باسقى بەت / بىلگەن شايىر ايتادى

بىلگەن شايىر ايتادى

  ءتورت پايعامبار

مايلىقوجانىڭ سوڭعى تابىلعان ءبىر شىعارماسى  مولدالار ايتار ءتورت ءازىز، امان ءجۇر دەيدى دۇنيەدە، ىدىرىس اتتى پايعامبار، بۇل دۇنيەگە كەلىپتى. ىدىرىس دەپ وندا كوكتەگى، مالايكا پەرىشتە، ىدىرىس ماعنا ءمۇداريس[1]، امىرىنەن زارە شىقپايدى، بۇيىرسا اللا نە ىسكە. قالاۋى بولدى ىدىرىستىڭ، تىرىدەي باردى پەيىشكە، بۇزباعان ءامىرىن دوس دەيدى، ويلادى مەحنات ولىسكە. ازىرەتى ىدىرىس …

تولىعىراق وقۋ »

قالدىبايقوجا مەن شوجەنىڭ ايتىسى

قالدىبايقوجا اي، شوجە، شىندايمىسىڭ وينايمىسىڭ، بەرسەدە تامام مەيرام تويمايمىسىڭ. وتىرعان قاسىڭداعى قوجاڭ ەدىم، ءبىر كىسى الماعىما قويمايمىسىڭ.   شوجە كوشكەن ەل سازدى جەرگە قونباي ما ەكەن؟ قازاقتان قوجا ءپىديا الماي ما ەكەن؟ سول داۋلەت قۇداي بەرگەن تاۋسىلار ما، ەكەۋمىز ءبولىپ الساق بولماي ما ەكەن؟   قالدىبايقوجا سوقىر سەننەن باسقادا ءتىل …

تولىعىراق وقۋ »

مۇحاممەد-قاناپيا

اۋەلى اۋزىما الدىم بيسميللانى، اللانىڭ بار ولشەۋلى بەرگەن ءدانى. جاميعات، قۇلاق سالىپ تىڭداساڭىز، سويلەيىن پايعامباردان بيسميللانى.   ازىراق ءسوز سويلەيىن پايعامباردان، تاقسىرعا ساۋاپ تىلەر قۇلاق سالعان. ساحابا وتىز ءۇش مىڭ، ءتورت شارىدەن بولماي ما ءسوزىم قۇربان اياپ قالعان.   اللانىڭ حاق پايعامبار سۇيگەن جارى، قاسىندا وتىز ءۇش مىڭ اسحابتارى. جان …

تولىعىراق وقۋ »

  قۇلىمبەت قوجا يشان

وڭتۇستۇىك قازاقستان وبلىسى، وتىرار اۋدانى كوك ساراي ەلىنىڭ تۋماسى. قۇلىمبەت قوجا يشان — قوجاحمەت قوجا بالاسى، نۇرمان قوجا نەمەرەسى، قوراسان قوجا، ۇلىق بالاسى. تورەقوجا اقىننىڭ جيەنى. انادان جالعىز. ەكىنشى اناسىنان – پاتشا قوجا، سايىپجامال.ءۇشىنشى اناسىنان – بەگىم قوجا. اتام – عۇلاما، زور پاراسات يەسى، اقىن، اۋليەلىگى دە بار بولاتىن. ورتاعا سىيلى. اعايىن …

تولىعىراق وقۋ »

شورتانبايدىڭ ولەر الدىندا قاتىن-بالا، ەل-جۇرتىنا ارىزداسىپ ايتقانى

شورتانباي اقىننىڭ 200 جىلدىعىنا مىنەدى عادىل پاتشا التىن تاققا، يمان بەرمەي قالمايدى  كوڭىلى اققا. شورتانباي ءوزى ءتىرى زامانىندا ساپار شەگىپ بارىپ قايتتى سەمەي جاققا.   قۇدايدىڭ، ويلاپ تۇرسام، قاھارى قاتتى، تىرلىكتە پەندەنىڭ جانى ءتاتتى. ءبىر كۇنى كەش بولىپ كەتىپ ەل تابا الماي، دالاعا مەيمان بولىپ قونىپ جاتتى.   جاتقاندا ەكى …

تولىعىراق وقۋ »

مۇحاممەد پايعامباردىڭ عارعا كىرگەن قيسساسى

مايلىقوجا سۇلتانقوجاۇلى   دۇنيەدە جاقسى ادامدا بولماس ارمان، دۇنيە وپاسىز، اتادان بىزگە قالعان. ريزا بوپ شۇكىر قىلۋ ءبىر اللاعا. ءار  تۇرلى پاندەسىنە كەلسە پارمەن   دۇنيەدەن جاقسى ادام بولماس قاپا. كورسە دە نەشە ءتۇرلى ءجابىر جاپا قۇدانىڭ قۇلشىلىعىن تارىك قىلما. بۇل دۇنيە ەش ادامعا قىلماس وپا   دۇنيەدە جاقسى دا ءوتتى، …

تولىعىراق وقۋ »

ازىرەتى مۇحاممەد سالاللاھۋ الەيھي ۋا-س-سالام.

مايلىقوجا سۇلتانقوجاۇلى وتەر دۇنيە وپاسىز ءتۇبى قاسىرەت، ناماز – بامدات وتكەن سوڭ ءبىر كۇن ازىرەت. ءمىنباردىڭ باسىنا اۋىپ وتىردى دا ساھابالارعا ايتادى كوپ ناسيحات.   وتىرعان ساھابالار بارسىن دەدى وتىرۋى ءمىنباردىڭ باسىن دەدى. اركىمنىڭ قىساسى بار بولسا بىزدە جىبەرمەي اقىرەتكە السىن دەدى.   ەكى ايتقانشا ەش ادام ۇندەمەدى بەرەمىن قىسا …

تولىعىراق وقۋ »

شورتانباي مەن اسان بۇعى ايتىسى

شورتانباي قانايۇلىنىڭ تۋعانىنا 200 جىل شورتانباي قانايۇلىنىڭ جىرلارى 1993 جىلى عانا جەكە جيناق بولىپ شىقتى. سول كىتاپتا شورتانباي مەن اسان بۇعىنىڭ ايتىسى، قۇراستىرۋشىلاردىڭ  قولىندا بولماۋى سەبەپتى، ءۇزىندى تۇرىندە  جاريالانعان. ءبىز شورتانباي مەن اسان بۇعى ايتىسىنىڭ تولىق نۇسقاسىن ۇسىنىپ وتىرمىز.  بۇل ءماتىن جەزقازعان وبلىسىنىڭ اقادىر اۋدانى «وسپەن» كەڭشارىندا تۇراتىن، سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە …

تولىعىراق وقۋ »

قيسسا حازىرەت ءالي رازى اللا انھۋدىڭ شاھ باربارعا قۇل بولىپ ساتىلعانى تۋرالى

   داستان قازان قالاسىنداعى م.ا.چيركوۆا بالالارىنىڭ باسپاحاناسىندا 1896, 1901, 1907, 1916 جىلدارى جانە 1913 جىلى ۋنيۆەرسيتەت باسپاحاناسىندا جارىق كورگەن. بۇل جاريالانىمداردىڭ  بارلىعى وعك-نىڭ  قولجازبا قورىندا ساقتاۋلى. باسىلىمداردى ءوزارا سالىستىرۋ بارىسىندا بۇل ماتىندەردىڭ بارلىعى 1896 جىلعى كىتاپتىڭ  قايتالانعان باسىلىمدارى ەكەنى  انىقتالدى. داستاندى  جاريالاعان اقىن جۇسىپبەك شايحىسلامۇلى.  باستايمىن “بيسميللا” دەپ ءتاڭىرىم اتىن، …

تولىعىراق وقۋ »

ايتىس

ءپىردى ساعىنام ۇيرەتكەن قۇداي جولىن، ناداندارعا تانىتقان وڭ مەن سولىن. بايدان السا، ناشارعا تاراتاتىن، ساعىنباسقا بولا ما ەل قامقورىن. باي دەمەي، اكىم دەمەي كوزگە ايتاتىن، ىستەگەن ىستەرىنىڭ تەرىس، وڭىن. نيەتى ىزگى بولعان سوڭ ەل دە قۇلاپ، ات بەرگەن، اتان بەرگەن، ۇستاپ قولىن. بايلارعا – ءپىر، كەدەيگە تاماق بولعان، ناعىز – …

تولىعىراق وقۋ »