Басқы бет / Жарық нұрдың сәулесі (бет 10)

Жарық нұрдың сәулесі

Күдеріқожа би Көшекұлы

Әдебиет зерттеушісі Ибрәһим Мұхаммеджанұлы естелігінен Күдеріқожа Көшекұлы әдебиет тарихында айтыскер  суырып салма ақын. Сыр сүлейлерінің ХІХ ғасырдағы бастауының бірі. Академик В.Радловтың «Образец турецкой  литературы» атты еңбегінде  жазылған дерек бойынша Күдері 1820 жылы туылып, 1858 жылы дүниеден өткен. Қазақ энциклопедиясы мен «Бес ғасыр жырлайды»  атты кітаптарының 2-ші томында  ақынның туған жері …

Толығырақ оқу »

Ұлтым деп соққан жүрегі

Әсiлхан Оспанұлы туралы бiрер сөз Халқымыз аса бiр бейнетқор, нардың жүгiн көтерiп жүрген азаматтардың еңбегiн кейде құмырсқаның өмiрiмен салыстырады. Өйткенi, ол тiрлiк сырт көзге елеусiз, байқала бермейдi. Ал, зерттеп көрген кезде сол құмырсқаңыз өз салмағынан 500-600 есе ауыр жүктi көтерiп кете бередi екен. Мұндай азаматтар қазақ халқында аз да емес. …

Толығырақ оқу »

Құлболды Ишан

Елге сіңірген ерен еңбегімен халық жадында сақталған хан да, би де, батыр да көп. Алайда, адамгершілік пен парасаттылықтың ақ туын әрқашан да желбіретіп жоғары ұстаған дін өкілдерінің тарихтан алар орны ерекше. Халық батырлары мен билерді айбарлым, ардақтым деп құрметтесе, дін өкілдеріне әулием деп табынып, пір деп сиынған. Шариғат жолын насихаттаушылардың …

Толығырақ оқу »

Сейтасан қажы

Сейтасан қажы 1855 жылы дүниеге келген. Бүкіл өмірін Мақтұмсейт бабаның мазаратының маңайындағы елді мекендегі халықтар ортасында өткізген. Мешіт ұстаған имам болыпты, ол кісі құмалақ ашып, сәуегейлік жасағандарға  дін беделін түсірушілерге наразылық білдіріп, пендеге не жазу болды, оны жарылқау тек бір Алла деген қағиданы қатаң ұстанған. Сейтасан қажының мешіті Сырдариямен Шіркейлі …

Толығырақ оқу »

Азаттық туын көтерген

АҚМЫРЗА ИШАН Өткенімізді танып, жаңаша таразылауға, өшкенімізді жағып, асылдарымызды халқымен қайта табыстыруға кең жол ашылғаны 1991 жылы келген Тәуелсіздіктің арқасы. Сырдың саңлақ перзенті Ақмырза Төсұлы есімінің насихаттала бастауы осы қатардағы игілікті істердің көрінісіндей. Ақмырза ишан (1881-1930жж.) алған білімі, тамыры терең тектілігі, қабілет-қарымы, қажыр-қайраты, ізденімпаздығы арқасында кемел биікке көтерілген діни қайраткер …

Толығырақ оқу »

Əзілхан Ишан

Сыр бойының оңтүстік-батысындағы Қазалы ауданы – дін ғұламалары әулие, ишан, абыз, ахундар көп шыққан киелі мекен. Солардың ішінде Әзілхан ишанның шоқтығы биік. Ол кісі Ишан атағын Бұхарадағы «Көкілташ» медресесін бітіргенде алған. Ислам дінін насихаттаушы, ұстаз – Әзілхан ишан халықты үнемі имандылыққа, бірлікке, ынтымаққа тәрбиелеп отырған. Абыз Баба жайлы деректер онша …

Толығырақ оқу »

Hиязқожа баба

Тарихта әулиелігімен ғана емес халықаралық қатынастарда да орны бар Ниязқожа баба туралы бір үзік сыр  Ниязқожа баба Төлеби заманында пәтуа айтқан қазы болған кісі. Жас әрі парасатты, сауатты болған баба әділдікті жақтаған дейді. Бұл жайында мынадай мәліметті ұсынғанды жөн көрдік. 2010 жылдың 30-сәуірінде «Егемен Қазақстан» газетінде «Хасакэ гун ма ту» …

Толығырақ оқу »

Қарауыл қожа Бабажанов

Қазақстан ХІХ ғасырдың І жартысында Батыс Қазақстан территориясындағы қожа өкілдерінің ішінде бірден-бір қуатты, мейлінше күшті және ықпалды адам – Қарауыл Бабажанов (1775-1850) саналды [1, 60, 65 б.]. Алайда Қарауылқожа мен Мұхаммед Салық Бабажановтардың да әлі бізге танылмай жатқан қырлары баршылық. «Бұрынғы қазақ-кеңес энциклопедиясында Қарауылқожаны татар деп көрсеткен. Ал оның қожадан …

Толығырақ оқу »

ОСЫ ЖҰРТ БАБАЖАНОВТЫ БІЛЕ МЕ, ЕКЕН…

Мұхамбет-Салық Бабажанов Алла тағала жаратқан адамдардың  бәрі бірдей болғанымен, олардың сол өзі өмір сүрген кезеңге қырын кепқалатындары болады. Оны біреулер, «заманынан озық туған» деп те әспеттейді. Тіпті, «заманынан кейін туған»  дейтіндер де табылады. Мысалы, Кенесары ханды орыс тарихшылары «Әттең, сәл ертерек дүниеге келгенде соғыс өнерінің нағыз майталманына айналар еді» деп тамсанған. …

Толығырақ оқу »

Әбдіжәлел қожа және оның ұрпақтары

XVIII ғасырдағы Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс кезеңінде  ерекше көзге түскен тарихи тұлғалардың қатарында Әбдіжәлел қожа да болатын. Сол дүбірлі тарихи оқиғалар тұсында хатталған мұрағат  құжаттарында Әбдіжәлел  бүкіл қазақ халқының пірі ретінде көзге түсіп көпшілікпен мойындалған. Тәуке хан тұсында қабылданған «Жеті жарғының» бірінші жарғысында  «Халықтың ханы, сұлтаны, Пір-әзіреті қастан өлтірілсе, …

Толығырақ оқу »