Басқы бет / Жарық нұрдың сәулесі

Жарық нұрдың сәулесі

«Қисаси Рабғузий» авторының туған жері – Рабат Оғыз қыстағы Шәуілдірде

Қазақ әдебиеті, жалпы түркі әдебиеті тарихында «Қисасул әнбия» немесе  «Қисаси Рабғузий» («Рабғузи қиссалары») атты    шығарманың орны бөлек. Әйгілі әдебиет зерттеушісі Бейсембай Кенжебаев 1969 жылы «Қисасул әнбияға» арналған  мақаласында оның Қазан төңкерісіне дейін қазақ арасында көп тарағанын, хат таныған қазақ оны оқығанын, білгенін айтқан болатын. Атақты «Біржан сал мен ақын Сараның …

Толығырақ оқу »

Балта қожа

Қарағанды облысының Жаңаарқа ауданындағы Түгіскен елді мекенінің тумалары Ысқақ әжі мен Балта қожаны озса Қарағанды облысы, қалса Жаң-арқа ауданының тұрғындары «әулие» деп танып,құрмет тұтып, ол кісілердің «кәрәматтарын» аңыз қылып, атадан балаға айтып отыру үрдіске айналған.    Балта қожа он тоғызыншы ғасырдың соңында дүниеге келіп, жиырмасыншы ғасырдың қырқыншы жылдарына дейін өмір …

Толығырақ оқу »

Халықты имандылыққа баулыған

Ертеректе көшпелі қазақ халқы «әлемді бір жаратушы бар» деп көк тәңіріне сеніп келген. Тәңір деген сөздің мағынасы жаратушы деген ұғымды білдіреді. Біздің елімізге қожалар келіп ислам дінін таратқанда қазақтардың бірі Алланың барлығын тез қабылдауы өздері сенген тәңірге орайлас келуінен деуге болады. Өйткені, Алла да әлемдегінің барлығын жаратушы ғой. Ал ислам …

Толығырақ оқу »

   Насреддин Рабғузи қиссаларындағы даналық тағылымдар

Түркілік ортағасырлық ойшыл Рабғузи өзінің терең ойлы мысалға толы шығармаларында өнегелі, тәлімдік үлгілерді оқырмандарына ұсынады. Әрине, Рабғузи қиссалары мұсылмандық сюжеттерді өрнектеуге арналуы сол замандағы басымдық танытқан дүниетаным – ислам принциптері мен қалыптары екендігін білдіреді. Бірақ басқа діндерде кездесетін ұғымдар мен аңыздар да бұл қиссалардан орын алған. Қазақ оқырмандарын алғашқылардың бірі болып Рабғузидің …

Толығырақ оқу »

Қисса Яхия мен Жүніс ғалайһи-уәссәләм

Ғылым тарих нақылы қылып сөйлейді: Хазреті Ғайса һарус патша заманында дүниеге келді. Ол һарустың астанасы Антакие шаһары еді. һарустың қарауында көп шаһарлар бар еді. Ғибрани, Ионани, Афариж халықтарына патша еді. Ғайса ғ.с.-нің пайғамбарлық хабары әйгілі болуымен және Інжіл кітабының үкімі шаих болған соң Жаһуд патша һарус Інжіл кітабын көріп, Ғайса …

Толығырақ оқу »

Қисса Закария және Мариям, Ғайса, уа имраты ғимран

Ғимранның әйелінің есімі Хана еді. Хана қартайып, бала көтермейтін болған. Күндерде бір күн Хана бір ағаш көлеңкесінде отырғанда, бір құстың балапанына жем әкеліп бергенін көрді. Хана бала тілеп зар жылады. Құрсағында бала білінді. «Иә, Раббым! Егер балам болса, ол бала Байтүл-мақдисте қызмет қылсын», – деді. Ол заманда баланы азат қылып, …

Толығырақ оқу »

Қисса Мариям уа Ғайса ғалайһи-уәссәләм

Мәриям елінен айырылып, күн шығыс тарапына барып, ғұсыл құйынбақ үшін өзіне перде тұтты. Сонда Алла тағала Мәриямға Жебірейіл ғ.с.-ді жіберді. Жебірейіл ғ.с. Мәриямға жас жігіт бейнесінде көрінді. Сол кезде Мәриям құрсағына бала түсті. Сегіз ай толғанда Ғайса туды. Мәриям ол кезде он үш жаста еді. Құрсақта болғаннан кейін Мәриям елінен …

Толығырақ оқу »

Қисса Ғұзайыр Ғалайһи-Уәссәләм

Ғұзайыр ғ.с.-нің атасы Шархиса Шам жерінде Хаснұры атты елде тұрды. Бұнда Бәни Ісраил қауымы өздерінің пайғамбарларын өлтірген еді. Хақтағала оларға Бахытнасыр атты залым патшаны жіберді. Ол Бәни Ісраилдан көп кісі өлтірді. Екіқабат әйелдердің қарнын жарып, баласын да, өзін де өлтірген болатын. Ғұзайыр ғ.с. жеуіне азық, ішуіне су алып, есегіне мініп, …

Толығырақ оқу »

Әулиелі Ақкөл – қасиетті мекен

–  Осы күнгі Ақкөл ауылы әлі күнге Әулиелі Ақкөл деп аталып келеді. Ислам дінін уағыздаған Исабек ишан хазірет атамыз дәл осы өңірге табан тіреп, «түбінде бұл жер маған қоныс болар» деп таяғын шанышқан екен. Ол жер Ақкөл ауылының теріскейі, Әулиекөл маңы, Ишан атамның мәңгілік мекені – Атам зираты. Жер-жерден дерті …

Толығырақ оқу »

Қисса Лұқман-Хакім

Лұқман атасы Бағұр. Оның атасы Әзір. Бұл Әзір Әйуп ғ.с.-нің қарындасының ұлы еді. Ол мың жыл өмір сүріп, Дәуіт ғ.с. заманында тірі болды. Ғалымдық алды. Дәуіт ғ.с. темір киім жасады. Лұқман ғ.с. киіп қарады. Соғыс киімдері еді. Бұл не нәрсе деп сұрамады. Лұқман ғ.с. бір күні түс көрді. Алла тағала: …

Толығырақ оқу »