Басқы бет / Білген Шайыр айтады

Білген Шайыр айтады

Майлықожаұлы Исабек ақынның Елтай Ерназаровқа хаты

1930 жылы Сарыағашқа Қазақ АССР Орталық атқару комитетінің төрағасы Елтай Ерназаров келеді. Ашыққан, тарыққан, торыққан халық Елтайдан салықты азайтуды, ашыққан халыққа қайта көмектесу керектігін айтады. Ал, белсенділер халықтың тұрмысы тәуір, салық жиануды жалғастыра беру керек деген көрінеді, соған иланған Елтай қайта үй басына жинайтын салықтарының мөлшерін көбейтіпті. Бұл шешімге наразы …

Толығырақ оқу »

  Ахмет төреге

Шыбығы шырпылмай, қылауына қыл түспей Шымкентте оязда істеп жүрген Ахмет төре (Кенесарының туған баласы) ақыннан өзін жамандауын өтініпті. Сонда Майлықожа ақын қаймықпастан былай деп салыпты: Ат болсаң болар едің таты ғана, Болар ең қас кедейдің аты ғана. Кебек көрсең кеңкілдеп үйден шықпай, Көсеуімен ұрар еді қатын – бала.   Түйе …

Толығырақ оқу »

Мәделі қожа

  Шежіре-дастан. Тұрсынәлі Айнабеков 1929 жылы туылған екен. Мама шешеміз «жастай әскерге әкетіп қалады» деп 1932 жыл деп жаздырған. Аға 2009 жылы қайтыс болды. Ал келер жылы аяулы ағамыз 90-жасқа келер еді.Қаламынан ұшан теңіз дүние шыққан. «Өлді деуге болама айтыңдаршы, Өшпейтұғын артында ізі қалған-азаматтың бір дастанын жариялап отырмыз. Қазақ хандығы Қалмақтың шабуылынан аса үлкен …

Толығырақ оқу »

Мәделі қожа (дастанның жалғасы)

(жалғасы) «Бір тұтам қу құйрығы» дейді халық, Қулық пен абыройға ешкім болмас қарық. Қошеметшіл қу атақ алғандарың, Ақыры жақсы болмау айдан анық.   Әулетін Әздерханның аз деп айтар, Қу атанған болмайды мәз деп айтар. Қу-залым, опасыздар – ағайынды, Ұялас бір бірімен сөз деп айтар.   Мырзаби қырғынында Асқар датқа, Сырт …

Толығырақ оқу »

Мәделі қожа

(жалғасы) Қожеке, отырам деп қасыңызда, Азап сатып алдым-ау басымызға. Деп ол да үйден шығып кеткен екен, Мен риза деп жейтін ет-асыңызға.   Қалипа Мәделіге қосыларда, Шартымды айтамын алдын, есім барда: ”Тоқал’’ деген сөзді сен айтпа депті, Бойыңа теңеп алған мендей жарға.   Тілегін Қалипаның қабыл етіп, Айтпады тоқал сөзін сабыр …

Толығырақ оқу »

Мәделі қожа

(жалғасы) Мәделіні қуаттап ақын Майлы, Өлеңмен айтып кеткен біраз жайды. «Соғыста жау жағына қалқа болған», Деп мақтаған қыпшақтан ер Мыңбайды.   Қоқан қорықты ұрысты көре-көре, Әр кілтін қорғанының бере-бере, Иханның бір ұрысында ерлік қылды, Баласы Кенеханның Сыздық төре.   Хандығы Әлімқұлдың кие болды, Сыздықтың сол ерлігі жүйе болды. Орыс барып …

Толығырақ оқу »

Жүсіпқожаұлы Мәделінің әулеті

(дастанның соңы) Мәделінің ұлдары төртеу болған, Ерлігімен атанған елге қорған: Есімхан мен Қожабек, Бөріхан-ер, Кенжесі Мырзахмет билік құрған.   Есімханды «есіл-хан» деген ел, Орысқа бермей жерін егеленді. Соңына аталы сөз көп қалдырған, Заманында ел қамын жеген ерді.   «Ақырзаман болса халық пірін жейді, Онан кейін біреуі бірін жейді», Деген сөз …

Толығырақ оқу »

  ТӨРТ ПАЙҒАМБАР

Майлықожаның соңғы табылған бір шығармасы  Молдалар айтар төрт әзіз, Аман жүр дейді дүниеде, Ыдырыс атты Пайғамбар, Бұл дүниеге келіпті. Ыдырыс деп онда көктегі, Мәлайка періште, Ыдырыс мағна мүдарис[1], Әмірінен зәре шықпайды, Бұйырса Алла не іске. Қалауы болды Ыдырыстың, Тірідей барды пейішке, Бұзбаған әмірін дос дейді, Ойлады мехнат өліске. Әзіреті Ыдырыс …

Толығырақ оқу »

Қалдыбайқожа мен Шөженің айтысы

Қалдыбайқожа Ай, Шөже, шындаймысың ойнаймысың, Берседе тамам Мейрам тоймаймысың. Отырған қасыңдағы қожаң едім, Бір кісі алмағыма қоймаймысың.   Шөже Көшкен ел сазды жерге қонбай ма екен? Қазақтан қожа підия алмай ма екен? Сол дәулет Құдай берген таусылар ма, Екеуміз бөліп алсақ болмай ма екен?   Қалдыбайқожа Соқыр сеннен басқада тіл …

Толығырақ оқу »

МҰХАММЕД-ҚАНАПИЯ

Әуелі аузыма алдым бисмилланы, Алланың бар өлшеулі берген дәні. Жамиғат, құлақ салып тыңдасаңыз, Сөйлейін Пайғамбардан бисмилланы.   Азырақ сөз сөйлейін Пайғамбардан, Тақсырға сауап тілер құлақ салған. Сахаба отыз үш мың, төрт шәріден Болмай ма сөзім құрбан аяп қалған.   Алланың хақ Пайғамбар сүйген жары, Қасында отыз үш мың асхабтары. Жан …

Толығырақ оқу »