باسقى بەت / بىلگەن شايىر ايتادى

بىلگەن شايىر ايتادى

ايتىس

ءپىردى ساعىنام ۇيرەتكەن قۇداي جولىن، ناداندارعا تانىتقان وڭ مەن سولىن. بايدان السا، ناشارعا تاراتاتىن، ساعىنباسقا بولا ما ەل قامقورىن. باي دەمەي، اكىم دەمەي كوزگە ايتاتىن، ىستەگەن ىستەرىنىڭ تەرىس، وڭىن. نيەتى ىزگى بولعان سوڭ ەل دە قۇلاپ، ات بەرگەن، اتان بەرگەن، ۇستاپ قولىن. بايلارعا – ءپىر، كەدەيگە تاماق بولعان، ناعىز – …

تولىعىراق وقۋ »

ورەسكەل بولىپتى عوي سونىڭ، جيەن

قازاقتىڭ اراسىندا ناعاشى-جيەن بولىپ ويناپ ءسوز قاعىسۋ ءبىر-ءبىرىن مىنەۋ، ازىلدەسۋ مەن قالجىڭداسۋ بۇرىننان كەلە جاتقان ءداستۇر. ونى كۇندەلىكتى ومىردەن قانشالىقتى ورىن العانىن ماقال-ماتەلدەردەن وڭاي اڭعارۋعا بولادى. مىسالى، «جيەن مال بولمايدى»، «ءبىر جيەن قىدىرىپ كەلگەنشە، بەس ءبورى قويعا شاپسىن» دەگەن سوزدەردى ەستىمەگەندەر كەم شىعار. ال ەندى ەكەۋى ءبىر-بىرىنە تۋعان ناعاشى مەن …

تولىعىراق وقۋ »

مۇحاممەد–حانافيا حازىرەت ءالي ۇعلىنىڭ تابۋت پاديشامەن سوعىسقانى

ءسوز باسى ءاي، دوسى، نەگە وتىرسىڭ قالام تارتپاي، بۇ دۇنيە وتەر باستان شاپقان اتتاي. سۇرىكتى مەزگىلدى كۇن جەتكەننەن سوڭ، اللاعا تاپسىرارسىڭ اماناتتاي. بارىندا داۋرەنىڭنىڭ ويناپ-كۇلىپ، حيكايات ءسوز قالدىرشى كارى-جاسقا-اي.   بالاسى، اتىم دوسى، تىلەگەننىڭ، ءبىرى ەدىم جاستان تالاپ ىزدەگەننىڭ. باسىڭنان باقىت قۇسى تايىپ كەتسە، 10        بولمايدى ويعا الىپ كوزدەگەنىڭ. …

تولىعىراق وقۋ »

تورەنىڭ ءتۇپ اتاسى قالماق ەدى…

مادەلىقوجانىڭ ەكىنشى ايەلى قاسىمحاننىڭ قىزى، كەنەسارىنىڭ قارىنداسى حاليپا. حاليپا انامىز مادەلىگە ەكى شارتپەن تيگەن; ءبىرىنشى مەن حان تۇقىمى نىڭ قىزىمىن سەنىڭ اۋىلىڭا بارىپ توقال اتانبايمىن. ەكىنشى كەنەسارىنىڭ، ناۋرىزبايدىڭ، ەرجاننىڭ دەنەسى جاۋ قولىندا، قىرعىزدا قالدى، سولاردى اكەلىپ بەرەسىڭ ءوز قولىممەن قويامىن دەگەن.سىردىڭ جاعاسىندا كۇزەكتە وتىرعان باتىر ۇيىندە ءبىر ءوزى جاتىپ، بىردەڭە …

تولىعىراق وقۋ »

قيسسا سالسال

داستاننىڭ ىلكى باسىلىمى 1879 جىلى، قايتا باسىلۋلارى 1883, 1888 جىلدارى جارىق كوردى. بۇدان سوڭ پاتشالىق تسەنزۋرا بۇل كىتاپقا تىيىم سالعان. 1906 جىلى سالسال تۋرالى كىتاپ قايتا باسىلا باستادى. كەيىننەن تاعى بەس رەت شىعارىلدى. ءتورت باسىلىمنىڭ جالپى تارالىمى – 23200 دانا. داستاندى ەل اۋزىنان جيناپ، جۇيەلەپ، كەي تۇستارىن وزىنشە جىرلاپ، باسپاعا …

تولىعىراق وقۋ »

قيسسا سالسال (جالعاسى)

جىلاعانىن بۇلاردىڭ كوزى كوردى، ءابىلماجىن باتىردىڭ ءىشى كۇيدى. قىلىشىن سۋىرىپ الىپ ء“يا، اللا” دەپ، سانسىز قولعا اقىرىپ جالعىز ءتيىپتى.   اقىرىپ قالدى باتىر ارالاسىپ، استىن-ءۇستىن بولىپتى كاپىر ساسىپ. ءابىلماجىن كاپىردى قويداي قىردى، قالعاندارى شاھارعا كىردى قاشىپ.   ءابىلماجىن سوعىستى ايعاي سالىپ، كاپىر كىردى شاھارعا قاشىپ بارىپ. سانسىز قولدى ءابىلماجىن قىرىپ …

تولىعىراق وقۋ »

قيسسا سالسال (جالعاسى)

ءالي ارىسلان مىنەدى دۇلدۇلىنە، كاپىرلەر قيسابى جوق كوپ كورىندى. مۇسىلماندار جانىنان ءۇمىت ءۇزىپ، باقۇلداسىپ جىلايدى ءبىر-بىرىنە.   كاپىر قولى ول جەردىڭ ءجۇزىن باستى، مۇسىلماندار جىلاسىپ باقۇلداستى. مۇسىلماندار جانىنان ءۇمىت ءۇزىپ، قۇشاقتاسىپ جىلاستى، شۋىلداستى.   ارىسلان كورگەن سوڭ مۇنداي ەندى، مۇسىلماندار جىلاۋى تىنبايدى ەندى. ەر ءالي بىرتالايعا جالعىز شىعىپ، ءبىر قۇدايدى …

تولىعىراق وقۋ »

قيسسا سالسال (جالعاسى)

جاياۋعا ومار بابا ءتىپتى جۇيرىك، عۇمىرىن وتكەرىپتى جاياۋ ءجۇرىپ. ىسقاق پايعامباردان كەرەمەتتى كيىز الىپ، ىسمايىل پايعامبار كەتىپتى قورجىن بەرىپ.   ايلىق جەرگە ءبىر كۇندە جۇرەدى ەكەن، دۇنيە مالىن قورجىنعا بۇرەدى ەكەن. كەسەمەنەن باسىنا سۋ قۇيا سالىپ، ءھاربىر ءتۇرلى سۋرەتكە كىرەدى ەكەن.   ھەشبىر جان وعان تەڭدەس بولمايدى ەكەن، ەرەگىسكەن دۇشپاندى …

تولىعىراق وقۋ »

قيسسا سالسال (سوڭى)

كاپىرلەر دە قاراپ تۇر ەسى كەتىپ، قاھماس پاتشا قۋاندى قۋانىش ەتىپ. سالسالۇعلى سارۋبال سول ۋاقىتتا، توقسان مىڭ قولدى باستاپ كەلدى جەتىپ.   ءالي ارىسلان كوردى عوي سارۋبالدى، ءوز قولىنا “اتتان!” دەپ جارلىق سالدى. مۇسىلماندار سايلانىپ، اتىن ءمىنىپ، سارۋبالدىڭ الدىنان قارسى باردى.   قاھماس تاۋ باسىندا تۇردى قاراپ، مالىكاجدار جالعىز باردى …

تولىعىراق وقۋ »

داريانىڭ  گاۋھار  جاتار  ارناسىندا

مادەلiقوجا قوقاندىقتاردىڭ تەپكiسiنەن بۇقار امiرلiگiن جاعالاپ كەتكەنiندە اۋىلىن، جاپپاس رۋىنىڭ بەدەلدiلەرiنiڭ يتەرمەلەۋiمەن الشىن رۋىنىڭ باتىرى ەر شويىن جiگiتتەرiمەن باتىردىڭ اۋىلىن شاۋىپ، مومىن دەگەن قارىنداسىن الىپ كەتكەن ەكەن. بۇقاردان ەلگە ورالعان باتىر مۇنى ەستiپ iنiسi كەنجەحان ەكەۋi قارىنداسىن iزدەپ ساۋداكەنت جاققا اتتانادى. ول جاقتا بەيعام وتىرعان ەر شويىننىڭ قوسىن تۇتقيىلدان شاۋىپ، …

تولىعىراق وقۋ »