Басқы бет / Жарық нұрдың сәулесі (бет 11)

Жарық нұрдың сәулесі

Сейтасан қажы

Сейтасан қажы 1855 жылы дүниеге келген. Бүкіл өмірін Мақтұмсейт бабаның мазаратының маңайындағы елді мекендегі халықтар ортасында өткізген. Мешіт ұстаған имам болыпты, ол кісі құмалақ ашып, сәуегейлік жасағандарға  дін беделін түсірушілерге наразылық білдіріп, пендеге не жазу болды, оны жарылқау тек бір Алла деген қағиданы қатаң ұстанған. Сейтасан қажының мешіті Сырдариямен Шіркейлі …

Толығырақ оқу »

Азаттық туын көтерген

АҚМЫРЗА ИШАН Өткенімізді танып, жаңаша таразылауға, өшкенімізді жағып, асылдарымызды халқымен қайта табыстыруға кең жол ашылғаны 1991 жылы келген Тәуелсіздіктің арқасы. Сырдың саңлақ перзенті Ақмырза Төсұлы есімінің насихаттала бастауы осы қатардағы игілікті істердің көрінісіндей. Ақмырза ишан (1881-1930жж.) алған білімі, тамыры терең тектілігі, қабілет-қарымы, қажыр-қайраты, ізденімпаздығы арқасында кемел биікке көтерілген діни қайраткер …

Толығырақ оқу »

Əзілхан Ишан

Сыр бойының оңтүстік-батысындағы Қазалы ауданы – дін ғұламалары әулие, ишан, абыз, ахундар көп шыққан киелі мекен. Солардың ішінде Әзілхан ишанның шоқтығы биік. Ол кісі Ишан атағын Бұхарадағы «Көкілташ» медресесін бітіргенде алған. Ислам дінін насихаттаушы, ұстаз – Әзілхан ишан халықты үнемі имандылыққа, бірлікке, ынтымаққа тәрбиелеп отырған. Абыз Баба жайлы деректер онша …

Толығырақ оқу »

Hиязқожа баба

Тарихта әулиелігімен ғана емес халықаралық қатынастарда да орны бар Ниязқожа баба туралы бір үзік сыр  Ниязқожа баба Төлеби заманында пәтуа айтқан қазы болған кісі. Жас әрі парасатты, сауатты болған баба әділдікті жақтаған дейді. Бұл жайында мынадай мәліметті ұсынғанды жөн көрдік. 2010 жылдың 30-сәуірінде «Егемен Қазақстан» газетінде «Хасакэ гун ма ту» …

Толығырақ оқу »

Қарауыл қожа Бабажанов

Қазақстан ХІХ ғасырдың І жартысында Батыс Қазақстан территориясындағы қожа өкілдерінің ішінде бірден-бір қуатты, мейлінше күшті және ықпалды адам – Қарауыл Бабажанов (1775-1850) саналды [1, 60, 65 б.]. Алайда Қарауылқожа мен Мұхаммед Салық Бабажановтардың да әлі бізге танылмай жатқан қырлары баршылық. «Бұрынғы қазақ-кеңес энциклопедиясында Қарауылқожаны татар деп көрсеткен. Ал оның қожадан …

Толығырақ оқу »

ОСЫ ЖҰРТ БАБАЖАНОВТЫ БІЛЕ МЕ, ЕКЕН…

Мұхамбет-Салық Бабажанов Алла тағала жаратқан адамдардың  бәрі бірдей болғанымен, олардың сол өзі өмір сүрген кезеңге қырын кепқалатындары болады. Оны біреулер, «заманынан озық туған» деп те әспеттейді. Тіпті, «заманынан кейін туған»  дейтіндер де табылады. Мысалы, Кенесары ханды орыс тарихшылары «Әттең, сәл ертерек дүниеге келгенде соғыс өнерінің нағыз майталманына айналар еді» деп тамсанған. …

Толығырақ оқу »

Әбдіжәлел қожа және оның ұрпақтары

XVIII ғасырдағы Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс кезеңінде  ерекше көзге түскен тарихи тұлғалардың қатарында Әбдіжәлел қожа да болатын. Сол дүбірлі тарихи оқиғалар тұсында хатталған мұрағат  құжаттарында Әбдіжәлел  бүкіл қазақ халқының пірі ретінде көзге түсіп көпшілікпен мойындалған. Тәуке хан тұсында қабылданған «Жеті жарғының» бірінші жарғысында  «Халықтың ханы, сұлтаны, Пір-әзіреті қастан өлтірілсе, …

Толығырақ оқу »

ӘУЛИЕ ҚАРАХАН

“Мың бір түн” қиссасында Әбілхасан Таразидың аты-жөні баспаның қателігінен араб қарпіндегі ұқсас келетін “Т” мен “Д”, “З” мен “Ж” шатастырылып, ашық түрде “Даражи” деп жазылады. Менің қолыма Махмуд ишанның ұрпағынанда сақталған Қарахандық қожалар Шежіресі тиген соң Абд әл-Хасан Қараханидың Абд ар-Рахимның (р.а.) екінші ұлы екеніне ешбір күмәнім қалмады. Осы сенімімді …

Толығырақ оқу »

ШАХЗАДА ШЕРЛЕР

Жалпы, Хазіреті Әли (р.а.) бабамыздан бастап бұл әулетте жастары 63-ке толысымен “дүние ісін тәрк ету” дәстүр болған. Шежіреде Шаһ Абд ар-Рахим бап Испиджаптан (Пиром немесе Сайрам) шығып (ұрғу Қатлаш) Жеті кент елдеріне Ислам аша барады. Таразды алған соң “Құл Қадар Сыддық Бохра Қарахан” деген лақабқа ие болады. Бұл деректі ғұлама …

Толығырақ оқу »

ЖАЛАҢАЯҚ ӘЗДЕР

Мәді – Диуана қожаның баласы Бақмұхаммедтен туған немересі Жалаңаяқ Әздердің қазақ тарихынан алатын орыны ерекше. Мұның бірден-бір себебі – оның атақты Абылай ханның үзеңгілес досы, өмірбойы сиынып өткен қолдаушы пірі болғандығында. Бұл туралы ханның тікелей ұрпағы, шөпшегі, белгілі ақын Шәдiтөре Жәңгiрұлының (1855-1933 жж.), Абайдың шәкірті Көкбай Жанатайұлының (1861-1925 жж.), шығыстанушы …

Толығырақ оқу »