رابعۇزي

«قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» كىتابى

روزا مۇقانوۆا، جازۋشى، دراماتۋرگ

رابعۇزي – ءXىىى عاسىردىڭ اياعى مەن ءXىV عاسىردىڭ باسىندا كونە تۇركى تىلىندە ءىرى تۋىندىلار اكەلگەن تۇلعالاردىڭ ءبىرى. «قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» ەڭبەگى 72 پايعامبار ءومىرىنىڭ تاريحى جايىندا. قيسسانىڭ نەگىزگى مازمۇنى قۇران مەن ىنجىلدەن الىنعان. ويتكەنى ءار پايعامباردىڭ تۇسىندا قانداي اياتتاردىڭ تۇسكەنىنە دەيىن ناقتىلى كورسەتىلىپ وتىرادى. ءارى سول پايعامبارلار زامانىنداعى حالىقتىڭ سانا-سەزىمى قانداي دارەجەدە بولعاندىعى ءھام ءىسلام ءدىنىن سول زامانداعى حالىققا تاراتۋداعى قيىندىقتار مەن سوعىستار، سەرگەلدەڭ مەن جەڭىستەر جايلى كەڭ ماعلۇمات بەرەدى. قولىمىزعا تۇسكەن «قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» موعول-تاتار تىلىندە 1903 جىلى قازان شاھارىندا كاريموۆتەر باسپاسىنان جارىق كورگەن. بىراق اتالمىش ءتارجىمادا 24 پايعامباردىڭ عانا ءومىر تاريحى ءسوز بولادى. ياعني جوعارىداعى رابعۇزيدىڭ قالامىنان شىققان 72 پايعامبار سانىنا جەتپەيدى. قۇراندا 24 مىڭ پايعامبار، 33 مىڭ ساقابا دەيدى.

1903 جىلى جارىق كورگەن «قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» اۋدارماسىنىڭ العى سوزىندە:

«قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» كىتابى رابعۇزي جازبالارىنان ءتارجىمالانىپ وتىر. كىتاپقا ەنبەي قالعان پايعامبارلار تاريحىن ءبىز قازى ءتاپسىرى مەن جالەلين تاپسىرىنە مۇراجاعات قىلىپ (سۇيەنىپ), بۇ ەكى تاپسىردە بولماعانىن ءنازھاتۇلمۇجالىس كىتابىنان الىپ «ھاروت ۋا مارۋت» قيسساسىن جانە ءداۋىت عالايھي ءۋاسسالام قيسساسىمەن موعول تىلىنەن ءتارجىمالاپ، مۇمكىندىگىمىزشە تولىقتىرۋعا ەڭبەك ەتتىك».

ءيسلام قازان باسپاسىنا تاپسىرۋشىلار: ءماترجام داموللا، عابدۇلعۇلام حازرەتى، شاريفيددين موللا. كىتاپتىڭ جارىق كورۋىنە پەتەربور تسەنزۋرى تاراپىنان 1903 جىلى 13 ماۋسىمدا رۇقسات بەرىلگەن.

قولىمىزعا تۇسكەن تۇپنۇسقاداعى كەيبىر قايتالانىپ كەتكەن تاراۋلار مەن ءراۋاياتتاردى ىقشامداپ، ماعىناسىن وزگەرتپەي، ستيل مەن فورماسىن ساقتاي وتىرىپ، وقىرمان نازارىنا ۇسىنۋعا تىرىستىق. قۇران كارىمدى وقۋعا نيەت قىلعان ءار مۇسىلمان بالاسىنا پايعامبارلار ەسىمى تاڭسىق بولماۋ ءۇشىن وسى ەڭبەكتى قازاق تىلىندە شىعارۋدى نيەت ەتتىك.

رابعۇزيدىڭ «قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» جازباسى قۇران كارىم ماعىناسىن تۇسىنۋگە، قاسيەتتى قۇراننىڭ اقيقات ەكەنىنە ەش ءشۇبا كەلتىرمەي، ءىسلام ءدىنىنىڭ دامۋىنا قىزمەت ەتكەن ءوز زامانىنىڭ سۇبەلى دۇنيەسى. بۇگىنگى ۇرپاققا جەتكەن رۋحاني قازىنا.

«قيسسا-ءسۇل-ءانبييا-ي» كىتابىنىڭ ەل ىشىنەن تابىلۋىنا مۇرىندىق بولىپ، ءتارجىمالاۋ نيەتىنە باعىت-باعدار بەرىپ ۇلەس قوسقان ءۇرجار اۋداندىق ءدىني باسقارما كەڭەسىنىڭ توراعاسى، اۋداندىق مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسىنىڭ باس يمامى باعداتۇلى ءشارىپ اقساقالعا، قازاقستان وقۋ ءىسىنىڭ وزاتى، ادەبيەت زەرتتەۋشىسى قاجىعالىم قاجىبايۇلىنا العىس ايتۋعا مىندەتتىمىز.

مازمۇنى

قيسسا ادام عالايھي-ءۋاسسالام

قۇتپا ادام عالايھي-ءۋاسسالام

قابىل مەن ءابىل قيسساسى

ءشىش پايعامبار

ىدىرىس عالايھي-ءۋاسسالام

نۇھ عالايھي-ءۋاسسالام

ءحۇد عالايھي-ءۋاسسالام

سالىق (ساليح) عالايھي-ءۋاسسالام

ءىبراھيم عالايھي-ءۋاسسالام

ءىبراھيم ءھام سماعۇل ع.س. (ىسماعيل)

ىسقاق عالايھي-ءۋاسسالام

سماعۇل ع.س.-نىڭ وپات بولۋى

قيسسا ءلۇت عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا جاقىپ عالايھي-ءۋاسسالام (ياعقۇپ)

قيسسا ءجۇسىپ عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا ءايۋپ عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا شۇعايىپ عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا مۇسا عالايھي-ءۋاسسالام

ءىى. ءتاۋرات كىتابىنىڭ تاريحى

قيسسا قىزىر مەن مۇسا عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا ءداۋىت عالايھي-ءۋاسسالام

سۇلەيمەن عالايھي-ءۋاسسالام

ءجۇنىس عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا قىزىر ءىلياس عالايھي-ءۋاسسالام

جيرجيس عالايھي-ءۋاسسالام.

قيسسا لۇقمان-حاكىم

قيسسا عۇزايىر عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا ارمايا عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا زاكاريا جانە ماريام، عايسا، ۋا يمراتى عيمران

قيسسا ماريام ۋا عايسا عالايھي-ءۋاسسالام

قيسسا ياحيا مەن ءجۇنىس عالايھي-ءۋاسسالام

ءىىى. قيسسا مۇحاممەد ءساللۇلاھۇ عالايھي-ءۋاسسالام.

پايعامبارىمىز مۇحاممەد ع.س.-ءنىڭ حاديشامەن نەكەلەسۋى

مۇحاممەد مۇستافا ساللۇلاحۋ-عالايھي-ۋاسسالامعا پايعامبارلىق كەلۋى

حازرەتى عالي كاراموللاھۇ ءۋاجىھانىڭ يمان كەلتىرگەن قيسساسى

عۇمار رازياللاعانۇھىنىڭ يمان كەلتىرۋ قيسساسى

ساقابالاردىڭ سيپاتى

  1. اباباكىر سىدىق-رازيوللاھۋ
  2. عۇمار-حاتاب-رازياللاھۇعانۇھۇ
  3. عالي-ءابۋتاليب ءرازياللاھۇ
  4. عۇسمان-عافان ءرازياللاھۇ

مۇحاممەد راسۋلاللاھ ع.س.-ءنىڭ يمانعا بوي ۇسىنۋى

قيسسا ميعراج ساللۇللاھۇ-عالايھي-ءۋاسسالام پايعامباردىڭ كوككە شىعۋى

(ميعراج – كوككە كوتەرىلۋ)

پايعامبار ع.س.-ءنىڭ مەدينە ءمىناۋارادا بولعان احۋالى

ءحۇجراتتىڭ 3-ءشى جىلىندا بولعان وقيعا.

ءحۇجراتتىڭ 4-ءشى جىلىندا بولعان وقيعا

ءحۇجراتتىڭ 5-ءشى جىلىندا بولعان وقيعا

ءحۇجراتتىڭ 6-شى جىلىندا بولعان وقيعا

ءحۇجراتتىڭ 7-ءشى جىلىندا بولعان وقيعا

ءحۇجراتتىڭ 8-ءشى جىلىندا بولعان وقيعا

توعىزىنشى جىلى بولعان وقيعالار

ونىنشى جىلى بولعان وقيعالار

بۇل  كىتاپ سايتتا تولىق جاريالاندى. 

تاڭبالار

ۇقساس ماقالالار

پىكىر قالدىرۋ

ە-پوشتا مەكەنجايىڭىز جاريالانبايدى. مىندەتتى ورىستەر * تاڭبالانعان

سونداي-اق، وقىڭىز

جابۋ