Басқы бет / Ғалымның хаты

Ғалымның хаты

Ишандық мектеп жайында

Егер біз ишанға анықтама бере алсақ, қазақтың ұлттық діни ұстанымы айқындала түседі. Тіпті біздің ұлттық мінезіміз де, ашық-шашық көрінетін қалпымыз да діни ұстанымымызға тікелей байланысты. Оның негізі – ишандық мектептен бастау алады. Сонымен, ишан деп кімді айтамыз? Білген жөн, діндардың бәрі ишан бола алмайды. Бүгінгі діни түсінік тұрғысында сараласақ, ишандық …

Толығырақ оқу »

Аңызға айналған «Атлах»

Алапат шайқастар жаңғырығы Адамзат тарихындағы алып шайқастар тарихын тарамдасаңыз – сол тарих беттерінде таңбаланып, халық жадында жаңғырған аңыздар мен әфсаналар желісінен, кез-келген шайқаспен тұспа-тұс дәуірлердегі империялар ұстынының, мемлекеттер мәртебесінің, заманалар бейнесінің, арпалыстарға алғышарт болған мақсат-ниеттердің айқын суретін көзіңізге елестете аласыз… Мысалы, ежелгі дәуірлердің елесі санатына айналған Коринф шайқасы, біздің дәуірімзге …

Толығырақ оқу »

Қазақ қоғамы және рухани даму мәселелері

Тәуелсіздік жылдары  Бабаларымыздың елдің тұтастығын сақтау және ұлт азаттығы жолындағы азаматтық істерін зерттеу бағытында ұлан-ғайыр жұмыстар атқарылды, рухани тарихымызды  да тиянақтау қолға алына бастағанын айту ләзім. Исламды қабылдап қана қоймай, оны байыта түскен бабаларымыздың рухани мұрасын зерделеу, ұлт мүддесі тұрғысынан насихаттау, әрине, игілікті іс.Бұл біздің өткеннен сабақ алып, келешегімізді бағамдап, …

Толығырақ оқу »

Сыр өңіріндегі ағартушылық дәстүр

Мемлекетімізді қалыптастыру, іргесін бекіту, халықтың рухани мәдениетін, дүниетанымын жетілдіру, сауаттандыру, әлеуметтік жағдайын көтеру жұмыстарымен айналысқан, отаршылар ықпалына қарсы күрескен, имандылық пен білімділікті насихаттаған, құнды шығармалар жазып, ғажайып туындыларды дүниеге келтірген ғұлама-ағартушылар мен қайраткерлердің ұлтымызды ұйыстырудағы рөлі орасан болғаны бүгінде мойындалған шындық. Халқымыздың сан ғасырлар бойы ұлы Шығыс өркениетінің аясында дамығаны …

Толығырақ оқу »

Исламдағы ұстаздың орны

(немесе Мәшһүр Жүсіптің «Исабек ишан» жоқтау жыры туралы) Әрбір адам есі кіре бастағаннан дүниені танып-білуге, үйренуге талпынады. Сондықтан да бұл дүниеден хабарсыз жаңа туған сәбиден есейе келе, әлемді аузына қаратқан даналар мен ойшылдар шығады. Осынау ақылын толыстырып, білімін шыңдау сапарында ол бір адамға ерекше қарыздар екенін сезінеді. Ол – ұстаз. …

Толығырақ оқу »

Бегімысық әулие туралы тарихи әпсана

Қожа тегінен шыққан, қазақ ортасында есімі елге әйгілі тарихи тұлғалардың бірі, қазақ шежіресінде Бегімысық әулие лақабымен танылған танымал кейіпкер – Бегімсеид  (Бегімшайқы) Əбілқадырұлы екен. Бегімысықты ел әулие деп білген. Қаз дауысты  Қазыбектің замандасы болған Бегімысық, би-атаның пікірлес досы әрі кеңесшісі  болған, өзі шамамен 1670-1764 жылдары өмір сүрген, жасаған оқымысты, сейіт-қожа …

Толығырақ оқу »

Өзімнің атым Күдері, Ер Көшектің баласы

Күдеріқожаның саяси қайраткерлігі мен шешендік сөздері Ел мен ел, халық пен халық, ұлт пен ұлт, мемлекет пен мемлекет арасында болған дау-жанжал, соғыс мәселелерін тіл шешендігі, ақыл зеректегі, жүйрік, ақындығы, терең заңгерлігі және білімділік қабілеттері арқылы ел тыныштығын сақтап, мәмілеге келтіріп отырған. Ондай билер төрт түрлі дәрежеде болған: ханның биі, ағасұлтан биі, болыстың биі, ауылнайдың биі деген сияқты. Қазақтың осыншама кең …

Толығырақ оқу »

Сейсем Ата қорымының араб жазуындағы эпиграфикасы

Сейсем Ата қорымының араб жазуындағы эпиграфикасы / Кіріспе, құрастыру, араб, парсы, түркі тілдерінен аударма, көрсеткіштер Ә.Қ. Муминов, А.Ш. Нұрманова, Н.А. Құлбаев. Ғылыми консультант М.С. Нұрқабаев, ағылшын тіл редакторы Нил Робинсон. Астана, 2015. – 160 бет. «Сейсем Ата қорымының араб жазуындағы эпиграфикасы» деп аталып отырған еңбек араб, парсы, түркі тілінен аудармаларымен …

Толығырақ оқу »

Орта ғасыр мұрасы қақында

Жалпы сопылықтағы жария зікірге негізделген тариқаттарды ортағасырда пайда болған маламати мектептері жұтып жіберген деген пікірлер бар. Риямен күресті басты мәселе ретінде қарастырған бұл мектеп өкілдері діни амалдардың әшкере жасалуын қатты сынға алған. Тіпті риядан қашқаны соншалық, жұрт бізді діндар деп ойламасын деп, өздерін күнаһар пенде ретінде көрсетуге тырысқан. Яғни өздері …

Толығырақ оқу »

Парсы дереккөздеріндегі Қожа Ахмет Ясауи мен Ясауия тариқатына қатысты деректер

  Орта Азиялық сопылық мектептер тарихы, тағдыры және бүгінгі ахуалы қашанда ғалымдардың қызығушылығын өзіне аударып келген. Бұл орайда көптеген іргелі зерттеу жұмыстары жасалған. Сол зерттеу жұмыстарының өзін бірнеше топқа бөлуге болады. Бірінші топқа шетел ғалымдарының зерттеулерін, екінші топқа Кеңес одағы ғалымдары мен ТМД ғалымдарының зерттеулерін, ал үшінші топқа отандық ғалымдардың …

Толығырақ оқу »