Басқы бет / Білген Шайыр айтады (бет 2)

Білген Шайыр айтады

Шымкентті патша алғанда ақын Мәделі қожаның қоштасуы

  Ақ патша әскері Шымкентті 1865-ші Тышқан жылы сейсенбі күні түстен кейін алған екен. Сонда қазақтың бір қатары үркіп Жиделі Байсын жерге ауамыз ба, дегенде Мәделі қожа Жүсіпқожаұлының  айтқан жыры. Айналайын Әзірет, Әулиенің кені еді. Тоқсан тоғыз машайық, Отан қылған жер еді. Жұрттың пейлі кеткен соң, Нә шүкірлік өткен соң, Машайықтар …

Толығырақ оқу »

Дариға қыз

Әуелі сөз сөйлейін бисмилладан, Өлмей қалмас анадан туған адам. Өлмей тұрып сөйлейін мен бір қисса, Туған жан бәрі де өлер ата-анадан.   Құлдық, тағат қылсаңыз бұ дүниеде, Өлсең иман табарсың о дүниеде. Тәңірі досты Пайғамбар төрт жарменен Бір күні кеңес қылды Мәдинеде.   Қатыран шаһарында бір қыз болған, Жақын жерде …

Толығырақ оқу »

Қисса хазірет Әли разы алла анһудың шаһ Барбарға құл болып сатылғаны туралы

Қисса хазірет Әли разы Алла анһудың шаһ Барбарға құл болып сатылғаны туралы. Дастан Қазан қаласындағы М.А.Чиркова балаларының баспаханасында 1896, 1901, 1907, 1916 жылдары және 1913 жылы Университет баспаханасында жарық көрген. Бұл жарияланымдардың  барлығы ОҒК-ның  Қолжазба қорында сақтаулы. Басылымдарды өзара салыстыру барысында бұл мәтіндердің барлығы 1896 жылғы кітаптың  қайталанған басылымдары екені  …

Толығырақ оқу »

Мәделiнің Досалы мен Қасымбек датқаны жарастыруы

Досалы, Қасымбек ең төс елiнде-ай, Жылқы мал тебiспейдi өсерiнде-ай, Артыңды шабыс пенен тартыс қылма Қартайып дүниеден көшерiңде-ай.   Қалып ем қай жаныңнан жауланғандай, Мен шоқ ем, сен жалын боп лаулағанда-ай, Артыңды шабыс пенен тартыс қылма, Басыңа кәрiлiк кеп аунағанда-ай.   Досалы, Қасымбек ең қырда жатқан, Естерiң бар емес пе, тәңiр …

Толығырақ оқу »

Шортанбай айтқан екен…

Қатынын мақтар қас жаман, Баласын мақтар нас жаман. Алыстағы дұшпаннан Аңдып жүрген дос жаман. *** Құдыққа еңкейгенде басындағы топысы суға  түсіп кетеді. Шортанбай қарманып, ұстай алмай қалады. Сонда былай деген екен ойланбастан : Басымда топым ба еді көп көргенің, Мен бе еді осыншама жек көргенің. Бар сенгенім сен болсаң, екі …

Толығырақ оқу »

Мәделiқожа  мен  Майлықожаның айтысы

Үлкен бiр жиындағы әңгiме-дүкен үстiнде Мәделiқожаның мақтаулы шұбар аты әлденеден үркiп қазығынан босанып кетедi. Әрi жасы кiшi, әрi батырға жиен Майлықожа шешiлген атты ұстап байламақ болады. Бiрақ, шамырқанып оқыс мiнез көрсеткен аттан жасқанған ақын жалтарамын деп құлап қалады. Бұл жағдайды баспалай бағып, көрiп отырған Мәделiқожа жанына келген Майлықожаға бiр ауыз …

Толығырақ оқу »

Аппақай, амал бар ма мына сорға?

Атақты қоңырат Қоныс датқаның қызы Аппақай жалғыз ағасы Беркiмбайдың айтқанын тыңдамай түбi қара кетелiк ояз тiлмашымен қашып кетiп бара жатқанда, жолда ұшырасып қалған Мәделi ақынның айтқаны: Аппақай, амал бар ма мына сорға? Құс едiң аспандағы түстiң торға, Үстiнде көк арбаның селкiлдейсiң, Көшкенде жақпаушы едi тарпаң жорға.   Аппақай, ашыды ма …

Толығырақ оқу »

Шортанбай мен Орынбай  ақын айтысы

Шортанбай: Жаратқан бәрімізді бір Құдайым, Падиша пендесінің білер жайын. Атыңа анық, түсіңе танық едім, Жолың болсын, жүрмісің, Орынбайым.   Орынбай: Дуана қожа атасы барар Мекке, Мейрамға имам болған жалғыз, жеке. Жолың болсын дегенің жақсы лепес, Құдай берсе, мол болсын, е, Қожеке.   Шортанбай: Өлеңге бір кісідей тынысың бар, Бақ берген …

Толығырақ оқу »

Қисса Салсал

“Салсалды” Түменде таба алмадым, Омбыға баруға енді ойландым. Жүйткіген параход аралымнан, Он бес күнде Омбыға келіп қалдым.   Соның үшін Омбыға барып қалдым, Салсалды біреуден тауып алдым. Олай-бұлай қатасын түзеп алып, Заказной почтальонға айтып салдым.   Төрт кітап бастырдым мұнан бұрын, “Сейітбаттал”, “Шейх Бұрқы”, “Қара түлік”. Төртіншісі “Мінәжат” деген бір …

Толығырақ оқу »

Бір жан жоқ болыстыққа талас емес

Қазіргі Оңтүстік Қазақстан Сарыағаш ауданы көлеміндегі «Жарты төбе» әкімдігінің атауы болған Жарты төбе Келес өзенінің жағасында,осы күні жұрнағы қалған ескі үйінді – «мола», «қарауыл төбе» деп көптеген теңеулер мен атауларға ие болған жер. Бұл жер ескіден келе жатқан «Бес Сейіт» аталған қорым мазарат. Бұл жер бір кездері Аббасдың күзері атанған,базары, …

Толығырақ оқу »