Басқы бет / Жарық нұрдың сәулесі (бет 12)

Жарық нұрдың сәулесі

Cүйегі асыл жақсыларым

Сәдір қожа – Сырдан Арқаға он тоғызыншы ғасырдың бас кезінде келген болуы керек. Негізі біздің қазақ бауырларымыз кейде ойнаса да «аталарыңды пәленше атамыз алып келген» деген қалжың айтып жатады. Тарих өткен жолдарына көз жүгіртіп оймен сараласаң, сегізінші ғасырда орта Азия, Қазақстан жеріне арғы тегі араб халқынан тарайтын ел арасына қожа …

Толығырақ оқу »

Тұрсынай апамның айтқандары

Оңтүстік Қазақстан облысы Жетісай қаласының тұрғыны жетпіс сегіз жасар Тұрсынай Қалиқызының айтқан əңгімелерінен Біздің əулетті Сармолда əулеті деп те атайды. Ол өз заманында ел билеген болыс-билермен үзеңгілес болыпты. Жетім-жесірдің қамын жеп, кедей-кепшіктің ақысын алып берген өте əділетті, өткір болған екен. Шын аты Сүлеймен болса да, Сармолда қожа деп айтатын. Мен …

Толығырақ оқу »

Мақтұмсейіт әулие

Сырдария өзенінің жағасында Шаған  ауылының солтүстік батысында Мақтұмсеит мазараты тұр. Сайд  (сеид) қожаларының 43 ұрпағы шамамен 1590 жылдары дүниеге келіп, Сыр өңірінде қоныстанған. Елмен етене араласып, өмір сүрген. Мақтұмсейт ислам дініне өте сауатты, білікті кісі болыпты. Халыққа имандылықты уағыздап, шапағатты аруақты адам ретінде, дәуренінде бүкіл елдің құрметіне бөленген жан екен. …

Толығырақ оқу »

Әулие әулет

Алтын қожа, Биқожа, Мәзқожа Майқара Диуанақожадан (Мәдіқожа) бастау алады. Жас кезімде бұлардың әулиелігі мен ғалымдығын, сол кездегі  осылардың  қолына су құйып, кебісін қойған үлкендерден ауық-ауық еститін едік. Сенерімізді не сенбейтінімізді білмей жүргенде «атеизм ғылымына» бойлай шомылып, қазақтың 98 пайызы сауатсыз, 2 пайызының  өзі діни схоластикалық молдалар еді» деген ұшқары ойға  …

Толығырақ оқу »

Текті әулеттің тағдыры

Тарихтан тағылым алып өскен әрбір саналы ұрпақ үшін биылғы жылдың өзіндік тарихи ерекшеліктері бар. Атап айтар болсақ, ХХ ғасырда қазақ халқының тарихындағы қасіретті парақтарға айналған 1932-1933 жылдардағы «ашаршылықтың» – 80 жылдығы және 1937-1938 жылдардағы саяси қуғын-сүргіннің – 75 жылдығына республикалық деңгейде дайындық жұмыстары жасалуда. Осы бір қасіретті жылдарда қазақ халқының …

Толығырақ оқу »

Қарақозы әулие

Өмірде болған, есімі, істеген ісі, қадыр-қасиеті ел есінде сақталған адамдар аз емес. Бірақ, солардың кейбірі туралы бір кездерде жазу былай турсын, әңгіме айтудың өзі қорқынышты еді. Өйткені, құдайсыздар қоғамы үстемдік құрып тұрған заманда дін, әруақ, көріпкелдік, сәуегейлік, емшілік тұралы сөз қозғау өзгеге ғана емес, өз басына да бәле тілеп алудың …

Толығырақ оқу »

Əжінің Арқаға келуі

2013 жылдың наурызында жолым түсіп Шымкентке арнайы барып, Тұрсынай Қалиқызы апамен жолықтым. Ол кісімен əңгімелесіп, көптеген деректерді жазып алудың сəті түсті. Шежіреші апамыздың айтуымен бабаларымыз Əжі қожаның Қожа Ахмет Яссауи кесенесінде жерленгенін білдім. Ертесіне Тұрсынай апамыздың күйеу баласы Төрткөлде тұратын Сүлеймен Сəкенұлымен бірге Түркістандағы кесенеге барып, Қожа Ахмет Яссауи кесенесінде жерленген тұлғалар …

Толығырақ оқу »

Арыстан Баб

Халық арасында таралған аңызда Арыстан баб Қожа Ахмет Йасаудің ұстазы болумен қатар, Мұхаммед с.а.с. Пайғамбарымыздың аманатын тапсырушы. Ол туралы аңызда былай делінеді: Бірде Мұххамед Пайғамбарға с.а.с. Жебірейіл періште бір табақ құрма алып келеді. Бір құрма табақтан жерге түсіп кетеді. Жебрейіл періште ол құрманы алып Пайғамбарға: «Мына құрманы өзіңізден 400 жыл …

Толығырақ оқу »

Хазіреті Мұхаммед-Ханафия

Ибн Касирдың «әл-Бидая уан-ниһая» кітабында мынадай бір ғибратты оқиға бар. Абдулла бин Мутиъ және бірқатар бүлікшілер Мұхаммед-Ханафияға, сол тұстағы халифа Язидтің үстінен шағым айтып келеді. Мұхаммед-Ханафия хазіреті Әлидің (р.а.) баласы, хазіреті Османның қызы Шәмшібибі анамыздың күйеуі. Аналары бөлек болғанмен, хазіреті Хасан мен Хусейннің әкелері бір інісі. Бүлікшілердің мақсаты Язидті тақтан …

Толығырақ оқу »

Әкем асыл жан еді

Әкем, Ибраһим баласы Ахметжанның саналы ғұмырының бәрі Кеңес үкіметінің тұсына тура келді. «Заманына қарай амалы» демекші, сол жылдары өмір сүрген барлық пенделер сияқты халыққа қызмет атқарып, адал еңбектің нәтижесінде ел тұрмысын жақсартамыз деген сеніммен көп жылдар ұжымдық шаруашылықты басқарып, жергілікті жердің кеңесіне депутат болып сайланды. Ал түсінігі біржақты болып көрген …

Толығырақ оқу »