Басқы бет / Жарық нұрдың сәулесі / Ілгеріде өткен жақсылар (бет 4)

Ілгеріде өткен жақсылар

Қылыш Бабаев – қырқында қиылған тағдыр

Қылыш Бабаев – агроном-ғалым, агрошаруа ғылыми кандидаты, ҚазКСР-інің еңбек сіңірген ғылым қайраткері (1943ж.). Бұқар жырау ауданнын түлегі. Қазақ агрошаруашылық институтын бітірген (1937 ж.). 1937-42 ж. осы институтта ассистент, доцент, кафедра меңгерушісі. 1942-48 ж. В.Р.Вильямс атыңдағы қазақ ғылыми-зерттеу егіншілік институтының директоры. Республика агро шаруашылығын дамытуға, агрономиялық ғылым міндеттерін шешу мәселесіне арналған …

Толығырақ оқу »

Нияз қожа

Қазақ ортасында дін уағыздаған Қаратаудың  қожасы. Шын аты Ерсаушы. Ел айтатын аңыз бойынша қожа дүниеден өтерінде «мен дүниеден көшкенде құбыладан өгізге жегілген шана келеді, денемді ақ жауып арулап, сол шанаға салыңдар, шананың соңынан еріп отырып, өгіз екі жерге тоқтап, үшінші жерге келіп тоқтаған жерден қабір қазындар. Сол жерден түйелі кісінің …

Толығырақ оқу »

Исабек Майлықожаұлы

Исабек Майлықожаұлы (1895 -1935 ж.ж.) ақтаңдақты, қаралы дәуірдің қайсар суреткер ақыны Өзінің  философиялық терең ойшылдығымен ерекшеленетін қазақ халқының ұлы данышпаны Абайдың ой-пікірімен сайласып жататын ақын Майлықожадан  Жолбарыс, Қаблан,  Асан, Әлімхан, Исабек деген бала туылды. Осы бесеуінен  Жолбарыс, Асан, Исабек ата өнерін жалғастырған Оңтүстік өлкеде  атағы мәшһүр ақындар болған. Кенжеқожа ақынның …

Толығырақ оқу »

Шайхы Ахмет ишан

«Дүние өзінен безінбей тұрып, өзі дүниеден кеткен кісі бақытты» Шайхы Ахмет – Сәйід әулетінен болып, жиырма бесінші атасында Хазіреті Әлиге немесе Пайғамбарымыздың (с.ғ.с.) қызы Фатимадан тараған әулетке қосылады. Осыған орай Шайхы Ахметтің шежірелік таралуы былайша болып келеді: Шайхы Ахмет, Жамалиддин, Шәмшиддин, Хисамиддин, Әбдул – Хамид, Дінмұхаммед, Имам Шығай қожа, Имам …

Толығырақ оқу »

Аппақ ишан

Аппақ ишан – Шаһбүзірік бабамыздың жетінші ұрпағы. 1930 жылы ГПУ-дің қолына түседі. Алғашқы түрмеге қамалған күннің ертеңінде күзетшіге:– Қараңғы үйдің ауасы тар, шошқа қорадан жаман лас, есікті ашып қойыңдар, – деп өтініш білдіреді. Ишанның сөзін тыңдаған ешкім болмайды. Сонан түн ортасында есік өздігінен шалқасынан ашылып қалады. Құлып орнында, кілт күзетшінің …

Толығырақ оқу »

Адай қожалары

Адай руының ішінде Назар қожа және Шалмалы қожа деп аталатын аталардан тараған ұрпақтары бар. Назар қожаны – қоңыр үйлі қожа деп те атаймыз. Адай руының ішіне қожалардың  келуі туралы ата-бабаларымыздан келе жатқан әңгіменің мәйегі былай өрбейді. Араб елінен шыққан қожалар ай жүріп, күн жүріп Хиуа шахарына жетеді. Базар ішінде келе …

Толығырақ оқу »

Екі елде ізі қалған ишандар

Сырдариядан  – Қорғантөбеге дейін Қызылорда облысы өңірінің энциклопедиясында Бабай ишан Жүнісұлы туралы мынадай дерек берілген. «Бабай ишан Жүнісұлы, шын есімі Ибрагим (1857, қазіргі Сырдария ауданы, Ақжарма а. Азат кенті – 1937, Тәжікстан, Қорғантөбе) – діни қызметкер. Бұхара медресесін бітірген (1892). Сол жылы наймандар Бабай ишанды бала оқыту үшін Азаттан (қазіргі Ақжармадан …

Толығырақ оқу »

Кәрім қожа

Кәрім қожа ауыл моласынан хат танып, Қызылжардағы үш жылдық діни медресені тәмамдаған. Орысша, арабша еркін сөйлеген, парсыша, шағатайша оқып, түсіне білген. Ойы ұшқыр, алғыр. Құранды жатқа оқып, шариғатты тыңдаушысының  зердесіне құйып айтатын болған. Сәкен Сейфуллиннің  «жаңа заманның өмір-тіршілігіне аралас» дегеніне рахметін білдіріп,  «қызылдардың» қылышынан  қан тамып тұрғанда алған бетінен  қайтпай …

Толығырақ оқу »

Кәріпбай қожа

Арқадағы Тобықты руының  ішінде ғұмыр кешкен Кәріпбай қожа туралы ел аузында әңгімелер көп. Соғыс жүріп жатқан кез. Кәріпбай қожа әйеліне: -Жеті шелпек пісір. Ғалымға бағыштаймыз,-дейді. Әйелі ренжіп, қабақ шытады.-Сен өйтпе, Ғалым қазір оққа ұшты, көз алдыма көрінді,-деп сөзін үстей түседі. Бір жылдан соң соғыста Ғалыммен бірге болған Секербай деген жігіт …

Толығырақ оқу »

СӘЛМЕН ҚАЖЫНЫҢ ҚАСИЕТТЕРІ

Сәлмен қажы Павлодар облысы, Ертіс ауданы Қара қудық деген жерде туып өскен. Арғынның Қанжығалы руының ішіне Шыңғыстаудан бала оқытуға жастай келген.                     Шын аты Қалмұхамед. Қожалардың Бақшайыш атасынан. Қолды аяқта тұрмайтын әбжілдігі мен алып ұшқан елгезектігіне тәнті болған ағайын өз атын атамай Сұңқар атандырған. Ел арасында Қалмұхамедті Шыңғыстаудан Боқты баба алып …

Толығырақ оқу »