باسقى بەت / بىلگەن شايىر ايتادى / شورتانباي مەن اسان بۇعى ايتىسى

شورتانباي مەن اسان بۇعى ايتىسى

شورتانباي قانايۇلىنىڭ تۋعانىنا 200 جىل

شورتانباي قانايۇلىنىڭ جىرلارى 1993 جىلى عانا جەكە جيناق بولىپ شىقتى. سول كىتاپتا شورتانباي مەن اسان بۇعىنىڭ ايتىسى، قۇراستىرۋشىلاردىڭ  قولىندا بولماۋى سەبەپتى، ءۇزىندى تۇرىندە  جاريالانعان.

ءبىز شورتانباي مەن اسان بۇعى ايتىسىنىڭ تولىق نۇسقاسىن ۇسىنىپ وتىرمىز.  بۇل ءماتىن جەزقازعان وبلىسىنىڭ اقادىر اۋدانى «وسپەن» كەڭشارىندا تۇراتىن، سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققان ابدىعۇل اقساقالدان  الىندى.  ال ابەكەڭ ايتىستى  كەزىندە توقساننان اسىپ، الپىسىنشى جىلدار ورتاسىندا قايتىس بولعان اكەسى، ەسىمى رەسپۋبليكاعا بەلگىلى اقىن-جىرشى ماياسار جاپاقوۆتىڭ ايتۋىندا قاعازعا تۇسىرگەن.

شورتانباي:

زامانداسىم، ەي، اسان،

تۇراقسىز زامان، ويلاساڭ.

باق شىركىنگە ءماز بولما،

تۇرمايدى باستا بايلاساڭ.

تۇرمايتىننىڭ سەبەبى،

ارقانى العان مىناۋ جاۋ،

سەنى دە قويماس ءتۇبى ساۋ.

ساۋدامەن تاپقان تيىنعا

اۋليەدەي سىيىنبا.

مۇسىلماننىڭ بالاسىن،

حان، اقساقال داناسىن

قىسپاققا العان كاپىرگە

سەنىڭ داعى مالىڭدى

تارتىپ الۋ قيىن با؟!

حاق پايعامبار تۇقىمى ەم،

مەدەت بەرگەن ءبىر يەم.

ەلدىڭ زارىن جەتكىزىپ،

ءسوز سويلەگەن جيىندا

ايتىسپاق بوپ مەنىمەن

نيەت ەتتىڭ، اقىنىم.

قايىر جوق ءسوز ايتىپ،

كەساپاتقا كوز ايتىپ،

تەكتەن-تەككە كۇپىر بوپ،

شاتىسباسسىڭ، جارقىنىم.

 

اسان بۇعى:

كوپ ءسوز ايتتىڭ، شورتانباي،

نە دەمەيدى قۋ تاڭداي.

مەشىتكە يە قوجاسىڭ،

جانعۇتتىمەن قۇدا بوپ،

بار جاقسىدان وزاسىڭ.

ويلاماساڭ دۇنيە ءىسىن،

ەسبايمەن نەگە جاقىنسىڭ؟

سوزىڭە جۇرت ۇيىعان،

دەس بەرمەگەن اقىنسىڭ.

كەرەكۋ، سەمەي بارعىشتاپ،

ات، ارعىماق العىشتاپ،

ويلاپ كەتتىڭ باق ءىسىن.

سەن پايعامبار تۇقىمى،

مەن ءاندىجان قوجاسى،

تەك سەن عانا جاقسى بوپ،

بارىمىزدەن وزباقسىڭ.

ساۋدامەن دۇنيە جيدى دەپ،

بۇل ورىستىڭ ءىسى دەپ،

الدىمىزعا توساسىڭ.

 

شورتانباي:

ءسوز ايتايىن اسانعا،

دۇنيەشىلىككە ماقتانبا،

جارمەڭكەدە قاقتاڭدىڭ،

داۋلەتىڭ سۋداي تاسقانعا،

دۇنيەقوردىڭ ءمانىسى –

جەتپىسكە كەلدى بۇل جاسىڭ،

دۇنيەشىلىك بولدى جولداسىڭ.

ءتانىم وتقا كۇيمەسىن،

ءتىلىم مەنىڭ تيمەسىن،

ارعى اتاڭ ارۋاقتى،

قوجاسى ەدى ءبىر ەلدىڭ.

جاقسىدان شىققان قۋ كەلدىڭ،

اتا جولىن ۇمىتقان.

ءدىن وقىتىپ ءجون ايتپاي،

ساۋدامەن كەتكەن ءوز باسىڭ.

اندىجاندىق سارت بولدىڭ،

قاي ەلدىڭ ەڭ قوجاسى؟

قاراتاۋدا تۋعانسىڭ،

پالەنشە دەگەن مىرزاسىڭ،

سارىارقاعا كەلگەن سوڭ،

ءتورت اياقتى جورعاسىڭ.

وسىنشا جيعان مۇلىكتەن

نە كورەدى قۋ باسىڭ.

تالاسىڭ بار جالعاننان

ءالى دە بولسا اسپاققا،

دۇنيەنىڭ بوعى ءۇشىن،

كۇندە جوسىپ اپتىقپا،

ۇيالارسىڭ لاحاتتا،

«مەن راببىڭ»، -دەپ سۇراعاندا.

 

اسان بۇعى:

قاراتاۋدىڭ حالقى ەدىڭ،

ءبىر اتادان جالقى ەدىڭ،

ەسەك مىنسەك ايىپ نە؟

اۋەلدە كۇنا جانعا قاس،

ارقاعا كەلەر، بولار ماس.

مەنى بۇگىن سارت دەيسىڭ،

قالجاقتان اۋىز جيمايتىن،

دۋالى ءسوز  ىشكە سىيمايتىن،

الا قاشپا كوك ەزۋ،

سەنى اتادى قىزىلباس.

ءپىر بولعان سوڭ تانتىققا،

قالاي زامان بۇزىلماس.

 

شورتانباي:

جادىگوي جارعىش بولماڭىز،

اقىرەت قامىن ويلاڭىز.

جاسىڭ جەتتى جەتپىسكە،

يمان بەر دەپ سۇراڭىز.

ارقاعا شىعىپ نان جەدىڭ،

نان جەدىڭ دە داندەدىڭ.

سۇلۋى بولسا سۇيسەم دەپ،

جۇيرىگى بولسا مىنسەم دەپ،

كۇننەن كۇنگە ساندەندىڭ.

ارقادان قىلىپ جايلاۋدى،

اركىمنەن الدىڭ بايلاۋدى.

قيامەت كۇنى بولعنادا،

قانداي جەردە مەكەنىڭ

سەن عارىپتىڭ سايلاۋلى؟

بۇل ايتقانىم – اقىلىم

اتالاس تۋعان جاقىنىم،

قيامەن كۇنى كەز بولسا،

پايداسى بولماس قاپىنىڭ.

اعارتتى قۇداي باسىڭدى،

ولشەپ تە بەرگەن جاسىڭدى،

ساۋدا دەگەن – ەلدى ارباۋ،

قويارسىڭ ەندى وسىڭدى.

شورتانباي قانايۇلى، قاي زامان؟ جيناعىنان الىندى، قۇراستىرۋشى كامەل جۇنىستەگى

ۇلى پايعامبار جانە ۇرپاقتارى: شەجىرە-كىتاپتا اسان بۇعى تۋرالى مىناداي مالىمەت بار. ەسەنقوجادان اسانبۇعى، (لاقاپ اتى  قاسەن بابا) ودان ساپار، سادىق،  ءابۋارىس تۋادى.  ساپاردان – ءبىدان،  ابدىجالەل،  ءابدىراشيد.  سادىقتان ءزايد،  ءابۋارىستان باقي قاسەنبابين.  ءابۋارىس  – شەت اۋدانىندا  1929-1930 جىلدارى  پروكۋرور بولعان، رەسپرەسسياعا  ۇشىراعان.

سونداي-اق، وقىڭىز

سەيىتجاپپار تورەگە حات

 مايلىقوجانىڭ تۋىلعانىنا 185-جىلدىعى قارساڭىنا  مايلى قوجانىڭ ءبىر سايلاۋدىڭ سارساڭى جايلى مىرزاحمەت بابانىڭ تۋعان بولەسى قاسىمحاننىڭ …

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان