Басқы бет / Ғалымның хаты

Ғалымның хаты

Исламдағы ұстаздың орны

(немесе Мәшһүр Жүсіптің «Исабек ишан» жоқтау жыры туралы) Әрбір адам есі кіре бастағаннан дүниені танып-білуге, үйренуге талпынады. Сондықтан да бұл дүниеден хабарсыз жаңа туған сәбиден есейе келе, әлемді аузына қаратқан даналар мен ойшылдар шығады. Осынау ақылын толыстырып, білімін шыңдау сапарында ол бір адамға ерекше қарыздар екенін сезінеді. Ол – ұстаз. …

Толығырақ оқу »

Бегімысық әулие туралы тарихи әпсана

Қожа тегінен шыққан, қазақ ортасында есімі елге әйгілі тарихи тұлғалардың бірі, қазақ шежіресінде Бегімысық әулие лақабымен танылған танымал кейіпкер – Бегімсеид  (Бегімшайқы) Əбілқадырұлы екен. Бегімысықты ел әулие деп білген. Қаз дауысты  Қазыбектің замандасы болған Бегімысық, би-атаның пікірлес досы әрі кеңесшісі  болған, өзі шамамен 1670-1764 жылдары өмір сүрген, жасаған оқымысты, сейіт-қожа …

Толығырақ оқу »

Өзімнің атым Күдері, Ер Көшектің баласы

Күдеріқожаның саяси қайраткерлігі мен шешендік сөздері Ел мен ел, халық пен халық, ұлт пен ұлт, мемлекет пен мемлекет арасында болған дау-жанжал, соғыс мәселелерін тіл шешендігі, ақыл зеректегі, жүйрік, ақындығы, терең заңгерлігі және білімділік қабілеттері арқылы ел тыныштығын сақтап, мәмілеге келтіріп отырған. Ондай билер төрт түрлі дәрежеде болған: ханның биі, ағасұлтан биі, болыстың биі, ауылнайдың биі деген сияқты. Қазақтың осыншама кең …

Толығырақ оқу »

Сейсем Ата қорымының араб жазуындағы эпиграфикасы

Сейсем Ата қорымының араб жазуындағы эпиграфикасы / Кіріспе, құрастыру, араб, парсы, түркі тілдерінен аударма, көрсеткіштер Ә.Қ. Муминов, А.Ш. Нұрманова, Н.А. Құлбаев. Ғылыми консультант М.С. Нұрқабаев, ағылшын тіл редакторы Нил Робинсон. Астана, 2015. – 160 бет. «Сейсем Ата қорымының араб жазуындағы эпиграфикасы» деп аталып отырған еңбек араб, парсы, түркі тілінен аудармаларымен …

Толығырақ оқу »

Орта ғасыр мұрасы қақында

Жалпы сопылықтағы жария зікірге негізделген тариқаттарды ортағасырда пайда болған маламати мектептері жұтып жіберген деген пікірлер бар. Риямен күресті басты мәселе ретінде қарастырған бұл мектеп өкілдері діни амалдардың әшкере жасалуын қатты сынға алған. Тіпті риядан қашқаны соншалық, жұрт бізді діндар деп ойламасын деп, өздерін күнаһар пенде ретінде көрсетуге тырысқан. Яғни өздері …

Толығырақ оқу »

Парсы дереккөздеріндегі Қожа Ахмет Ясауи мен Ясауия тариқатына қатысты деректер

  Орта Азиялық сопылық мектептер тарихы, тағдыры және бүгінгі ахуалы қашанда ғалымдардың қызығушылығын өзіне аударып келген. Бұл орайда көптеген іргелі зерттеу жұмыстары жасалған. Сол зерттеу жұмыстарының өзін бірнеше топқа бөлуге болады. Бірінші топқа шетел ғалымдарының зерттеулерін, екінші топқа Кеңес одағы ғалымдары мен ТМД ғалымдарының зерттеулерін, ал үшінші топқа отандық ғалымдардың …

Толығырақ оқу »

Қазақ ру, тайпаларының тарихи миссиясы

Қазақ тарихында әлі шешімі табылған мәселенің бірі – ортағасырлық қазақ қоғамындағы рулық, тайпалық жүйелер мен жүздік құрылымдар мәселесі. Ру, тайпалардың қазақ халқы құрамында әлі күнге дейін сақталуы ненің белгісі? Артта қалғандық па, әлде бұл жүйелердің ерекше қызметі болды ма? Маркстік тұжырым бойынша рулық, тайпалық жүйелердің болуы – қоғамның даму дәрежесі …

Толығырақ оқу »

Ақкөл-Жайылма өңірінің қожалары: тарихы мен қазіргі жағдайы

Қожалар дәстүрлі қазақ қоғамындағы аса құрметті әлеуметтік топтың бірі. Олар қазақ қоғамының негізгі генеологиялық құрылымына кірмейді және өздерінің шығу тегін Мұхаммед пайғамбардың төрт серігі Әбу Бәкір, Омар, Осман, Әзірет Әліден бастайды. Қазақстан территориясында қожалар ерте ортағасырларда еніп, мұсылмандық дін уағыздаушылар, миссионерлер, ағартушылар ретінде әйгілі болған. Қазақстанға келмес бұрын қожалар ҮІІІ …

Толығырақ оқу »

…Мықты, күшті және дені сау халық…»

Карпат тауынан өр Алтайға дейінгі кең байтақ даланы жайлаған, ежелден біресе «түркілер», біресе «қыпшақтар» аталған ата-бабамыз өзге ұлттармен бірге көне Шығыстың да назарынан тыс қалмаған. Оның ішінде араб та, парсы да, үнді де, армян да, қытай да бар. Бүгінгі айтарымыз–орта ғасырлық араб тарихшылары мен саяхатшыларының қазақтың ата-бабалары–түркілер мен қыпшақтар туралы …

Толығырақ оқу »

Қазақ халқының  саяси құрылымындағы қожалар институты

    Қожалар қазақ халқында үш жүздік құрылымға енбейтін, өздерінің болмыс-мінезімен, әдет-ғұрпымен дараланған субэтникалық топтың бірі. Қожалар елдің рухани өмірінде мұсылмандық мәдениеттің ең жоғарғы қызметшісі, сондықтан да Орта Азия мен қазақ халқы арасында мұсылман дінін таратып уағыздаушы, әрі Мұхаммед пайғамбардың алғашқы халифтарының ұрпағы болып есептеледі. Қожалар ел өмірінде ислам дінін …

Толығырақ оқу »