اققان كىسى، بۇل ءپانيدىڭ قادىرىن قاشان بىلەر؟   كۇنى بويى تاعات قىلسا ونداي عاشىق، بۇ جالعاننىڭ كۇناسىنان بولار قاشىق. …

تولىعىراق وقۋ »

شاكىرتتەرگە ءدۇرر گاۋھار شاشتىم، دوستار

47-حيكمەت حيكاياتتا بىلاي دەپ سىر شەرتىلەدى: باباماشىن سۇلتاندى ەلگە كەلتىرەدى، حوراساندا تۇرىپ 400 جاسقا كەلىپ، زامانالار ءوتىپ جاتسا دا، – ول ءتىرى ەدى.   ەسىتكەن باباماشىن ول زاماندا: احمەت دەگەن شەيح بار دەپ تۇركىستاندا، سۇحبات قىپ ول قىز-قىرقىنمەن جۇرگەن وندا، كورمەك بولىپ تۇركىستانعا كەلگەن، دوستار.   كەلدى دە ول، كوردى …

تولىعىراق وقۋ »

حيكمەتتەر (جالعاسى)

33-حيكمەت اركىم كورسە جامالىڭدى، دۇنيە ءىسىن ءبارباد ەتەر، ەرتەلى-كەش تىنىم تاپپاي، ءبىر قۇدانى جار ەگەر. كىم وسىنداي كۇيدە بولسا، حاق تا ونىڭ جادىندا ءدۇر، ءارلى-بەرلى جۇرسە وسىلاي، جادى مەنەن ءپارۋاز ەتەر. ەسىل-دەرتىم ءدايىم سەنىڭ، جادىڭدا مەن بولسام ەكەن، باعىش ەتسەڭ، مىڭ-مىڭداعان كۇناناردى ازات ەتەر! ماعريفاتتىڭ مايدانىندا كوڭىل-كۇيىن گۇل شات ەتەر. …

تولىعىراق وقۋ »

حيكمەتتەر

بيسميللاھيرراحمانيرراحيم 1-حيكمەت بيسميللا دەپ بايان ەتتىم، حيكمەت ايتىپ، تاليبتەرگە ءدۇرر گاۋھارىن شاشتىم، مىنە، قۇلدىق ۇرىپ، قايعى جۇتىپ، بەتتەن قايتىپ «داپتەر سانا» بار سىرىمدى اشتىم، مىنە.   ءسوزىمدى ايتام، كىمدەر بولسا ديدار تالاپ، اشىق سويلەپ جان اشىرداي جانعا بالاپ، عارىپ، پاقىر جەتىمدەردىڭ كوڭىلىن  اۋلاپ، پەيىلى بوتەن حالايىقتان قاشتىم مىنە.   قايدا …

تولىعىراق وقۋ »