باسقى بەت / جارىق نۇردىڭ ساۋلەسى / رابعۇزي / قيسسا مۇحاممەد ءساللۇللاھۇ-عالايھي ءۋاسسالام

قيسسا مۇحاممەد ءساللۇللاھۇ-عالايھي ءۋاسسالام

عابباس رازيوللا عانۇھما ايتادى: «حاقسۇبىحانا ۋا تاعالا جۇماقتى، تامۇقتى، جەر مەن كوكتى، عارىش ءۋا كۇرسينى ءۋا ءھام باسقالارىن جاراتقان زاماندا اللا تاعالا ءوز نۇرىنان ءبىراز نۇر الدى. سول نۇرعا حاقتاعالا: «سەن ءحابيبىم، ياعني دوسىم مۇحاممەد بول»، – دەدى. سودان كەيىن ول نۇر ادام ع.س.-نىڭ جاراتىلعانىنا دەيىن 500 جىل بويى عارىشتا ءالحامدۇل-ءيللاھي دەپ تاۋاپ قىلعان ەدى. سوندىقتان حاق ءسۇبىحانا ۋا تاعالا: «ءۇش بۋ ءحامدۇ ەتكەنىڭ ءۇشىن ساعان مۇحاممەد دەگەن ەسىم بەرەمىن»، – دەدى. مۇنىڭ سوڭىندا مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ نۇرىنان ادام ع.س.-ءدى، ول نۇردان بۇكىل حالىقتى جاراتتى. مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ ءتانىن ادام ع.س.-ءنىڭ بالشىعىنان جاراتتى. مۇنان سوڭ مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ نۇرىن ادام ع.س.-ءنىڭ ارقاسىنا تۇرعىزدى. سوندىقتان دا پەرىشتەلەر ادام ع.س.-ءنىڭ ارتىندا ءتىزىلىپ تۇراتىن ەدى. ءبىر كۇنى ادام ع.س. ءمىناجات ەتىپ: «ءيا، راببىم! بۇل پەرىشتەلەر مەنىڭ ارتىمدا نەگە تۇرادى؟» – دەدى. سوندا اللا تاعالا: «پەرىشتەلەر، ءحابيبىم، ياعني دوسىم مۇحاممەدتىڭ نۇرىنا قارايدى. سول نۇر سەنىڭ ارقاڭدا»، – دەدى. سوندا ادام ع.س. ءمىناجات ەتىپ: «ول نۇر مەنىڭ ماڭدايىمدا بولسىن»، – دەگەندە، اللا تاعالا ول نۇردى ادام ع.س.-ءنىڭ ماڭدايىنا كوشىردى. پەرىشتەلەر ادام ع.س.-ءنىڭ قارسىسىنا شىعا ساپ ءتىزىلدى. مۇنان سوڭ ادام ع.س: «ءيا، راببىم! ول نۇردى كوزىم كورەتىن ورىنعا كوشىر»، – دەدى. اللا تاعالا نۇردى ءمۇساباحا بارماعىنا، ياعني يمان بارماعىنا كوشىردى. سوندا كەيىن ادام ع.س. سول ءمۇساباحا بارماعىن كوتەرىپ، «ءاشھادۇلال-ءلا ءيلاھا ەللال-ءلاھا ءاشھادۇ ءاننا ءمۇحاممادۇر – راسۋل-ءلوللاھۇ»، – دەپ ءشاھادات كاليماسىن ايتتى.

ادام ع.س. يمان بارماعىن كوتەرىپ، ءشاھادات بەرگەندىگى ءۇشىن ول بارماق ءمۇساباحا بارماق دەپ اتالدى. بۇل ءمۇساباحا بارماعىنىڭ تامىرى تەرەڭدە تۇردى. مۇنان سوڭ ادام ع.س. ايتتى: «ءيا، راببىم! ارقامداعى نۇردان تاعى دا قالدى ما؟» – دەپ سۇراعاندا، اللا تاعالا: «ءتورت ساقابانىڭ نۇرى قالدى»، – دەدى.

ادام ع.س: «ءيا، راببىم! ول نۇردى دا باسقا بارماقتارىما كوشىر»، – دەدى. سوندا اللا تاعالا ابۋباكىر سىدىقتىڭ نۇرىن ورتا بارماعىنا، عۇمىر نۇرىن ءۇشىنشى بارماعىنا، عۇسمان نۇرىن شىناشاق بارماعىنا كوشىردى.

ادام ع.س. حاۋا انامەن قاۋىشقاندا ول نۇر ادام ع.س-نان حاۋا اناعا كوشتى.

پايعامبارىمىز مۇحاممەد مۇستافا ع.س.-ءنىڭ اتاسى عابدوللا. عابدوللا-عابدۇمۇتاليب ۇلى. عابدىلمۇتاليبتىڭ دۇرىس ەسىمى – ءشايباتۇلحامدۇ ەدى. عابدىلمۇتاليب تۋعاندا باسىندا اق تۇكتەرى بولعان. سول ءۇشىن وعان ءشايباتۇلحامدۇ دەپ ەسىم قويدى. عابدىلمۇتاليب ءاشىمۇلى. شىن اتى – عامۇرۋ. عامۇرۋ – عابدۇمانابۇلى. شىن ەسىمى مۇعايرا. مۇعايرا قوسايۇلى. شىن ەسىمى – مۇجاماعى كاپالۇلى. شىن ەسىمى – حاكىم. حاكىم مۇرراۇلى. مۇررا كاعىپۇلى. كاعىپ ءلۋايۇلى ءلۋاي – عالىپۇلى. عالىب – قاھيرۇلى. قاھيردىڭ شىن ەسىمى – قۇرايىش. قۇرايىش مالىكۇلى. مالىك نازارۇلى. نازار كەناناۇلى. كەنانا ءحۇزايماۇلى. ءحۇزايما مۇدىريكاۇلى. مۇدىريكا ءىلياسۇلى. ءىلياس مازارۇلى. مازار نازارۇلى. نازار ماعداۇلى. ماعدا عابدىنانۇلى. عابدىنان سماعۇل ع.س. ناسىلىنەن دەپ تارتا بەرەدى.

پايعامبارىمىز مۇحاممەد مۇستافا ع.س.-ءنىڭ اناسى ءامينانىڭ اتاسى ءوحاب تاۋ باسىندا ياحيا ع.س.-ءنىڭ جەبەسىنەن قان تامعانىن كورىپ، عابدىلمۇتاليبۇلى عابدوللانىڭ جاقىندىعىن ءبىلدى.

كۇندەردىڭ ءبىر كۇنىندە ءوحاب ءوزىنىڭ قاتىنى باراعا: «ءامينانى عابدوللاعا جۇپتىققا بەرەسىز بە؟» – دەدى. ءبارا: «بەرەمىن» – دەدى.

ءبىر زاماندا اللا ۇكىمىمەن عابدىلمۇتاليب ۇلى عابدوللا وحابقا جاۋشى جىبەردى. وحەب تاعى دا مىڭ شۇكىرشىلىكپەن قابىل الدى.

ەرەجەپ ايىنىڭ جۇما كۇنگى كەشىندە توي جاسادى. سول كەشتەن سوڭ ءامينا مۇحاممەد مۇستافا ع.س.-عا جۇكتى بولدى.

ءىبىلىس ابۋقابيس تاۋىنا شىعىپ شىڭعىرعاندا، شايتان: «نە بولدى؟» – دەپ سۇرادى. سوندا ءىبىلىس: «ءاي، ءبىزدىڭ قوجايىنىمىز!» – دەپ جانىنا كەلىپ: «مەنىڭ نەشە جىل شەككەن ماشاقاتىمنىڭ يەسى مۇحاممەد بۇگىن انا قۇرساعىنا ءتۇستى. اللا تاعالا ونى وتكىر قىلىشپەن جىبەرەر. سونان سوڭ ول دىندەردى وزگەرتەر، پۇتتاردى سىندىرار»، – دەدى.

سول كەشتە ياحۋديلەر دە: «بۇگىن مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ جۇلدىزى تۋدى»، – دەپ شىڭعىردى.

ءامينا ايتتى: «ۇلىم مۇحاممەدكە جۇكتى بولعانىمدى سەزبەدىم. باسقا جۇكتى ايەلدەردەي اۋىرلىق تا كورمەدىم. حايىز (ايەلدەن كەلەتىن قان) كورمەگىم توقتالىپ، ۇلىم مۇحاممەدكە جۇكتى بولعاننان كەيىن تۇسىمدە ءبىر نۇر كوردىم، باسرا شاھارىنىڭ سارايلارىن كوردىم. تاعى ءبىر تۇسىمدە ۇزىن بويلى ءبىر كىسىنى كوردىم. ول: «ءسۇيىنشى، سەن پايعامبار اناسىسىڭ. جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. سوندا مەن: «سەن كىمسىڭ؟» – دەپ سۇرادىم. ول: «اتاڭ ادام پايعامبارمىن»، – دەدى. ەكىنشى ايدا جانە ءبىر كىسىنى تۇسىمدە كوردىم. ول: «ءسۇيىنشى، سەن اقىرعى قاۋىمنىڭ اناسىسىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. ول: «مەن ءشىش پايعامبارمىن»، – دەدى. ءۇشىنشى ايدا جانە ءبىر كىسىنى كوردىم. ول: «ءسۇيىنشى، قۇرمەتتى پايعامبارعا جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. ول: «مەن نۇر عالايھي-ءۋاسسالام»، – دەدى. ءتورتىنشى ايدا ءبىر كىسىنى كوردىم، «ءسۇيىنشى، شاراپاتتى انالىققا جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. ول: «ىدىرىس»، – دەدى. بەسىنشى ايدا ءبىر كىسىنى كوردىم: «ءسۇيىنشى، ادامداردىڭ ءسايادۇن ياعني پايعامبار اناسىسىڭ. جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. ول: «حۇد پايعامبارمىن»، – دەدى. التىنشى ايدا ءبىر كىسىنى كوردىم: «ءسۇيىنشى، ءاشىم رۋىنان بولعان پايعامبارعا جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. «مەن ءىبراھيم»، – دەدى. جەتىنشى ايدا ءبىر كىسىنى كوردىم. «ءسۇيىنشى، عالامعا تاربيە اكەلەتىن، اللا تاعالانىڭ دوسىنا جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. ول: «سماعۇل»، – دەدى. جەتىنشى اي بولعاندا باعدات شاھارىندا كاساري پاتشاسىنىڭ سارايىنىڭ توبەسىنەن مۇنارالارىنىڭ ون ءتورت كۇمبەزى قۇلادى. سەگىزىنشى ايدا ءبىر كىسىنى كوردىم، «ءسۇيىنشى، سەن اقىرعى زاماننىڭ سوڭعى پايعامبارىنا جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدىم. «مەن مۇسا»، – دەدى. سول سەگىزىنشى ايدا ماجۋسيلەردىڭ ء(شايتان، جىن) عيبادات ەتىپ جۇرگەن وتتارى ءسوندى. بۇل وتتار مىڭ جىلدان بەرى سونبەي، جانىپ تۇرعان بولاتىن. توعىزىنشى ايدا ءبىر كىسىنى كوردىم. «ءسۇيىنشى، سەن مۇحاممەدكە جۇكتى بولدىڭ»، – دەدى. «سەن كىمسىڭ؟» – دەدى. «مەن عايسا»، – دەدى. «ءسالاۋاتوللالاحۇ ءۋاسساللام عالەيھيم اجماعين»، – دەپ ءامينا دۇعا قىلدى.

ءامينا مۇحاممەد ع.س.-عا بوساناردا ءاسيا كەلىپ كىردى. ول ءھام ابيلىك (ايەلدى تۋدىرۋعا جاردەم بەرۋشى) قىلدى. ءبىر ۋاقىتتا تولعاتىپ، ءامينانىڭ ءىشى اۋىردى. سول زاماندا ءبىر قۇرمەتتى ۇلكەن قۇس كەلىپ، قاناتىمەن ءامينانىڭ قۇرساعىن سيپادى. سول ساتتە مۇحاممەد مۇستافا ع.س. دۇنيەگە كەلدى. ول مۇباراك ەكى اياعىمەن انا قۇرساعىنان شىقتى.

اتاسى عابدۇلمۇتاليبتەن ءراۋايات قىلىپ ايتادى; «مۇحاممەد ع.س. اناسىنان سۇندەتتەلىپ، كىندىگى كەسىلىپ تۋدى»، – دەپ.

ءبىر ءراۋاياتتا: پايعامبارلاردىڭ ىشىندە سۇندەتتى بولىپ دۇنيەگە كەلگەن پايعامبار اۋەلى ادام ع.س، ەكىنشى ءشىش ع.س، ءۇشىنشى ىدىرىس، ءتورتىنشى نۇھ ع.س، بەسىنشى ءلۇت ع.س، التىنشى ءجۇسىپ ع.س، جەتىنشى مۇسا ع.س، سەگىزىنشى شۇعايىپ ع.س، توعىزىنشى سۇلەيمەن ع.س، ونىنشى ياھيا ع.س. ون ءبىرىنشى عايسا ع.س. ون ەكىنشى – ءسايدينا ءۋا مەۋلانا مۇحاممەد ع.س. سۇندەتتى بولىپ تۋعان.

ءامينارازياللاھۇ ايتادى: «مۇحاممەد ع.س. تۋعاندا اي ۇقساس ءبىر كىسى ۇلىمدى الىپ كەتىپ، ءبىر ساعات مولشەرىندەي جوق بولدى. مۇنان سوڭ جانىما كەلىپ: «ال، ۇلىڭدى. ۇلىڭ ءبىر ساعات شىعىس پەن باتىسقا ءتاۋىپ قىلدى. ادام ع.س.-ءنىڭ جانىنا مۇحاممەد ع.س.-ءدى الىپ باردىم. ادام ع.س. مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ ەكى كوزىنىڭ اراسىن ءوبىپ: «ءسۇيىنشى ساعان. ءاي، مەنىڭ دوستىم! سەن اۋەلگى ءھام سوڭعى بالالارىمنىڭ قوجاسىسىڭ دەدى»، – دەدى.

جۇماق ساقشىسى رەزۋان ايتادى: «اللانىڭ امىرىمەن مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ ارقاسىنا پايعامبارلىق ءمورى باسىلدى.

جەتى كۇننەن سوڭ مۇحاممەد دەپ ەسىم قويىپ، مەككە حالقىن تۇتاس سىيلاپ، قادىر-قۇرمەت ەتتى. مۇحاممەد دەپ ەسىم بەرۋىنىڭ سەبەبى، اميناعا تۇسىندە ءبىر پەرىشتە كەلىپ: «ءاي، ءامينا! سەن بارشا ماقۇلىقتار قوجاسىنا جۇكتى بولدىڭ. ونى تۋساڭ مۇحاممەد دەپ ەسىم قوي. ونىڭ ءۇشىن ول سايدەلعاللامين پايعامبارلىقتى بەك ماقتالماق بولار. ءاي، ءامينا! مۇحاممەد ع.س. تۋاردا كوپ عاجايىپ كورەسىڭ. ونى ادامدارعا سىيلاما. ول مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ تاعى»، – دەگەن. ءامينا: «سول زاماندا ويانىپ كەتسەم، باسىمنىڭ استىندا التىننان جازىلعان ءبىر قاعاز تاپتىم. وندا جاڭاعى ەسكەرتپەلەر جازىلعان ەكەن»، – دەگەن.

ءامينا تۇسىندەگى پەرىشتەنىڭ: «بالاڭىزعا مۇحاممەد ەسىمىن قويىڭىز»، – دەگەن ءسوزىن عابدۇلمۇتاليبكە ايتتى. عابدۇلمۇتاليب مۇحاممەدكە ەسىم بەردى. مۇحاممەد ع.س.-عا ومىراۋىنىڭ ءسۇتىن بەرگەن مەككەدەگى حاليما اتتى كەدەي ايەل ەدى. مۇحاممەد ع.س.-ءدى ەمىزگەننەن كەيىن كەدەي ايەلدىڭ ىرىزدىعى كوبەيىپ، حال-احۋالى جاقسارا ءتۇستى. پايعامبار ع.س. ءبىر كۇندە ءبىر اپتالىقتاي ءوسىپ جەتىلىپ وتىردى. ءبىر ايدا ءبىر جىلدىق بولىپ ەسەيدى. ەكى جىل وتكەننەن كەيىن حاليمارازيوللا ع.س. مۇحاممەد پايعامباردى اناسى اميناعا مۇحاممەد ع.س.-نان كورگەن عاجايىبىن ايتىپ، وزىنە مال ءبىتىپ، رىزدىقتى بولعانىن جەتكىزدى. سوندا ءامينا: «سەن مۇحاممەد ع.س.-ءدى مەدينەگە الىپ قايت. مەن مەككەنىڭ وباسىنان قورقامىن»، – دەدى. سوندىقتان حاليما مۇحاممەد ع.س.-ءدى مەدينەگە الىپ قايتىپ، ونىڭ تاربيەسىنە كوڭىل ءبولدى. پايعامبار ع.س. 4 جاسقا كەلگەندە حاليماعا: «ءاي، انا! مەن كۇندىز تۋىستارىمدى كورمەيمىن، ولار قايدا؟» – دەپ، حاليمانىڭ بالالارىن سۇرايدى. حاليما سوندا: «ولار ساحارادا قوي باعادى. ول قويلاردى اللا تاعالا بىزگە سەنىڭ بەرەكەڭمەن نەسىپ قىلدى»، – دەيدى. سوندا پايعامبار ع.س: «مەنى دە ساحاراعا جىبەرىڭىز. وزىمە تيەسىلىسىن مەن دە باعايىن»، – دەدى.

ەرتەڭىندە مۇحاممەد جولعا ازىرلەنىپ، قولىنا نىعىمەت ساۋىتىن الدى. تاياق ۇستاپ، ساحاراعا قوي باعۋعا كەتتى. حاليما ساحاراعا بارۋعا تيىم سالسام، كوڭىلى قالار دەپ، قارسىلىق جاساي المادى.

پايعامبار ع.س.-ءنىڭ ەمشەكتەس تۋىسى زامرا پايعامبار ع.س.-ءنىڭ قويىنا تاس اتتى. قويدىڭ اياعى سىنىپ، قوي زارلانىپ، كوك پايعامبارىنا كەلىپ سيىندى. سول زامان قويدىڭ اياعى تۇزەلىپ، اۋىرعانىن قويدى. مۇنان سوڭ حاليما زامراعا: «ءاي، زامرا، قانداسىڭدى نە ءۇشىن رەنجىتتىڭ؟» – دەدى. زامرا: «ءاي، انا! ول قانداسىم تاستان، اعاشتان، قۇستان، جارتقىش جانۋاردان، تاۋدان وتكەن زاماندا: «اسسالامۇعالايك، ءۋا راسسۋل-اللا»، – دەپ ايتادى. سول كەزدە قاي جەرگە اياق باسسا، سول ورىندا جاپ-جاسىل شوپتەر پايدا بولادى، قويلارىن سۋاراردا قۇدىق سۋى الدىنا تاسىپ شىقتى دا مالدى ماشاقاتسىز سۋاردىق. ءبىر شۇڭقىرعا كىرگەندە ءبىر ۇلكەن ارىستان مەنى كورىپ، سەكىرمەكشى بولعان ەدى. سول ۋاقىتتا ارىستان مۇحاممەدتى كوردى دە وعان كىشىلىك قىلىپ، اياعىنا جىعىلىپ: «اسسالامۇعالايىك، ۋا مۇحاممەد»، – دەپ سالەم بەردى. مۇنان سوڭ مۇحاممەد ع.س. ارىستان جانىنا بارىپ، قۇلاعىنا ءبىر ءسوز ايتتى. سوندا ارىستان جۇگىرە جونەلدى»، – دەگەندە، حاليما: «ءاي، زامرا! بۇل كورگەن ىستەرىڭدى باسقاعا ايتپا!» – دەدى دە، حاليما قويلارىن سۋاردى. سۇتتەرى ادەتتەگىدەن كوبەيىپ، اسىپ-تاسىپ شىققان ەدى.

مۇحاممەد ع.س. ەمشەكتەس باۋىرلارىمەن ءار كۇن سايىن ساحاراعا باراتىن. باۋىرلارى ءار كۇن سايىن ونان نەشە ءتۇرلى عاجايىپ ىستەر كورىپ قايتاتىن.

حاليما ع.س. ءامينا ع.س.-عا ايتتى: «قىزمەتىن وتەدىم. ءالھامدۇ ءليللاھي ءسالامات تاپسىردىم»، – دەدى. سوندا ءامينا: «شايتاننان قورىقتىڭ با؟» – دەدى. حاليمارازيوللا: «بالە! شايتان ۇلى مۇحاممەدكە قاس قىلار جول تاپپاس. ونى اللا تاعالا شايتان زاردابىنان ساقتار»، – دەدى. ءامينا حاليمانىڭ قىزمەتىنە راحمەت ايتىپ، كوپ دۇعا قىلىپ، عابدۇلمۇتاليب كوپ سىيلىق بەردى.

مۇحاممەد ع.س.-عا عابدۇلمۇتاليب ءار ۋاقىت قۇرمەت قىلدى. قاعباعا بارسا وزىمەن بىرگە الىپ بارىپ، ارقاشان ءوز جانىنان ورىن بەرەر ەدى. قۇرايىش ۇلدارى عابدۇلمۇتاليبكە قارسى ءسوز ايتا الماس ەدى. ءبىر كۇنى ءبارى جيىلىپ وتىرعاندا ادەتتەگىدەي عابدۇلمۇتەليبكە مەشىت تورىنەن ورىن قالدىرىلعان ەدى. سول زاماندا مۇحاممەد ع.س. كەلىپ، ەشكىمگە ءىلتيفات قىلماي عابدىلمۇتاليب ورنىنا وتىردى. قۇرايىش ماشرۇكتەرى (مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ شىققان تەگى، ءوز ءناسىلى) بۇل ءحالدى كورىپ: «قارا، بۇل جەتىمدى. ادەپسىزدىك قىلىپ، قايدا وتىرعانىن»، – دەپ سوگەدى. سوندا عابدۇلمۇتاليب كىرىپ كەلدى. ماشرۇكتەر پايعامبار ع.س.-عا «باباڭنىڭ ورنىنان تۇر!» – دەگەندە، عابدۇلمۇتاليب ولارعا: «تەك تۇرىڭىز. ول سول ورىنعا وتىرۋى ءتيىس»، – دەيدى.

مۇحاممەد ع.س. ءتورت جاسقا كەلگەندە عابدۇلمۇتاليبكە اۋرۋ پايدا بولدى. ول: «بىلەمىن، ماعان اجال جاقىن»، – دەپ ءتورت ۇلى ءابۋلاھاپ، عابباس، حامزا، ءابۋتاليبتى شاقىردى. ۇلدارى كەلىپ سالەم بەرەدى. مۇنان سوڭ عابدىلمۇتاليب: «سەندەردى شاقىرعان سەبەبىم، مەنىڭ عۇمىرىم ۇزاققا بارماس. ۇلىم مۇحاممەد جەتىم قالار. ويلاسام شەگەر قايعىم زور. ەگەر عۇمىرىم ۇزاق بولعاندا، مۇحاممەدتى تاربيەلەپ، ونىڭ قۇرمەتتىلىگىن، قادىرلى بولعانىن كورەر ەدىم. ونى قايسىسىڭ ەندى تاربيەلەر ەدىڭ؟» – دەيدى. سول ساتتە ءابۋلاھاپ: «ەي، عارىپتەر پاتشاسى! حاقتاعالا سىزگە ۇزاق عۇمىر بەرسىن. مۇحاممەدتىڭ قۇدىرەتىن، ءومىرىن كورۋگە ءناسىپ ەتسىن. ەگەر رۇقسات ەتسەڭ، مۇحاممەدتى ماعان تاپسىر. مەن تاربيەمە الايىن»، – دەيدى. سوندا عابدۇلمۇتاليب ايتتى: «ەي، ۇلىم! سەنىڭ قازىر قۇرمەتىڭ بار.

بىراق، كوڭىلىڭ قاتتى، ءمارحاباتسىزسىڭ. سوندىقتان تاربيە قىلۋعا لايىق ەمەسسىڭ»، – دەدى. مۇنان سوڭ حامزا كەلىپ، تىزەسىن بۇگىپ: «ءاي، اتا! مۇحاممەدتى ماعان تاپسىر، مەن تاربيەلەيىن»، – دەيدى. عابدۇلمۇتاليب: «سەن تاربيەلەۋگە لايىقسىڭ، بىراق ءبىر ايىبىڭ بار. سەن اڭشىسىڭ، اڭعا كەتكەنىڭدە سەنىڭ قىزمەتكەرلەرىڭ مۇحاممەدتى رەنجىتەر»، – دەدى. مۇنان سوڭ عابباس كەلىپ، تىزەسىن بۇگىپ: «مەن بۇل قىزمەتكە لايىقپىن. مۇحاممەدتى ماعان تاپسىر»، – دەيدى. سوندا عابدۇلمۇتاليب: «سەن قىزمەتكە لايىق ەمەسسىڭ. كىشكەنە بالالارىڭ كوپ. بالالارى كوپ ادامنىڭ تاربيەگە كۇشى جەتپەس. مۇحاممەدكە تاربيە قىلا الماسسىڭ»، – دەدى. سونان كەيىن ءابۋتاليب كەلىپ، تىزەسىن بۇگىپ: «ءاي، عارىپتەردىڭ پاتشاسى! مۇحاممەدتى تاربيەگە الۋعا مەنىڭ بەك مۇراتىم بار. تەك بايلىعىم جوق، مالىم از. ەگەر رۇقسات ەتسەڭ، مەن مۇحاممەدتى الارمىن»، – دەدى. عابدۇلمۇتاليب: «ۇلىم مۇحاممەدتى ساعان تاپسىرامىن»، – دەدى دە، ءتورت ۇلىنا قاراپ: «ۇلىم مۇحاممەدتە اللانىڭ ءراحماتى بار. مەن مۇحاممەد بىلگەندى بىلە المايمىن. قانداي ءىس قىلسام دا مۇحاممەدپەن كەڭەسسەم، وڭ بولاتىن. بۇل ءىستى مۇحاممەدكە دە ايتامىن. مەن ولگەننەن سوڭ، قايسىسىڭىزدىڭ تاربيەڭىزدى ىقتيار قىلسا، سوعان بارار»، – دەدى. بۇل كەزدە مۇحاممەد ع.س. عابدۇلمۇتاليبتىڭ توسەگىندە وتىرعان ەدى. عابدۇلمۇتاليب مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ قولىنان ۇستاپ: «ەي، ۇلىم! مەنەن كەيىن بۇل ءتورت قانداسىڭنىڭ قايسىسىنىڭ قولىندا تۇرارسىڭ»، – دەپ سۇراعاندا مۇحاممەد ع.س. ورنىنان تۇرىپ، ءابۋتاليبتىڭ موينىنان قۇشاقتاپ، الدىنا وتىردى. عابدۇلمۇتاليب سوندا: «ءالحامدۇ ءليللاھي، ماقساتىم ورىندالدى»، – دەدى. مۇنان سوڭ ابۋتاليبكە ايتتى: «مۇحاممەدتى ساعان تاپسىردىم. مۇحاممەدكە ىقتيار قىل. ايت كۇندەرى جاڭا كيىم كيىندىر. جەتىمدەردىڭ كوڭىلى مۇڭلى بولار. تاماق جەگەندە ءوز جانىڭا وتىرعىز، ءوز بالالارىڭنان ارتىق قۇرمەت قىل. مۇحاممەدتى كەم تۇتپا! وسى شارتتارعا ريزامىسىڭ، ۋا قابىل قىلدىڭ با؟» – دەپ سۇرايدى. سوندا ءابۋتاليب بارشا شارتىن قابىل الدى. مۇنان كەيىن عابدۇلمۇتاليب ناۋقاسى كۇشەيىپ، دۇنيەدەن كوشتى.

مۇحاممەد ع.س.-ءدى ءابۋتاليب ءوز ۇيىنە كەلتىرىپ، قادىر-قۇرمەت قىلدى. اتاسىنىڭ وسيەتىن بەرىك ۇستادى. ءابۋتاليب بازاردان قايتىپ، بالالارى قارسى جۇگىرگەندە، ول مۇحاممەد ع.س.-ءى ەرەكشە قۇشىپ، كوڭىلىن قوش قىلاتىن. تاماق جەيتىن كەزدە مۇحاممەد ع.س.-ءدى ءوز جانىنا وتىرعىزاتىن ەدى. ايت كۇندەرىندە مۇحاممەد ع.س.-عا جاڭا كيىم كيىندىرۋشى ەدى. مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ كوركەمدىگى مەن اقىلى ارتا ءتۇستى. ونىڭ تاباراك زاتى ازعىندىقتان پاك ەدى. كيىمىنە ءشوپ-شالاڭ، ءناجىس جابىسپايتىن. ەشقاشان دا پۇتقا عيبادات قىلمادى. ويىن وينامايتىن، ەشبىر قامىر (ەسىرتكى، اراق) ىشپەدى. مەككە حالقى مۇحاممەد ع.س.-ءدى «قياناتسىز» دەپ ماداقتادى.

مۇحاممەد ع.س. 12 جاسقا تولعان كەزدە ءبىر كۇنى قۇرايىشتار ساۋدا شاھارىنا بارماق بولدى. ءابۋتاليب مۇحاممەد ع.س.-عا ايتتى: «ءبىز دە بارىپ، ساۋدا جاسايىق»، – دەدى. مۇحاممەد ع.س. بۇل ءسوزدى قابىل الىپ، بىرگە ساپارعا شىقتى. قۇرايىش كەرۋەنى جولدا مىسىرعا جاقىن ءبىر اعاش تۇبىنە دەم الۋعا توقتادى. سول ساتتە ناسارانىڭ عالىمى دۇنيەسىن تاستاپ، كەرۋەننىڭ كەلگەنىن كورىپ، كەرۋەن جانىنا جۇگىرىپ كەلىپ مۇحاممەد ع.س.-عا كورىستى. قۇرايىش ەلىنە قاراپ: «بۇل مۇحاممەد، بارشا عالامنىڭ قوجاسى، ادامدارعا پايعامبار بولار، اللا تاعالا مۇنى بارشا عالامعا راحمەت قىلدى. ۇمبەتتەرى عازيز بولىپ، يمان كەلتىرەر»، – دەگەندە، قۇرايىش قارتتارى: «مۇنىڭ پايعامبار بولاتىنىن قايدان ءبىلدىڭىز؟» – دەپ سۇرادى. راحىپ ايتتى: «ءسىزدىڭ كەرۋەندى قاراپ تۇرعانىمدا مۇحاممەد ع.س. وتكەندە تاس، اعاش وعان ساجدە قىلدى. تاس، اعاش پايعامبارلاردان باسقاعا ساجدە قىلمايدى. تاۋراتتا، ىنجىلدە مۇحاممەد ع.س-ءنىڭ سيپاتتارى جازىلعان. سونىڭ بارشاسى تۋرا كەلدى. ءۇشىنشى ءبىر دالەل، ءۇستى-باسىنا قاراڭىز. باسىندا ءبىر اق بۇلت كولەڭكە بولىپ تۇردى. تاۋراتتا دا، ىنجىلدە دە وسى كورىنىستەر ايتىلعان»، – دەدى. مۇنان سوڭ: «ونىڭ تاربيەشىسى كىم؟» – دەپ سۇرادى. سوندا حالىق: «تاربيەشىسى ءابۋتاليب»، – دەدى. سوندا، ابۋتاليبكە: «مۇحاممەدتى مەككەگە تەز قايتار. مۇنىڭ دۇشپاندارى ياھۋديلەر. ولار رەنجىتەر»، – دەدى. ءابۋتاليب، ابۋباكىر رازياللاعا قوسىپ، مۇحاممەد ع.س.-ءدى مەككەگە قايتارىپ جىبەردى.

مۇحاممەد ع.س. نۇرى كۇننەن-كۇنگە ارتا ءتۇستى. ون ءۇش جاسقا تولعاندا اي جۇزىندە نۇر بالقىپ، پايعامبارلىق نۇرى جۇزىندە بولدى.

 

ءXىىى عاسىردىڭ اياعى مەن ءXىV عاسىردىڭ باسىندا كونە تۇركى تىلىندە ءىرى تۋىندىلار اكەلگەن ناسيرۋددين بۇرھانۋددين رابعۇزيدىڭ «قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» ەڭبەگىن تاتارشادان اۋدارعان روزا مۇقانوۆا

سونداي-اق، وقىڭىز

ءمۇحامماد مۇستافا ساللۇلاحۋ-عالايھي-ۋاسسالامعا پايعامبارلىق كەلۋى

ول زامان تاۋرات زامانى ەدى. ياعني، پايعامبارلىق كەلگەنشە ناماز، تاعات، عيبادات جوق ەدى. مۇحاممەد ع.س. …

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان