Басқы бет / Білген Шайыр айтады

Білген Шайыр айтады

Қисса Салсал

Дастанның ілкі басылымы 1879 жылы, қайта басылулары 1883, 1888 жылдары жарық көрді. Бұдан соң патшалық цензура бұл кітапқа тыйым салған. 1906 жылы Салсал туралы кітап қайта басыла бастады. Кейіннен тағы бес рет шығарылды. Төрт басылымның жалпы таралымы – 23200 дана. Дастанды ел аузынан жинап, жүйелеп, кей тұстарын өзінше жырлап, баспаға …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (жалғасы)

Жылағанын бұлардың көзі көрді, Әбілмәжін батырдың іші күйді. Қылышын суырып алып “Иә, Алла” деп, Сансыз қолға ақырып жалғыз тиіпті.   Ақырып қалды батыр араласып, Астын-үстін болыпты кәпір сасып. Әбілмәжін кәпірді қойдай қырды, Қалғандары шаһарға кірді қашып.   Әбілмәжін соғысты айғай салып, Кәпір кірді шаһарға қашып барып. Сансыз қолды Әбілмәжін қырып …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (жалғасы)

Әли Арыслан мінеді Дүлдүліне, Кәпірлер қисабы жоқ көп көрінді. Мұсылмандар жанынан үміт үзіп, Бақұлдасып жылайды бір-біріне.   Кәпір қолы ол жердің жүзін басты, Мұсылмандар жыласып бақұлдасты. Мұсылмандар жанынан үміт үзіп, Құшақтасып жыласты, шуылдасты.   Арыслан көрген соң мұндай енді, Мұсылмандар жылауы тынбайды енді. Ер Әли бірталайға жалғыз шығып, Бір Құдайды …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (жалғасы)

Жаяуға Омар Баба тіпті жүйрік, Ғұмырын өткеріпті жаяу жүріп. Ысқақ пайғамбардан кереметті киіз алып, Ысмайыл пайғамбар кетіпті қоржын беріп.   Айлық жерге бір күнде жүреді екен, Дүние малын қоржынға бүреді екен. Кесеменен басына су құя салып, һәрбір түрлі суретке кіреді екен.   һешбір жан оған теңдес болмайды екен, Ерегіскен дұшпанды …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал (соңы)

Кәпірлер де қарап тұр есі кетіп, Қаһмас патша қуанды қуаныш етіп. Салсалұғлы Сарубал сол уақытта, Тоқсан мың қолды бастап келді жетіп.   Әли Арыслан көрді ғой Сарубалды, Өз қолына “аттан!” деп жарлық салды. Мұсылмандар сайланып, атын мініп, Сарубалдың алдынан қарсы барды.   Қаһмас тау басында тұрды қарап, Мәлікаждар жалғыз барды …

Толығырақ оқу »

Дарияның  гауһар  жатар  арнасында

Мәделiқожа қоқандықтардың тепкiсiнен Бұқар әмiрлiгiн жағалап кеткенiнде ауылын, жаппас руының беделдiлерiнiң итермелеуiмен алшын руының батыры Ер Шойын жiгiттерiмен батырдың ауылын шауып, Момын деген қарындасын алып кеткен екен. Бұқардан елге оралған батыр мұны естiп iнiсi Кенжехан екеуi қарындасын iздеп Саудакент жаққа аттанады. Ол жақта бейғам отырған Ер Шойынның қосын тұтқиылдан шауып, …

Толығырақ оқу »

Шымкентті патша алғанда ақын Мәделі қожаның қоштасуы

  Ақ патша әскері Шымкентті 1865-ші Тышқан жылы сейсенбі күні түстен кейін алған екен. Сонда қазақтың бір қатары үркіп Жиделі Байсын жерге ауамыз ба, дегенде Мәделі қожа Жүсіпқожаұлының  айтқан жыры. Айналайын Әзірет, Әулиенің кені еді. Тоқсан тоғыз машайық, Отан қылған жер еді. Жұрттың пейлі кеткен соң, Нә шүкірлік өткен соң, Машайықтар …

Толығырақ оқу »

Дариға қыз

Әуелі сөз сөйлейін бисмилладан, Өлмей қалмас анадан туған адам. Өлмей тұрып сөйлейін мен бір қисса, Туған жан бәрі де өлер ата-анадан.   Құлдық, тағат қылсаңыз бұ дүниеде, Өлсең иман табарсың о дүниеде. Тәңірі досты Пайғамбар төрт жарменен Бір күні кеңес қылды Мәдинеде.   Қатыран шаһарында бір қыз болған, Жақын жерде …

Толығырақ оқу »

Қисса хазірет Әли разы алла анһудың шаһ Барбарға құл болып сатылғаны туралы

Қисса хазірет Әли разы Алла анһудың шаһ Барбарға құл болып сатылғаны туралы. Дастан Қазан қаласындағы М.А.Чиркова балаларының баспаханасында 1896, 1901, 1907, 1916 жылдары және 1913 жылы Университет баспаханасында жарық көрген. Бұл жарияланымдардың  барлығы ОҒК-ның  Қолжазба қорында сақтаулы. Басылымдарды өзара салыстыру барысында бұл мәтіндердің барлығы 1896 жылғы кітаптың  қайталанған басылымдары екені  …

Толығырақ оқу »

Мәделiнің Досалы мен Қасымбек датқаны жарастыруы

Досалы, Қасымбек ең төс елiнде-ай, Жылқы мал тебiспейдi өсерiнде-ай, Артыңды шабыс пенен тартыс қылма Қартайып дүниеден көшерiңде-ай.   Қалып ем қай жаныңнан жауланғандай, Мен шоқ ем, сен жалын боп лаулағанда-ай, Артыңды шабыс пенен тартыс қылма, Басыңа кәрiлiк кеп аунағанда-ай.   Досалы, Қасымбек ең қырда жатқан, Естерiң бар емес пе, тәңiр …

Толығырақ оқу »